Wymiana BIOS-u płyty głównej.pdf
(
5356 KB
)
Pobierz
16789373 UNPDF
TEMAT NUMERU
Szybszy i lepszy komputer
CD 9/2006
Wymiana BIOS-u
Grupa: UŻYTKOWE
USB Memory Key Boot
Utility (MBRTool)
Narzędzie do formatowania pamięci
USB lash
CPU-Z 1.35
Program pomagający w ustaleniu
modelu procesora i płyty głównej
oraz wersji BIOS-u
BIOS
2
35>01
to program o wielkości
kilkuset kilobajtów zapisany w pa-
mięci
ROM
2
35>02
na płycie głów-
nej. Zapewnia wszystkie podstawowe
funkcje komputera. Po włączeniu za-
silania wykrywa procesor, pamięci,
dyski, klawiaturę, mysz itd. Dopiero
po sprawdzeniu obecności i urucho-
mieniu tych komponentów przekazu-
je kontrolę nad nimi systemowi ope-
racyjnemu. Jednak nawet system ko-
rzysta z większości urządzeń właśnie
za pomocą funkcji BIOS-u. Od tego
niewielkiego programu wiele zależy.
Aktualizując go, usuniesz ewentual-
ne błędy, negatywnie wpływające na
stabilność lub wydajność komputera.
Przygotujesz także płytę główną do
zainstalowania na niej nowszego pro-
cesora lub pojemnego dysku.
Najbardziej spektakularne zwięk-
szenie wydajności po aktualizacji
BIOS-u zaobserwowaliśmy w przy-
padku notebooka Acer TravelMate
8100. Jego ogólna wydajność w te-
ście MobileMark 2002, w fabrycznej
koniguracji z BIOS-em 3c17, wy-
nosiła 224 punkty. Po aktualizacji
BIOS-u wzrosła aż o 13 procent, do
253 punktów. W nowej wersji BIOS-u
producent prawdopodobnie usunął
ograniczenia związane z zarządza-
niem energią, co pozwoliło na peł-
ne wykorzystanie mocy procesora.
Aktualizowanie BIOS-u jest obar-
czone ryzykiem niepowodzenia. Je-
śli więc twój komputer nie sprawia
problemów i dobrze współpracuje
ze wszystkimi komponentami, nie
aktualizuj w nim BIOS-u.
UWAGA!
Aktualizacja BIOS-u stanowi głęboką
ingerencję w oprogramowanie płyt
głównych. Jej skutki mogą być nieod-
wracalne, szczególnie w razie zaniku
zasilania w trakcie tego procesu. Mo-
że też się zdarzyć, że w wyniku ak-
tualizacji komputer przestanie się
uruchamiać, a wtedy konieczna bę-
dzie naprawa lub wymiana płyty
głównej. Czytelnik musi mieć świa-
domość, że wszelkich czynności opi-
sanych w artykule dokonuje na wła-
sną odpowiedzialność.
Co zyskujesz, wymieniając BIOS
Eliminację błędów obarczających
starszą wersję BIOS-u.
Możliwość korzystania z dysków twar-
dych powyżej 32 GB i 137 GB.
Warunki do zainstalowania nowszych
modeli procesorów.
Przyspieszenie pracy, szczególnie
urządzeń wejścia/wyjścia, np. dysków.
Ú
Model płyty i wersja BIOS-u w twoim komputerze
Zanim przystąpisz do aktualizacji
BIOS-u płyty głównej, musisz spraw-
dzić kilka szczegółów związanych
z koniguracją twojego komputera.
Najważniejsze jest ustalenie, jaka
jest w nim płyta główna i jaka wersja
BIOS-u jest w pamięci ROM.
Jak rozpoznać model
płyty głównej
Nie ma lepszego sposobu na spraw-
dzenie, jaki masz w komputerze mo-
del płyty głównej, niż rozkręcenie
obudowy komputera i znalezienie
nadruku bezpośrednio na płycie.
Czasami symbol jest nadrukowany
wraz z nazwą producenta
n
.
dzy gniazdami PCI widoczna jest
marka
n
.
dzić datę jego wydania, która pod-
czas uruchamiania komputera po-
jawia się zazwyczaj w lewym dol-
nym rogu ekranu.
Jest jeszcze jeden sposób spraw-
dzenia modelu płyty głównej i wersji
BIOS-u – wykorzystanie programu
CPU-Z. W zakładce znaj-
duje się pole
n
informujące o płycie głównej, a tak-
że sekcja
n
,
w której można znaleźć producenta
BIOS-u, wersję i datę wydania opro-
gramowania.
Jeśli nie możesz znaleźć nazwy
producenta bezpośrednio na płycie,
wpisz symbol płyty w wyszukiwar-
kę internetową – w ten sposób ła-
two ustalisz, kto jest producentem
urządzenia.
Jak rozpoznać wersję
BIOS-u w pamięci ROM
Teraz musisz sprawdzić wersję BIOS-
u. Najłatwiej to zrobić podczas uru-
chamiania komputera. Na ekranie
startowym najczęściej wyświetlają
się informacje dotyczące układu gra-
icznego, na drugim zaś właśnie in-
formacje dotyczące płyty głównej.
Przy symbolu płyty
n
,
Różne odmiany BIOS-ów
Każda płyta główna zwykle wykorzystuje
BIOS jednej z trzech irm: AMI (American
Megatrends Inc.), Award oraz Phoe-
nix. Starsze programy koniguracyjne
BIOS-ów AMI i Award wyglądają bar-
dzo podobnie – mają niebieskie tło, na
nim kilkanaście pozycji umieszczonych
w dwóch kolumnach:
W obu przypadkach do poruszania się
po menu służą klawisze strzałek, pozycję
z menu wybiera się klawiszem
[Enter]
,
a wyjście do menu nadrzędnego umoż-
liwia klawisz
[Esc]
.
Wymiana technologii między irmami
w ciągu ostatnich lat spowodowała
odejście od stosowania się do reguł
związanych z wyglądem poszczególnych
BIOS-ów. Teraz BIOS Award jest często
podobny do BIOS-u Phoeniksa (jest to
wynik połączenia obu irm).
Niekiedy na płycie widać jedy-
nie jej symbol, np. w naszym przy-
kładzie
n
.
Na pierwszy rzut oka trudno stwier-
dzić, kto jest producentem płyty, ale
z pewnością gdzieś widnieje jego
logo, w naszym przykładzie mię-
zwykle widoczna jest
wersja BIOS-u
n
.
Jeśli masz problemy z rozpozna-
niem wersji BIOS-u, możesz spraw-
BIOS-y irmy Phoenix mają zazwyczaj ja-
śniejsze tło, a główne menu znajduje się
przy górnej krawędzi ekranu
n
.
28
PC
Format
9/2006
SOFTWARE
płyty głównej
Szybszy i lepszy komputer
TEMAT NUMERU
Ú
Czynności przygotowawcze
Tworzenie dyskietki startowej
1
Do stacji dyskietek włóż czystą dyskietkę. Jeśli
BIOS można uaktualniać na kilka sposobów. Naj-
popularniejszą metodą jest uruchomienie kom-
putera z dyskietki, ale można to wykonać rów-
nież z użyciem pamięci USB lash. Następnie
w środowisku
DOS
2
35>03
wykorzystuje się spe-
cjalny program, który służy do zapisania nowego
BIOS-u w pamięci ROM. Wcześniej trzeba wy-
konać kilka czynności przygotowawczych.
Wyszukiwanie w internecie
nowych wersji BIOS-u
Znasz już wersję BIOS-u na płycie głównej two-
jego komputera. Możesz więc sprawdzić, czy pro-
ducent oferuje nowszy BIOS.
1
Wejdź do serwisu internetowego produ-
mienie komputera – jak to zrobić, pokazu-
jemy w ramkach „Tworzenie dyskietki startowej”
oraz „Startowa pamięć USB lash”.
2
Na przygotowany nośnik skopiuj nową
będzie ona zapisana, pliki zostaną usunięte.
2
W Windows XP otwórz , klik-
nij prawym klawiszem na ,
z menu kontekstowego wybierz .
3
W oknie zaznacz pole
n
wersję BIOS-u (plik
.rom
lub
.bin
), a tak-
że program do aktualizacji BIOS-u (
alash.exe
,
awdlash.exe
itp.).
Ustawianie domyślnych
parametrów BIOS-u
1
Wgranie nowego BIOS-u do pamięci ROM
spowoduje, że stary BIOS zostanie utra-
cony. Jeśli więc chciałbyś zachować jakieś szcze-
gólne jego ustawienia, zapisz je na kartce.
2
Aktualizacja BIOS-u musi odbyć się bez
i kliknij . Na dyskietce zostaną zapisa-
ne odpowiednie dane, niezbędne do uruchomienia
systemu DOS.
W starszych systemach Windows dyskietkę star-
tową można utworzyć komendą:
format a: /s
z linii poleceń.
centa twojej płyty głównej.
2
Przejdź do sekcji, w której znajdują się ak-
tualizacje BIOS-ów. Może to być dział Po-
moc techniczna, Support, Downloads albo po
prostu BIOS.
3
Z listy wybierz swój model płyty głównej,
żadnych przerw. Jeśli w jej trakcie wydarzy
się coś niespodziewanego (komputer się zawie-
si lub z jakiegoś powodu zresetuje), może się już
więcej nie uruchomić. Dla bezpieczeństwa ustaw
więc parametry domyślne.
W BIOS-ie Award znajdź funkcję
,
naciśnij
[Enter]
. Pojawi się pytanie, czy rzeczywi-
ście chcesz przywrócić ustawienia domyślne:
3
Sprawdź, czy komputer jest przygotowany
do uruchamiania systemu z nośnika wy-
miennego. Szczegóły w ramce poniżej.
4
Niektóre BIOS-y są zabezpieczone przed
zazwyczaj można go także wpisać w pole
wyszukiwania na stronie WWW producenta.
aktualizacją, by osoby nieznające się na
rzeczy nie mogły jej wykonać. Odblokowanie
aktualizacji jest możliwe w samym BIOS-ie, w bar-
dzo różnych miejscach, nawet w sekcji dotyczą-
cej urządzeń peryferyjnych (najczęściej
Integra-
ted Peripherials
). Sprawdź więc w instrukcji ob-
sługi płyty głównej, czy BIOS twojej płyty nie
wymaga odblokowania.
Unikaj BIOS-ów w wersjach beta
.
Testowe wersje BIOS-ów (beta) nie są dokładnie
sprawdzone przez producentów i mogą spowodować
wadliwe działanie płyty głównej. Wyjątkiem jest
sytuacja, gdy masz naprawdę poważne problemy
z komputerem – BIOS w wersji testowej może się
wtedy okazać niezłym rozwiązaniem.
Naciśnij klawisz
[Y]
, a następnie
[Enter]
.
W BIOS-ie Phoenix strzałką w prawo przejdź
do sekcji , następnie strzałką w dół do po-
lecenia
n
.
Zainstaluj najnowsze sterowniki
Czasami nowy BIOS oferuje funkcje układów ste-
rujących płyty głównej, które w poprzednich wer-
sjach BIOS-u były wyłączone. System operacyjny
nie potrai tych funkcji wykorzystać, jeżeli nie ma
odpowiednich sterowników. Dlatego producenci płyt
głównych radzą zainstalować najnowsze sterowniki
chipsetu przed aktualizacją BIOS-u. Ściągnij je ze
strony producenta płyty głównej (tej samej, z któ-
rej pobiera się nowy BIOS).
rządku od najnowszego do najstarszego.
Odszukaj najnowszą wersję i datę jej wydania,
następnie porównaj te dane z danymi BIOS-u
twojego komputera. Jeśli wersja oferowana przez
producenta jest nowsza, możesz wymienić na
nią swój dotychczasowy BIOS.
Pobieranie plików z BIOS-em
z internetu
1
Pobierz plik zawierający najnowszy BIOS
Naciśnij
[Enter]
. Pojawi się pytanie, czy rzeczywi-
ście chcesz przywrócić ustawienia domyślne
n
.
Wybierz i potwierdź klawiszem
[Enter]
.
– zazwyczaj jest to archiwum ZIP lub plik
z rozszerzeniem
.exe
. Gdy po pobraniu dwu-
krotnie klikniesz na pliku, zostanie on rozpako-
wany i w bieżącym katalogu pojawi się jego wła-
ściwa zawartość – plik z BIOS-em o wielkości
kilkuset kB, który ma najczęściej rozszerzenie
.bin
lub
.rom
.
2
Potrzebny będzie również program (tzw.
Uruchamianie komputera z nośników wymiennych
Podczas wgrywania nowego BIOS-u czy irmware’u
(zazwyczaj odbywa się to w środowisku DOS) na-
tomiast często przydaje się możliwość uruchamiania
komputera z nośnika wymiennego – dyskietki lub pa-
mięci USB lash.
W BIOS-ie Award przejdź do sekcji
i odszukaj w niej po-
zycję . Jeżeli chcesz uruchomić
komputer z dyskietki, opcja ta musi być ustawiona na
. Jeśli nie jest, naciśnij
[Enter]
i w oknie, któ-
re się pojawi wybierz strzałkami
n
.
Jeśli natomiast
chcesz urucha-
miać komputer
z pamięci USB
flash, wskaż
.
Zaakceptuj wy-
bór klawiszem
[Enter]
.
Wychodząc z BIOS-u, zapisz ustawienia (
Save &
Exit Setup
).
W BIOS-ie Phoenix przejdź do sekcji ,
a w niej do polecenia
. Jeżeli komputer ma być uruchamiany z dyskietki,
funkcja powinna mieć wartość usta-
wioną na . Jeśli nie ma, naciśnij
[En-
ter]
i w oknie, które się pojawi, wybierz
n
i wybór zatwierdź
klawiszem
[En-
ter]
. Jeśli kom-
puter ma być
uruchamiany z
pamięci USB
lash, musi być wybrany
n
.
Ponieważ niektóre BIOS-y traktują pamięci USB lash jako
dyski twarde, dodatkowo, w sekcji musisz przejść
do pozycji i klawiszem
[PgUp]
„przesunąć” swój dysk USB na pierwszą pozycję:
lash utility), który umożliwi wgranie nowej
wersji BIOS-u do komputera. Sprawdź, czy znaj-
duje się on w archiwum razem z nowym BIOS-
-em. W zależności od tego, kto wyprodukował
BIOS płyty głównej, program ten może nosić na-
zwę:
awdlash.exe
,
alash.exe
,
lash*.exe
,
awl*.
exe
,
phlash.exe
itp. Jeśli żadnej z tych nazw nie
ma, wyszukaj na stronie internetowej producen-
ta program odpowiedni do twojej płyty.
Przygotowanie nośnika
z nowym BIOS-em
Aby wgrać do pamięci ROM nowy BIOS, musisz
uruchomić komputer z odpowiednio przygoto-
wanej dyskietki lub pamięci USB lash.
Wychodząc z BIOS-u, zapisz te ustawienia (
Exit &
Save Changes
).
Ú
PC
Format
9/2006
29
1
Przygotuj nośnik umożliwiający urucho-
4
Wyświetli się lista BIOS-ów, zwykle w po-
TEMAT NUMERU
Szybszy i lepszy komputer
Aktualizowanie BIOS-u
6
Program zapyta, czy chcesz aktualizować
Startowa pamięć USB lash
Masz już wszystko, co jest potrzebne do aktuali-
zacji BIOS-u, a komputer został tak skoniguro-
wany, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia
jakichkolwiek problemów. Pora przystąpić do
aktualizacji.
Uaktualnianie BIOS-u
Phoenix Award
Jeżeli twój komputer korzysta ze starszego
BIOS-u Award lub nowszego Phoenix Award, ak-
tualizacja będzie wyglądała następująco:
1
Włącz komputer. Jeśli w BIOS-ie zostały
BIOS: .
Wciskając klawisz
[Y]
, rozpoczniesz aktualizację,
która potrwa od 1 do 2 minut. W tym czasie nie
rób nic przy komputerze.
Podczas aktualizacji na ekranie będzie wyświe-
tlany postęp całej operacji
n
.
Jeżeli w komputerze nie masz stacji dyskietek,
możesz uruchomić środowisko DOS z innego no-
śnika, np. z pamięci USB lash. Jednak do for-
matowania tej pamięci trzeba użyć specjalnego
programu, może to być np. MBRTool, który za-
mieszczamy na płycie.
1
Podłącz do komputera pamięć USB. Najlepiej
o niewielkiej pojemności, do 256 MB.
2
Rozpakuj archiwum z programem MBRTool
i uruchom program.
3
Na liście nośników wybierz pamięć, którą
poprawnie ustawione opcje uruchamiania
(patrz: ramka „Uruchamianie komputera z no-
śników wymiennych” na poprzedniej stronie),
zostanie on uruchomiony z dyskietki lub pa-
mięci USB lash.
2
Wpisz polecenie
dir
, by sprawdzić, czy nie-
chcesz sformatować. Następnie zaznacz opcję
i kliknij przycisk .
Gdyby na powyższym obszarze pojawiło się
czerwone pole, będzie to sygnał problemów z ak-
tualizacją (praktycznie się nie zdarza).
7
Po chwili pojawia się komunikat, że udało
zbędne pliki są na nośniku. Zapisz nazwę
pliku z nową wersją BIOS-u, np. dla płyty ASUS
A8N-SLI Deluxe jest to plik
a8nsd016.bin
.
3
Uruchom program służący do aktualizacji
się zapisać nowy BIOS: .
Wyjmij dyskietkę i zresetuj komputer klawiszem
[F1]
. Podczas uruchamiania komputera z nowym
BIOS-em możesz wejść ponownie do BIOS-u
i skonigurować niektóre parametry, korzystając
z ustawień, które zapisałeś na kartce.
Uaktualnianie BIOS-u AMI
Narzędzia AMI wykorzystują niektórzy produ-
cenci płyt z BIOS-em Award. Przykładem tego jest
wykorzystana przez nas płyta główna Gigabyte
GA-8N-SLI Pro. Jeśli masz komputer z BIOS-em
AMI, uaktualnisz go następująco:
1
Włącz komputer – zostanie on uruchomio-
Gdy formatowanie zostanie zakończone, na nośniku
pojawią się pliki systemu FreeDOS. Aby je zobaczyć,
odłącz pamięć od komputera i podłącz ponownie.
Tak przygotowany nośnik możesz już wykorzystywać
do uruchamiania komputera.
BIOS-u, wpisując jego nazwę, np.
awdlash.
exe
, i naciskając
[Enter]
. Może się zdarzyć, że
uruchomi się sam (po starcie systemu z dyskiet-
ki), jeśli producent przygotował odpowiedni plik
wsadowy, automatyzujący niektóre czynności.
4
W polu
n
BIOS-u, wpisując jego nazwę (
lash893.
exe
) w linii poleceń i naciskając
[Enter]
.
5
Kursor jest w sekcji w lewej części
okna. Naciśnij
[Enter]
.
6
Jeśli chcesz zapisać aktualny BIOS na dys-
kietce lub pamięci USB lash, klawiszem
[Tab]
lub strzałką przejdź do pola , wpisz
nazwę pliku, np.
stary.bin
, i naciśnij
[Enter]
.
7
Wgraj nowy BIOS do pamięci ROM: strzał-
ny z dyskietki lub pamięci USB lash.
3
Wpisz polecenie
dir
, by sprawdzić, czy nie-
ką w górę przejdź do pola i wpisz na-
zwę pliku z nowym BIOS-em (w naszym przy-
kładzie
8nslip.f6
). Naciśnij
[Enter]
.
8
Pojawi się pytanie, czy jesteś pewien, że
wpisz nazwę pliku z nowym BIOS-em.
W naszym przykładzie
n
.
Następnie naciśnij
[Enter]
. Plik z nośnika zo-
stanie wczytany do pamięci.
5
W dolnej części okna pojawi się pytanie
zbędne pliki są na nośniku. Zapisz nazwę
pliku z nową wersją BIOS-u, np. plik z najnow-
szym BIOS-em dla płyty Gigabyte GA-8N-SLI
Pro nosi nazwę
8nslip.f6
.
chcesz zapisać BIOS:
.
Gdy wciśniesz ponownie
[Enter]
, rozpocznie się
zapis, który potrwa 1–2 minuty.
Podczas zapisu wyświetlany jest komunikat:
(czy chcesz
zapisać aktualny BIOS na dyskietce). Jeśli wci-
śniesz klawisz
[Y]
, pojawi się pole
n
Gdy na dyskietce brakuje miejsca
Podczas tworzenia dyskietki systemowej nagrywane
są na niej różne pliki, więc może zabraknąć miejsca
na aktualną wersję BIOS-u. Jeśli wystąpi taki pro-
blem, usuń z dyskietki wszystkie pliki z wyjątkiem
io.sys
,
msdos.sys
i
command.com
. Następnie od
nowa rozpocznij proces aktualizacji BIOS-u.
w którym musisz podać nazwę dla tego BIOS-u,
np.
stary.bin
. Gdy zatwierdzisz nazwę klawiszem
[Enter]
, BIOS zostanie zapisany na dyskietce lub
w pamięci lash w postaci pliku.
nia się komunikatu .
Wciśnij kilkakrotnie
[Esc]
, aby wyjść z programu.
Zresetuj komputer, wejdź do BIOS-u, ustaw kon-
igurację domyślną (wg części „Ustawianie do-
myślnych parametrów BIOS-u”), a później ewen-
tualnie skoniguruj własne ustawienia.
Ratowanie BIOS-u po nieudanej aktualizacji
Jeśli z jakiegoś powodu proces uaktualniania został
przerwany, ale komputer nadal działa, nie wyłączaj go,
lecz spróbuj ponowić proces aktualizacji.
Jeśli w trakcie aktualizacji nastąpił zanik zasilania,
być może bloki startowe nie uległy uszkodzeniu i kom-
puter się uruchomi. Ponów aktualizację BIOS-u, by cała
jego zawartość została poprawnie zapisana.
Gdy komputer w ogóle się nie uruchamia, płytę
główną również można uratować, ale to sposób raczej
dla zaawansowanych sprzętowców. Trzeba dysponować
drugą taką samą, działającą płytą główną. Znajdź na
niej pamięć ROM
n
(najczęściej jest montowana w podstawce), wyjmij
z gniazda, włóż do swojej płyty i uruchom komputer
z dyskietki. Następnie, nie wyłączając komputera, wyj-
mij kość pamięci z gniazda i włóż swój układ (uważaj,
by nie doprowadzić do zwarcia). Teraz już możesz po-
nownie wgrać BIOS do pamięci ROM.
Jeśli masz tzw. Dual BIOS, w przypadku nieudanej
aktualizacji komputer może być uruchomiony z BIOS-u
zapasowego. Wystarczy podczas włączania komputera
wcisnąć odpowiedni klawisz, ewentualnie przełożyć od-
powiednią zworkę na płycie.
Aktualizacja BIOS-u w Windows
Niektóre irmy oferują wygodniejsze narzędzia do ak-
tualizacji BIOS-u w Windows: ASUS (program ASUS
Update), Gigabyte (program @BIOS) i MSI (Live
Update 3). Użytkownik nie musi znać modelu płyty
głównej i wersji BIOS-u, nie musi też przygotowywać
dyskietki czy pamięci USB lash do uruchamiania
komputera. Oczywiście ta metoda aktualizacji do-
tyczy tylko stosunkowo nowych płyt.
Aktualizacja BIOS-u z Windows jest bardziej ry-
zykowna niż ze stabilniejszgo systemu DOS.
30
PC
Format
9/2006
SOFTWARE
4
Uruchom program służący do aktualizacji
.
9
Nie przerywaj pracy programu do pojawie-
Plik z chomika:
kris130661
Inne pliki z tego folderu:
PL_Patched_Hiren_s[1].BootCD.9.3.iso
(82148 KB)
mydiscimage.iso
(1557472 KB)
pc_przewodnik_demo.exe
(41376 KB)
Smart FAT Recovery 3.1.exe
(1947 KB)
schowek.zip
(163 KB)
Inne foldery tego chomika:
Bajery do XP
Chomik
Emulatory
Hacking
Internet
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin