Kodeks pracy.pdf

Dz.U.98.21.94

1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5

1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31

2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1

2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2

2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art. 39

zm. Dz.U.00.107.1127 art. 1

2001.03.30 zm. Dz.U.00.120.1268 art. 17

2001.05.01 zm. Dz.U.01.28.301 art. 1

2001.05.26 zm. Dz.U.01.52.538 art. 1

zm. Dz.U.01.99.1075 art. 1

2002.01.01 zm. Dz.U.01.128.1405 art. 1

2002.01.13 zm. Dz.U.01.154.1805 art. 1

2002.02.15 zm. Dz.U.01.11.84 art. 41

2002.06.29 zm. Dz.U.02.74.676 art. 159

2002.09.01 zm. Dz.U.01.111.1194 art. 5

2002.11.26 zm.wyn.z Dz.U.02.196.1660 ogólne

2002.11.29 zm. Dz.U.02.135.1146 art. 1 , art. 6

2003.01.01 zm. Dz.U.01.123.1354 art. 37

zm. Dz.U.02.135.1146 art. 1 , art. 6

zm. Dz.U.02.199.1673 art. 39

zm. Dz.U.02.200.1679 art. 11

2004.01.01 zm. Dz.U.03.166.1608 art. 29

zm. Dz.U.03.213.2081 art. 1

2004.05.01 zm. Dz.U.01.128.1405 art. 1

zm. Dz.U.02.135.1146 art. 1 , art. 6

zm. Dz.U.03.213.2081 art. 1

zm. Dz.U.04.96.959 art. 3

2004.06.01 zm. Dz.U.04.99.1001 art. 126

zm. Dz.U.04.120.1252 art. 13

2004.11.23 zm. Dz.U.04.240.2407 art. 2

2005.02.08 zm. Dz.U.05.10.71 art. 2

2005.04.25 zm.wyn.z Dz.U.05.68.610 ogólne

2005.06.01 zm.

Dz.U.05.86.732 art. 21

2006.03.02 zm.

Dz.U.05.167.1398 art. 127

2006.07.24 zm.

Dz.U.06.104.708 art. 146

2006.08.05 zm.

Dz.U.06.133.935 art. 3

2006.10.01 zm.

Dz.U.06.104.711 art. 10

2006.11.30 zm.

Dz.U.06.217.1587 art. 1

2006.12.19 zm.

Dz.U.06.221.1615 art. 1

2007.04.26 zm.

Dz.U.07.64.426 art. 2

2007.07.01 zm.

Dz.U.07.89.589 art. 95

USTAWA

z dnia 26 czerwca 1974 r.

Kodeks pracy. 1)

(tekst jednolity)

Preambuła (skreślona).

DZIAŁ PIERWSZY

PRZEPISY OGÓLNE

Rozdział I

Przepisy wstępne

Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracowników i pracodawców.

Art. 2. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania,

wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Art. 3. Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej,

a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

Art. 3 1 . § 1. Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z

zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna

wyznaczona do tego osoba.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli nie

dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym przepisie.

Art. 4. (skreślony).

Art. 5. Jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne,

przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulo wanym tymi przepisami.

Art. 6. § 1. Stosunek pracy między obywatelem polskim a polskim przedstawicielstwem,

misją lub inną placówką za granicą podlega przepisom kodeksu.

§ 2. Stosunek pracy między obywatelem polskim a przedstawicielstwem, misją albo inną

placówką państwa obcego lub instytucji międzynarodowej, działającymi na obszarze

Rzeczypospolitej Polskiej, podlega przepisom kodeksu, jeżeli umowy, układy lub

porozumienia międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Art. 7. (skreślony).

Art. 8. Nie można czynić ze swego pra wa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno -

gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie

działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie

korzysta z ochrony.

Art. 9. § 1. Ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy

Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, ok reślające prawa i

obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i

innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających

prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

§ 2. Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i

statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz

innych ustaw i aktów wykonawczych.

§ 3. Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dl a pracowników

niż postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych.

§ 4. (1) Postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień

zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku

pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują.

Art. 9 1 . (2) § 1. Jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, m oże być zawarte

porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy,

określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy; nie dotyczy to przepisów Kodeksu

pracy oraz przepisów innych ustaw i aktów wykonawczych.

§ 2. Porozumienie, o którym mowa w § 1, zawiera pracodawca i reprezentująca pracowników

organizacja związkowa, a jeżeli pracodawca nie jest objęty działaniem takiej organizacji,

porozumienie zawiera pracodawca i przedstawicielstwo pracowników wyłonione w trybie

przyjętym u tego pracodawcy.

§ 3. Zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy nie może trwać dłużej niż przez okres 3

lat. Przepis art. 241 27 § 3 stosuje się odpowiednio.

§ 4. (3) Pracodawca przekazuje porozumienie właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

§ 5. Przepisy § 1-4 nie naruszają przepisów art. 241 27 .

Rozdział II

Podstawowe zasady prawa pracy

Art. 10. § 1. Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem

przypadków określonych w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu.

§ 2. Państwo określa minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę.

§ 3. Państwo prowadzi politykę zmierzającą do pełnego produktywnego zatrudnienia.

Art. 11. (4) Nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu

na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i

pracownika.

Art. 11 1 . Pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.

Art. 11 2 . (5) Pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych

obowiązków; dotyczy to w szczególności równego traktowania mężczyzn i kobiet w

zatrudnieniu.

Art. 11 3 . (6) Jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia, w

szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość,

przekonania polityczne, przynależność związkow ą, pochodzenie etniczne, wyznanie,

orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony

albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy - jest niedopuszczalna.

Art. 12. (skreślony).

Art. 13. (7) Pracownik ma prawo do godz iwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji

tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w

szczególności poprzez ustalanie minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Art. 14. Pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy,

dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych.

Art. 15. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne

warunki pracy.

Art. 16. Pracodawca, stosownie do możliwości i warunków, zaspokaja bytowe, socjal ne i

kulturalne potrzeby pracowników.

Art. 17. Pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji

zawodowych.

Art. 18. § 1. Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie

powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa

pracy.

§ 2. Postanowienia umów i aktów, o których mowa w § 1, mniej korzystne dla praco wnika

niż przepisy prawa pracy są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa

pracy.

§ 3. (8) Postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje

stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne.

Zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku

takich przepisów - postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami

niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.

Art. 18 1 . § 1. Pracownicy i pracodawcy, w celu reprezentacji i obrony swoich praw i

interesów, mają prawo tworzyć organizacje i przystępować do tych organizacji.

§ 2. Zasady tworzenia i działania organizacji, o których mowa w § 1, określa ustawa o

związkach zawodowych, ustawa o organizacjach pracodawców oraz inne przepisy prawa.

Art. 18 2 . Pracownicy uczestniczą w zarządzaniu zakładem pracy w zakresie i na zasadach

określonych w odrębnych przepisach .

Art. 18 3 . Pracodawcy oraz organy administracji są obowiązani tworzyć warunki

umożliwiające korzystanie z uprawnień określonych w przepisach, o których mowa w art.

18 1 i 18 2 .

Rozdział IIa (9)

Równe traktowanie w zatrudnieniu

Art. 18 3a . § 1. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i

rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do

szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacj i zawodowych, w szczególności bez względu na płeć,

wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność

związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na

zatrudnienie na czas określ ony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze

czasu pracy.

§ 2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób,

bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1.

§ 3. Dyskryminowanie bezpośrednie istn ieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku

przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji

mniej korzystnie niż inni pracownicy.

§ 4. Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego

postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują dysproporcje w

zakresie warunków zatrudnienia na niekorzyść wszystkich lub znacznej liczby pracowników

należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonyc h w § 1,

jeżeli dysproporcje te nie mogą być uzasadnione innymi obiektywnymi powodami.

§ 5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:

1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszania zasady równego

traktowania w zatrudnieniu ,

2) zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności albo poniżenie lub

upokorzenie pracownika (molestowanie).

§ 6. Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde nieakceptowane zachowanie o

charakterze seksualnym lub odnoszące si ę do płci pracownika, którego celem lub skutkiem

jest naruszenie godności lub poniżenie albo upokorzenie pracownika; na zachowanie to

mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).

Art. 18 3b . § 1. Za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, z zastrzeżeniem §

2-4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z j ednej lub kilku

przyczyn określonych w art. 18 3a § 1, którego skutkiem jest w szczególności:

1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,

2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków

zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń

związanych z pracą,

3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje

zawodowe

- chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.

§ 2. Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania polegające na:

1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 18 3a § 1,

jeżeli jest to uzasadnione ze względu na rodzaj pracy, warunki jej wykonywania lub

wymagania zawodowe stawiane pracownikom,

2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy,

jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników,

3) stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika ze wzg lędu na

ochronę rodzicielstwa, wiek lub niepełnosprawność pracownika,

4) ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i

awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych - z

uwzględnieniem kryterium stażu pracy.

§ 3. Nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu działania

podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans wszystkich lub

znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku przyczyn określonych w art.

18 3a § 1, przez zmniejszenie na korzyść takich pracowników faktycznych nierówności, w

zakresie określonym w tym przepisie.

§ 4. Różnicowanie pracowników ze względu na religię lub wyznanie nie stanowi naruszenia

zasady równego traktowani a w zatrudnieniu, jeżeli w związku z rodzajem i charakterem

działalności prowadzonej w ramach kościołów i innych związków wyznaniowych, a także

organizacji, których cel działania pozostaje w bezpośrednim związku z religią lub

wyznaniem, religia lub wyznani e pracownika stanowi istotne, uzasadnione i

usprawiedliwione wymaganie zawodowe.

Art. 18 3c . § 1. Pracownicy mają prawo do jed nakowego wynagrodzenia za jednakową pracę

lub za pracę o jednakowej wartości.

§ 2. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez

względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane

pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: