2174 Trzykanalowy mikser_1.pdf
(
362 KB
)
Pobierz
file:///C|/CD%20EdW%20A/1997/12.PDF
Projekty AVT
rzykanałowy mikser
ze wzmacniaczem
2173
W ciągu dwóch lat istnienia Elektro−
niki dla Wszystkich przedstawiliśmy
szereg układów audio, które mogą być
wykorzystane do budowy rozmaitych
większych i mniejszych urządzeń.
W ubiegłorocznej ankiecie bardzo wie−
lu Czytelników upominało się o prosty
układ miksera audio. Spełniając to za−
potrzebowanie przedstawiamy układ,
który jest bardzo prosty w budowie,
niedrogi i co bardzo ważne – nie wyma−
ga żadnego uruchomiania. Dodatkową
zaletą jest wyposażenie układu mikse−
ra we wzmacniacz mocy, co znacznie
poszerza zakres zastosowań.
Budowa opisanego dalej urządzenia
nie powinna nastręczyć żadnych trud−
ności osobom, które choć trochę po−
trafią lutować i nie pomylą się przy
montażu elementów. Urządzenie nie
zawiera bardzo delikatnych i podat−
nych na uszkodzenia układów scalo−
nych i tranzystorów. Kolejną zaletą jest
fakt, że w artykule przedstawiono także
rysunek płyty czołowej do typowej obu−
dowy Z−25.
Opisany mikser będzie pomocny na
przykład przy udźwiękowieniu filmów. Dzię−
ki wzmacniaczowi mocy cały układ stanowi
też funkcjonalny i kompletny zestaw na−
głośnieniowy, umożliwiający podłączenie
dwóch mikrofonów i jednego odtwarzacza,
albo też jednego mikrofonu i dwóch odtwa−
rzaczy (CD lub magnetofonów).
Moc wyjściowa (do 22W) umożliwia
nagłośnienie nawet dużej sali przy pro−
gramie słownym. Oczywiście mikser mo−
że też wysterować dowolny dodatkowy
zewnętrzny wzmacniacz mocy.
NE5532. Ostateczne parametry szumowe
układu zależą jak wiadomo, tylko od szu−
mów wprowadzanych przez przedwzmac−
niacz mikrofonowy, a nie od parametrów
układów pracujących w dalszych stopniach.
W zasadzie w tych dalszych stopniach,
gdzie sygnał ma wartość ponad 100mV,
można zastosować praktycznie dowolne
wzmacniacze operacyjne. W przedstawio−
nym modelu zastosowano tam popularnie
i tanie, a jednocześnie niskoszumne i szyb−
kie wzmacniacze operacyjne TL072.
W praktyce okazuje się, że zamiast nich
można wlutować standardowe kostki
TL082, a poziom szumów i pasmo prak−
tycznie się nie zmienią. W miejsce wzmac−
niaczy TL072 nie należy jednak stosować
kostek TL062, bo mają one gorsze para−
metry dynamiczne i większe szumy.
Wzmocnione sygnały trzech torów
układu podawane są na trzy aktywne,
dwupunktowe regulatory barwy dźwięku.
Sygnały z wyjść regulatorów barwy
podawane są na potencjometry regulacji
głośności poszczególnych kanałów
(P7...P9), a następnie na układ sumatora
ze wzmacniaczem U3A. Zsumowany
i nieco wzmocniony sygnał podawany
jest na wskaźnik wysterowania z ukła−
dem scalonym AN6884 i jednocześnie na
wzmacniacz mocy.
W roli wzmacniacza mocy może pra−
cować układ TDA7056 (moc wyjściowa
wynosi wtedy do 3...4W) lub układ
TDA1516Q (moc wyjściowa sięga 22W),
ewentualnie oba te układy.
Mikser wyposażony jest w dodatkowe
wyjście, umożliwiające dołączenie ze−
wnętrznego wzmacniacza, albo urządze−
nia zapisującego (magnetofonu).
Egzemplarz modelowy może być zasi−
lany z sieci albo z akumulatora. Stabiliza−
tor scalony U8 dostarcza stabilizowanego
napięcia o wartości 9V do zasilania częś−
ci małosygnałowej – przedwzmacniaczy,
regulatorów i sumatora. Natomiast
wzmacniacz mocy zasilany jest pełnym
napięciem niestabilizowanym.
Wiele informacji na temat wzmacnia−
czy mikrofonowych z układami NE542
oraz regulatora barwy dźwięku można
znaleźć w poprzednich numerach EdW
(10/96, 2/97, 7/97, dlatego ich działanie
nie będzie szczegółowo opisywane.
Wzmacniacz TDA1516Q został zaprezen−
towany w EdW 7/96, natomiast wzmac−
niacz TDA7056 – w EdW 1/96.
Szczegółowy schemat ideowy pokaza−
ny jest na rysunku 2.
Wejścia mikrofonowe (punkty ozna−
czone B i D) wyposażone są w filtry
(L1C4 oraz L2C5), nie pozwalające sygna−
łom w.cz. (np. indukującym się w prze−
wodach mikrofonowych zakłóceniom ra−
diowym, zwłaszcza CB) przenikać do
układu. W wersji podstawowej dławików
tych nie trzeba stosować – trzeba je wlu−
tować tylko w tedy, gdyby do układu
Opis układu
Schemat blokowy miksera przedsta−
wiony jest na rysunku 1, a ideowy – na ry−
sunku 2. Układ zawiera dwa niskoszumne
wzmacniacze mikrofonowe, zrealizowane
z układem NE542 – na schematach jest to
układ U1. Trzeci tor, przeznaczony dla syg−
nałów o większych amplitudach zawiera
wzmacniacz operacyjny U4A pracujący
w konfiguracji sumatora.
Zastosowanie w przedwzmacniaczach
układów NE542 (lub ich ścisłych odpowied−
ników) pozwala uzyskać znacznie niższy po−
ziom szumów, niż w przypadku użycia
wzmacniaczy operacyjnych, nawet nisko−
szumnych typu TL072, LM833 czy
E
LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 12/97
7
T
rzykanałowy mikser
ze wzmacniaczem
Projekty AVT
przenikały zakłócenia radiowe (audycje
radiowe lub rozmowy CB−stów). Rezysto−
ry R1 i R3 stanowią obciążenie dla współ−
pracujących mikrofonów dynamicznych.
W przypadku stosowania mikrofonów
dynamicznych nie należy montować re−
zystorów R2,R4, R34 i kondensatora
C34. Natomiast wymienione elementy
będą potrzebne w przypadku wykorzysta−
nia mikrofonów elektretowych bądź po−
jemnościowych. Szczegóły w dalszej
części artykułu.
Oba tory wzmacniacza U1 pracują
w typowej konfiguracji. Napięcie stałe
na wyjściach przedwzmacniaczy (nóżki
4 i 5 układu U1) wyznaczone jest przez
stosunek rezystorów R11, R12 oraz
R13, R14. Napięcia stałe z wyjść
wzmacniaczy U1A i U1B pełnią przy
okazji funkcję sztucznej masy dla współ−
pracujących układów U2, U3 i U4.
Sztuczna masa jest potrzebna, ponieważ
układ zasilany jest pojedynczym napię−
ciem. Napięcie sztucznej masy musi być
napięciem stałym, nie powinno zawie−
rać żadnych sygnałów zmiennych. Dla
wyeliminowania przebiegów zmiennych
zastosowano obwody R15, C6, C28 oraz
R16, C7, C29. Dzięki dużej stałej RC na
tych kondensatorach występuje napię−
cie stałe, pozbawione praktycznie skła−
dowych zmiennych.
Można się zastanawiać, czy potrzebne
są dwa takie obwody? Czy nie wystar−
czyłby jeden, na przykład z elementami
R16, C7, C29 z jednoczesnym połącze−
niem nóżek 3 i 5 kostki U2?
W zasadzie, gdyby napięcia na nóż−
kach 4 i 5 kostki U1 były dokładnie takie
same, rzeczywiście wystarczyłby jeden
obwód filtrujący. Ponieważ jednak rezys−
tory R11...R14 mają pewną niezerową to−
lerancję, wspomniane stałe napięcia wy−
jściowe nie będą jednakowe. Tymcza−
sem trzeba pamiętać, że obwód regulato−
ra barwy dźwięku (dzięki sprzężeniu sta−
łoprądowemu w gałęzi R17, P1, R18) jest
wzmacniaczem prądu stałego o wzmoc−
nieniu zależnym od położenia suwaka po−
tencjometru P1. Zastosowanie jednej
wspólnej sztucznej masy powodowałoby
jedenastokrotne wzmocnienie (stałoprą−
dowej) różnicy napięć między wyjściami
obu wzmacniaczy kostki U1 w przypadku
maksymalnego podbicia tonów niskich.
Tym samym napięcie stałe na wyjściu
kostki U1A zmieniało1by się zależnie od
ustawienia suwaka P1. Właśnie dlatego
potrzebne są dwa obwody filtracji napię−
cia sztucznej masy. Początkujący, którzy
nie wiedzą, o co tutaj chodzi, nie muszą
się przejmować – te informacje nie są
niezbędne do wykonania urządzenia.
Należy zauważyć, że oba wejścia
mikrofonowe mogą też służyć jako we−
jścia dla sygnałów o dużych poziomach.
Rys. 1. Schemat blokowy
Wystarczy w tym celu zastosować re−
zystory R2 i R4 o odpowiedniej wartoś−
ci i podać sygnał na punkty oznaczone
A i C. Wartości rezystorów R2 oraz R4
należy dobrać stosownie do potrzeb
w zakresie 47k
Ω
...1M
Ω
, zależnie od po−
ziomu sygnału.
W zasadzie w tym samym modelu
można wykorzystać tę możliwość i wy−
posażyć mikser w podwójne gniazda
w każdym kanale: zarówno w wejścia
mikrofonowe (punkty B, D), jak i liniowe
(punkty A, C).
Układ regulatora barwy dźwięku jest
klasyczny, został wyczerpująco opisany
w EdW 2/97.
W przypadku stosowania kostek
TL072 (TL082), rezystory R26, R27 i R28
nie są potrzebne i można je zastąpić zwo−
rami. Przewidziano je na okoliczność za−
stosowania bipolarnych wzmacniaczy
NE5532 w miejsce kostek TL072.
W przypadku zastosowania układów
NE5532 (lub LM833) należy nie tylko wlu−
tować rezystory R26...R28, ale też zmie−
nić wartości R16 i C29 na 22...47k
Ω
i 100...220µF z uwagi na większe prądy
polaryzujące wejścia tych kostek.
Układ U4A pracuje w typowej konfigu−
racji sumatora sygnałów zmiennych. Su−
mator zastosowano dlatego, by zsumo−
wać sygnały dwóch kanałów stereo w je−
den monofoniczny kanał miksera. We−
jścia E i F są na potencjale masy dzięki re−
zystorowi R5. Na nóżce 2 wzmacniacza
U4A występuje napięciu równe napięciu
sztucznej masy. Kondensator C3 separu−
je te napięcia stałe, a stanowi przejście
dla przebiegów zmiennych. Wzmocnie−
nie sumatora wyznaczone jest przez sto−
sunek wartości rezystora R10 do wartoś−
ci R7 (lub R8) i może być dowolnie zmie−
niane przez dobór R10 (1...470k
Ω
) w za−
leżności od potrzeb.
Podobnie sumatorem jest wzmac−
niacz U3A. Jego wzmocnienie można
w razie potrzeby regulować zmieniając
wartość rezystora R32 w zakresie
1...470k
Ω
.
W układzie przewidziano miejsce na
rezystory R48...R50. Punkty S...S2 mo−
gą posłużyć jako dodatkowe wejścia
rozszerzające możliwości układu.
W wersji podstawowej rezystory te nie
będą stosowane.
Sygnał z wyjścia sumatora U3A jest
podawany na wzmacniacz mocy. Po dro−
dze przewidziano potencjometr P10.
W typowych zastosowaniach nie ma po−
trzeby stosowania przed wzmacniaczem
mocy potencjometru sumy. W większoś−
ci zastosowań P10 nie będzie więc sto−
sowany. Jedynie w rzadkich przypadkach
będzie on pełnił funkcję regulacji pozio−
mu sumy sygnałów i wtedy można go
wlutować, albo też zastosować normalny
potencjometr. Uwaga! Układ będzie
poprawnie działał bez potencjometru
P10, bo jak widać na schemacie ide−
owym dwa punkty lutownicze są zwarte.
Przy montażu potencjometru P10 należy
przeciąć to połączenie.
Ważną rolę w urządzeniu pełni wskaź−
nik wysterowania zrealizowany z ukła−
dem scalonym AN6884 i pięcioma dioda−
mi LED. Wartości rezystorów R40 i R39
są tak dobrane by ostatnia, czerwona dio−
da LED D5 (dołączona do nóżki 6 przez
rezystor R45) zaświecała się w chwilach,
gdy wzmacniacz mocy jest przesterowa−
ny (przy napięciu zasilania 12...14V). Taka
funkcja wskaźnika jest bardzo cenna
8
E
LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 12/97
Projekty AVT
Rys. 2. Schemat ideowy
E
LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 12/97
9
Projekty AVT
w przypadku wykorzystywania urządze−
nia do nagłaśniania pomieszczeń, bo nie−
zawodnie pokazuje, kiedy sygnał z głośni−
ków jest zniekształcony.
Natomiast w przypadku wykorzysty−
wania sygnału z wyjścia przez punkt
R (na przykład przy zapisie na magneto−
fon lub przy udźwiękowianiu filmów), dio−
da czerwona nie powinna wskazywać
przesterowania sygnału na wejściu R. Tu
powinien istnieć pewien zapas, by znie−
kształcenia występowały dopiero przy
jeszcze większym wysterowaniu. Poten−
cjometr montażowy PR1 pozwoli dobrać
odpowiedni poziom wyjściowy na wy−
jściu R, stosowanie do czułości współpra−
cującego urządzenia nagrywającego. Dal−
sze wskazówki podane są w dru−
giej części artykułu w śródtytule „Moż−
liwości zmian”.
Należy zwrócić uwagę, że w przypad−
ku traktowania potencjometru PR1 jako
potencjometru sumy, wskazanie wskaź−
nika wysterowania nie uwzględnia usta−
wienia tego potencjometru. Dlatego
stanowczo nie należy wykorzystywać
potencjometru PR1 w roli potencjomet−
ru sumy – ma on służyć do jednorazo−
wego dobrania poziomu sygnału, odpo−
wiadającego wskazaniu 0dB wskaźnika
wysterowania.
Jeśli ktoś chce mieć potencjometr su−
my – nic prostszego: niech zastosuje po−
tencjometr 100k
znaczy o tzw. charakterystyce logaryt−
micznej) zamiast rezystora R32.
W roli wzmacniacza mocy można za−
stosować układ TDA7056 (U6), lub
TDA1516Q (U5) albo też oba te układy
jednocześnie. Dzięki zastosowaniu
wzmacniaczy mocy pracujących w konfi−
guracji mostkowej, praktycznie wyelimi−
nowano problem tętnień zasilania. Dają
one o sobie znać dopiero po przestero−
waniu wzmacniacza.
Kostka TDA7056 może być stosowa−
na na przykład w roli wzmacniacza słu−
chawkowego czy też wzmacniacza−moni−
tora współpracującego z małym głośni−
kiem o rezystancji 8...16
należy zmontować oddzielnie (elementy
te nie wchodzą w skład zestawu AVT−
2173). W modelu wykorzystano transfor−
mator toroidalny 50W 12V i dość duży
mostek prostowniczy. Ze względu na du−
żą moc wyjściową i duże prądy, w most−
ku prostowniczym powinny być zastoso−
wane diody o prądzie 2A lub większym
lub mostek prostowniczy o prądzie przy−
najmniej 4A.
Można też wykorzystać dowolny 12−
woltowy akumulator. Dla zabezpieczenia
układu w przypadku odwrotnego dołącze−
nia akumulatora warto w szereg włączyć
diodę Schottky ego o prądzie minimum
4A (gdy zastosowano TDA1516Q). Może
tu być użyta również zwykła dioda pros−
townicza, byle tylko jej prąd maksymalny
nie był mniejszy niż 4A.
Zastosowany transformator nie powi−
nien dawać w stanie spoczynku napięcia
zmiennego wyższego niż 13,6V. Przy ta−
kim napięciu zmiennym, na kondensato−
rach filtrujących C38 i C39 wystąpi mak−
symalne dopuszczalne dla wzmacniaczy
mocy napięcie zasilające, wynoszące
18V. Do zasilania urządzenia nie powinno
się wykorzystywać napięcia zasilającego
o wartości większej niż 18V, z uwagi na
możliwość wyłączenia lub awarii wzmac−
niaczy mocy.
C.d. w EdW 1/98.
. W takich
przypadkach sensowne może być zasto−
sowanie potencjometru PR2 do regulacji
siły głosu monitora.
Jeśli natomiast układ miałby służyć do na−
głośnienia pomieszczeń, trzeba zastosować
kostkę TDA1516Q, która do głośnika o opor−
ności 4
Ω
może dostarczyć do 20W mocy
użytecznej (przy głośniku 8
Ω
do 10W).
W przypadku większych mocy wy−
jściowych należy się liczyć z dużym pobo−
rem prądu przez wzmacniacz mocy
w czasie pracy, nawet do ponad 3A
w szczytach wysterowania.
Układ może być zasilany z sieci za po−
średnictwem transformatora. Niezbędny
prostownik i elementy filtru sieciowego
Ω
Ω
B lub 220k
Ω
B (B to
Piotr Górecki
Zbigniew Orłowski
. W szereg ze
słuchawkami trzeba dla zabezpieczenia
włączyć rezystor, np. 47...100
Ω
Plik z chomika:
walbo48
Inne pliki z tego folderu:
PMPO.pdf
(45 KB)
Odbiornik CB.pdf
(389 KB)
Mininadajnik CB.pdf
(175 KB)
Impulsowy ściemniacz dużej mocy.pdf
(126 KB)
Ilumofonia.pdf
(2032 KB)
Inne foldery tego chomika:
ksiazki
Schematy spawarek
Amaterske Radio_2009.rar
))) Przyśpiewki weselne
@Excel
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin