program_rolny.pdf

(408 KB) Pobierz
A-5_srodek_druk_ROLNY_SZARY.indd
POLSKA WIEŚ
PROGRAM ROLNY
PRAWA I SPRAWIEDLIWOŚCI
KRAKÓW 2009
NOWOCZESNA
POLSKA WIEŚ
Wydawca:
Prawo i Sprawiedliwość
ul. Nowogrodzka 84/86
02-018 Warszawa
 
SPIS TREŚCI
SPIS TREŚCI
I Wprowadzenie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
II Charakterystyka obszarów wiejskich i rolnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
III Realizacja programu Prawa i Sprawiedliwości w latach 2005–2007 . . . . . . . . . 12
IV Węzłowe problemy i możliwości rozwoju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
V Skutki polityki PO-PSL dla polskiego rolnictwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
VI Kierunki rozwoju polskiej wsi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
VII Polityka wobec polskiej wsi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Obszar I: Wspólna polityka rolna i współpraca międzynarodowa . . . . . . . . . . . 24
Obszar II: Konkurencyjność rolnictwa i gospodarki żywnościowej
oraz bezpieczeństwo żywności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Obszar III: Rozwój obszarów wiejskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51
Obszar IV: Polityka społeczna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
Obszar V: Instytucje, administracja, programowanie i nansowanie . . . . . . . . 74
Obszar VI: Edukacja i wiedza na obszarach wiejskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
3
 
NOWOCZESNA POLSKA WIEŚ
I
WPROWADZENIE
W końcu pierwszej dekady XXI wieku, po czterech latach od przystąpienia do
Unii Europejskiej, Polska stoi przed nieporównanie większymi problemami niż
te, z którymi miały do czynienia kraje Europy Zachodniej w pierwszym okresie
ich rozwoju po II wojnie światowej. Podobnie jak owe kraje w tamtym czasie,
Polska musi dziś realizować program restrukturyzacji i modernizacji rolnictwa.
Szczególne komplikacje i trudności związane są u nas z rewolucją technolo-
giczną, liberalizacją europejskiego i światowego handlu oraz globalizacją kon-
kurencji międzynarodowej.
W naszym kraju, charakteryzującym się nadal stosunkowo wysokim udziałem
rolnictwa w gospodarce narodowej, zdynamizowanie aktywności ekonomicznej ob-
szarów wiejskich ma duże znaczenie dla społeczno-gospodarczego rozwoju. Było to
celem działań podjętych w latach 2005–2007 przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.
Polityka państwa na rzecz rozwoju obszarów wiejskich powinna respektować
następujące zasady:
Państwo nie może zastępować inicjatywy ani osłabiać zaangażowania jednostek
i społeczności lokalnych, lecz powinno je dodatkowo stymulować.
Przedsięwzięcia podejmowane przez państwo i stosowane przez nie instrumen-
ty nie mogą osłabiać mechanizmów rynkowych, lecz powinny je uzupełniać
i ewentualnie korygować.
Sukces w rozwoju obszarów wiejskich zależy od komplementarności działań po-
dejmowanych w tej dziedzinie przez instytucje rządowe i międzynarodowe (w
tym unijne), instytucje prywatne, społeczności lokalne i obywateli żyjących na
obszarach wiejskich.
Te trzy maksymy możemy nazwać zasadami: subsydiarności, symbiozy państwa
i rynku oraz komplementarności. Polska wieś potrzebuje przede wszystkim wiedzy,
motywacji do aktywności, umiejętności współdziałania oraz samorządności.
Celem polskiej polityki rolnej powinna być poprawa poziomu życia rodzin rolni-
czych oraz innych mieszkańców obszarów wiejskich. Należy doprowadzić do wyrów-
4
 
WPROWADZENIE
nania poziomu życia i wskaźników cywilizacyjnych w mieście i na wsi oraz do mak-
symalnego zbliżenia sytuacji społeczno-gospodarczej rolnictwa w Polsce i krajach
wysoko rozwiniętych. Osiągnięciu tego celu będą służyć zarówno środki krajowe, jak
i instrumenty wspólnej polityki rolnej.
We współczesnych polskich warunkach kapitał ludzki stanowi kluczowy czynnik
rozwoju obszarów wiejskich. Dlatego należy zintensy kować działania na rzecz sa-
moorganizacji społeczności wiejskich.
Polityka rozwoju obszarów wiejskich powinna opierać się na mechanizmach ryn-
kowych, a zarazem wykorzystywać motywacje wynikające z dynamiki społeczności
lokalnych oraz określone instytucje państwa i stosowane przez nie instrumenty. Roz-
wój obszarów wiejskich powinien stać się przedsięwzięciem o charakterze ogólno-
narodowym. W jego realizacji muszą współdziałać agendy państwa, struktury samo-
rządowe, fundacje i stowarzyszenia oraz Kościół.
Należy uruchomić niewykorzystany jeszcze w pełni potencjał rolnictwa i uczynić
z niego koło zamachowe gospodarki na obszarach wiejskich. Należy uruchomić naro-
dowy programu edukacji młodzieży wiejskiej i ciągłego dokształcania mieszkańców
wsi. Należy wspomagać rozwój infrastruktury technicznej na wsi, przeciwdziałać ogra-
niczaniu dostępności infrastruktury społecznej oraz wspomagać wszelkie inicjatywy
w dziedzinie samoorganizowania się ludności wiejskiej.
Powodzenie polityki dotyczącej wsi, rolnictwa i gospodarki żywnościowej bę-
dzie ściśle związane z innymi sferami życia politycznego kraju. Będzie ono zależeć od
polityki nansowej, skalnej, społecznej, ekologicznej i regionalnej, od polityki prze-
kształceń własnościowych i handlu zagranicznego, a także od polityki informacyjnej
i naukowej.
Program rolny nie może rozstrzygać o sposobach rozwiązania wszystkich prob-
lemów rolnictwa i obszarów wiejskich. Określa jednak cele polskiej polityki rolnej
i związane z nimi zadania oraz wskazuje instrumenty i instytucje tworzące i realizu-
jące tę politykę.
Program ten stanowi podstawę do przygotowania:
wieloletnich programów rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich, które muszą
być podstawą do projektowania budżetu państwa na następny rok;
polityki rozwoju poszczególnych branż;
regionalnych programów rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.
5
 
Zgłoś jeśli naruszono regulamin