I. Charakter projektu organizacji.
Projekt organizacji to ogólny wzorzec strukturalnych składowych i rozwiązań używanych do zarządzania całą organizacją. Jest środkiem wdrażania strategii i realizacji planów osiągania celów organizacji.
• biurokracja - Uniwersalny model struktury organizacyjnej oparty na zalegalizowanym systemie władzy formalnej
Idealna biurokracja: 1. Organizacja powinna przyjąć wyraźny podział pracy, a każde stanowisko powinno być zajęte przez eksperta. 2. Organizacja powinna stworzyć spójny zestaw zasad w celu zapewnienia jednolitego wykonywania zadań. 3. Organizacja powinna ustalić hierarchię stanowisk dla urzędów tworzącą linię podporządkowania od góry do samego dołu organizacji. 4. Menedżerowie powinni prowadzić przedsiębiorstwo w sposób bezosobowy i utrzymywać odpowiedni dystans z podwładnymi. 5. Przyjmowanie pracowników i awansowanie w organizacji powinno być oparte na technicznej wiedzy fachowej, a pracownicy powinni być chronieni przed arbitralnym zwolnieniem.
• model behawioralny - Uniwersalny model projektu organizacji, który pojawił się w myśleniu o zarządzaniu obok szkoły stosunków międzyludzkich; model kładł nacisk na rozwijanie grup roboczych i procesów interpersonalnych.
system l - Forma projektu organizacji oparta na zalegalizowanej władzy formalnej;
opracowana jako część biurokratycznego modelu projektu organizacji.
system 4 - Forma projektu organizacji, która wykorzystuje szeroką gamę procesów motywacyjnych i sprzyja otwartym i szerokim procesom interakcji; opracowana jako część behawioralnego modelu projektu organizacji.
Sytuacyjne podejście do projektu organizacji - Oparte na założeniu, że optymalny projekt dla danej organizacji zależy od zestawu istotnych czynników sytuacyjnych.
• technika - Zestaw procesów wykorzystywanych przez organizację w przekształcaniu nakładów w postaci rzeczowej lub informacyjnej w wyniki w postaci produkcji lub usług. l. Technika jednostkowa albo technika małych partii.2. Technika wielkoseryjna lub masowa. 3. Technika produkcji ciągłej.
• otoczenie: • organizacja mechanistyczna - Sztywna i biurokratyczna forma projektu najbardziej stosowna w stabilnym otoczeniu.• organizacja organiczna - Płynny i elastyczny projekt, najbardziej właściwy dla niestabilnego i nieprzewidywalnego otoczenia.
Organizacje można scharakteryzować wg: Zróżnicowanie - Zakres, w jakim organizacja dzieli się na mniejsze jednostki. Integracja - Zakres, w jakim jednostki organizacji muszą ze sobą w skoordynowany sposób współpracować.
• wielkość organizacji - Liczba zatrudnionych w przeliczeniu na pełne etaty.
• cykl życia organizacji - Naturalna sekwencja etapów, przez którą przechodzi większość organizacji w trakcie wzrostu i dojrzewania.
Na projekt organizacji wywiera także wpływ: 1. Strategia na poziomie przedsiębiorstwa (strategia wzrostu międzynarodowego, cięć, stabilności,) 2. Strategia na poziomie jednostki (strategia obrońcy, poszukiwacza, analityka, konkurencyjna, koncentracji) 3. Strategia na poziomie funkcjonalnym (strategia marketingowa, finansowa, zasobów ludzkich, badań i rozwoju)
II. Podstawowe formy struktury org.
1 struktura funkcjonalna (typu U) - Struktura organizacyjna oparta na podejściu funkcjonalnym.
# członkowie org. są powiązani w wydz. funkcjonalnych (marketing, prod.); # znaczny stopień koordynacji między wydz.; # obszary funkcjonalne są ściśle ze sobą powiązane; # wykorzystywana w org. małych.
2 struktura konglomeratowa (typu H) - Struktura organizacyjna wykorzystywana przez organizację składającą się z szeregu nie powiązanych ze sobą jednostek.
# luźny sposób grupowania stanowisk pracy wg wyrobu; # personel ocenia wyniki poszczególnych jednostek, rozdziela między nie zasoby przed., kształtuje decyzje dot. zakupu i sprzedaży jednostek.
3 struktura wielobranżowa (typu M) - Struktura organizacyjna, w której liczne samodzielne jednostki w powiązanych ze sobą dziedzinach działają w ramach szerszego kontekstu organizacyjnego; # oparta jest na strukturyzacji według wyrobu; # pewne dziedziny są zdecentralizowane na szczeblu jednostki inne scentralizowane na poziomie przedsiębiorstwa; # możliwość koordynacji i wspólnego wykorzystania zasobów.
4 struktura macierzowa - Struktura organizacji, w której podział według wyrobu albo wydziałów tymczasowych zostaje nałożony na istniejący układ funkcjonalny. Macierz opiera się na strukturze wielokrotnego podporządkowania - Struktura, w której jednostka podlega jednocześnie zarówno przełożonemu funkcjonalnemu, jak i jednemu lub kilku kierownikom projektów.
Jest najczęściej używana w jednej z 3 sytuacji. 1) gdy otoczenie wywiera na organizację silny nacisk. 2) gdy trzeba przetwarzać wielką ilość informacji. 3) w sytuacji presji na wspólne zasoby.
Zalety: 1) sprzyja ona elastyczności, 2) członkowie zespołów ze względu na ważną rolę, jaką odgrywają w podejmowaniu decyzji, będą najpewniej silnie motywowani i zaangażowani w sprawy organizacji. 3) pracownicy mają szerokie możliwości pozyskiwania nowych umiejętności. 4) umożliwia ona organizacji pełne wykorzystanie zasobów ludzkich. 5) członkowie zespołu zachowują swe członkostwo w odpowiednich jednostkach funkcjonalnych, dzięki czemu mogą służyć jako pomost pomiędzy jednostką funkcjonalną i zespołem, co sprzyja lepszej współpracy. 6) struktura macierzowa daje kierownictwu najwyższego szczebla użyteczne narzędzie decentralizacji
Wady: 1) Może ona stwarzać niepewność u pracownika co do układu służbowej podległości, 2) Czas podejmowania decyzji przez grupę jest dłuższy niż w przypadku decyzji indywidualnych, 3) potrzeba więcej czasu na koordynację działań związanych z realizacją zadań
5. Struktura hybrydowa – są to struktury będące połączeniem dwóch lub większej liczby form struktury. Np. organizacja ma 5 powiązanych, względnie niezależnych jednostek oper. i 1 nie powiązaną (M i H)
1. Zarządzanie informacją: • luźne zasoby - Nadwyżka zasobów ułatwiająca organizacji zmniejszenie zapotrzebowania na przetwarzanie informacji. • zadania wydzielone - Niezależne jednostki ułatwiające organizacji zmniejszenie zapotrzebowania na przetwarzanie informacji. • pionowe systemy informacji - Powiązania komunikacyjne pomiędzy menedżerami i ich podwładnymi tworzone w celu zwiększenia zdolności organizacji do przetwarzania informacji. • stosunki poziome - Powiązania koordynacyjne, takie jak role łącznikowe, zespoły zadaniowe, zespoły robocze i wydziały integrujące, wykorzystywane do zwiększenia zdolności organizacji do przetwarzania informacji.
2. Organizacje globalne
3. Dostosowanie org. do zmieniających się warunków.
protur