MIĘDZYNARODOWY FUNDUSZ WALUTOWY INTERNATIONAL MONETARY FUND
utworzony równocześnie z Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju (znanym pod nazwą - Bank Światowy) na konferencji w Bretton Woods (New Hampshire), która odbyła się od 1 -22 lipca 1944 r. (głos wiodący USA i Wielka Brytania). Liczba państw założycielskich wynosiła 44 ( w tym również Polska, Czechosłowacja i Jugosławia). Trzy kraje wystąpiły z MFW, chociaż były jego członkami: Polska 14 marca 1950 r., Czechosłowacja 31 grudnia 1954 r. i Kuba 2 kwietnia 1964 r. 13 sierpnia 1952r. do członków MFW dołączyły Niemcy i Japonia. W 1972 Jugosławia i Rumunia przystąpiły do Funduszu, w 1982 Węgry a następnie Polska –12.VI.1986, kolejne kraje to- Bułgaria, Czechosłowacja, Mongolia i Albania w 1990. Po otrzymaniu w październiku 1991r. statusu państwa stowarzyszonego przez ZSRR, na przełomie kwietnia i maja 1992 roku IMF zaakceptował nowych członów – kraje już byłego Związku Radzieckiego (Rosja i 14 republik).
Cel ostateczny konferencji- szeroka wzajemna wymienialność walut państw uczestniczących oraz poprawa płynności finansowej krajów w regulacji ich wzajemnych zobowiązań
Koncepcja pieniądza międzynarodowego
Myśl przewodnia była oparta na keynesowskiej koncepcji -tzw. międzynarodowej unii clearingowej. Przewidywała ona powołanie tego rodzaju ponadnarodowej instytucji o szerokich uprawnieniach, która kreowałaby międzynarodowy pieniądz o nazwie bancor. Ta pierwsza nowoczesna koncepcja międzynarodowego pieniądza „tworzonego z niczego”, opartego wyłącznie na zobowiązaniu krajów członkowskich do akceptowania go we wzajemnych rozliczeniach, upadła jednak wówczas wskutek oporu przedstawicieli Stanów Zjednoczonych. W przyszłości miała się jednak stać źródłem inspiracji dla autorów innych koncepcji międzynarodowego pieniądza, w tym także mechanizmu rozliczeń w SDR-ach, uruchomionego w ćwierć wieku później.
Każdy kraj członkowski był zobligowany do wniesienia wpłaty członkowskiej (kwoty) do MFW w 75% w walucie narodowej tego kraju- pozostała część w złocie, dolarach lub SDR-ach (Special Drawing Rights-Specjalne Prawa Ciągnienia)SDR- pieniądz fiducjarny-bezgotówkowy, istniejący jako zapis na rachunku poszczególnych krajów – członków MFW -nie jest bezpośrednio wymienialny na złoto. Służy do regulacji spłaty deficytu w bilansie płatniczym. Wszystkie kraje uczestniczące w systemie zobowiązywały się go akceptować oraz trzymać w swych rezerwach. Wysokość kreacji SDRów miała być określana uchwałą konferencji gubernatorów MFW, przy czym wymagana była kwalifikowana większość głosów (85%)Parytet kruszcowy SDR został określony na poziomie równym ówczesnemu parytetowi dolara (0,888 g czystego złota), tak że 1 jednostka SDR formalnie równała się na początku 1 dolarowi
Reforma MFW- od 1972 r. po zawieszeniu wymienialności dolara amerykańskiego na złoto do 1978 r.17 września 1980r MFW zadecydował o unifikacji i uproszczeniu (od 1 stycznia 1981) koszyka walut determinującego wartość oraz stopę procentową SDR. Koszyk walut miał się składać z walut pięciu członków cechujących się największym eksportem dóbr i usług w przeciągu 1975-79r. W związku z tym walutami, które odegrały kluczową rolę od 1.I.1981 zostały: dolar amerykański (39%), marka niemiecka (21%), frank francuski (11%), jen japoński (18%) oraz funt brytyjski (11%).Aktualnie w skład koszyka wchodzą: dolar amerykański (42%), marka niemiecka (19%), jen japoński, frank francuski i funt szterling po 13% a po roku 2002 frank francuski i marka niemiecka zostały zastąpione euro.
Posiadaczami SDR-ów mogą być oprócz państw członkowskich, również instytucje. W roku 1990 było ich 16 (m.in. Bank Światowy, Bank Państw Afryki Centralnej, Islamski Bank Rozwoju.W ramach poprawki zniesiono wcześniejszy wymóg 25-procentowej transzy złota w kwotach członkowskich wnoszonych do MFW. Odtąd, przy dalszych podwyżkach kwot, jakie miały ewentualnie następować w przyszłości, ta część, która poprzednio wnoszona była w złocie, miała odtąd być wnoszona w SDR-ach. Wszelkie oficjalne statystyki i zestawienia MFW miały być również sporządzane w SDR-ach.
Zmiana w funkcjonowaniu MFW 11 listopada 1992 r.
Przewiduje ona możliwość zawieszania przez Radę Gubernatorów (ministrowie finansów i szefowie banków centralnych państw członkowskich) , większością 70% ogólnej liczby głosów, uprawnień krajów członkowskich, wynikających z ich prawa głosu, jeśli kraje te nie będą zdolne do wywiązywania się ze zobowiązań wobec Funduszu
Zadania MFW:
- tworzenie warunków niezbędnych do stabilizacji finansowej i gospodarczej w krajach członkowskich,
- utrzymywanie względnej stabilności walut,
- tworzenie ram ułatwiających wymianę dóbr, usług i kapitału między krajami członkowskimi oraz wspieranie wzrostu gospodarczego.
Dla realizacji tych zadań kraje członkowskie zobowiązane są do:
- kierowania swoją polityką gospodarczą i finansową w taki sposób, aby utrzymany został zrównoważony wzrost gospodarczy,
- popierania stabilizacji gospodarczej
- unikanie manipulowania kursem walutowym lub wykorzystywania międzynarodowego systemu walutowego do osiągania nieuzasadnionych korzyści konkurencyjnych w stosunku do innych krajów
- stosowania polityki kursu walutowego zgodnie z zasadami określonymi w statucie MFW (stabilność walut i unikanie ich deprecjacji w celach konkurencyjnych, likwidowanie ograniczeń dewizowych)
MFW, przy użyciu środków pochodzących ze składek państw członkowskich, udziela pomocy krajom, które popadają w kłopoty finansowe. Zasoby funduszu stanowią zatem dodatkowe źródło płynności międzynarodowej, uruchamiane w razie zagrożenia stabilności bilansu płatniczego, swoisty bufor, amortyzujący wstrząsy pochodzące z zewnątrz, wreszcie osłonę względnej autonomii polityki finansowej, dążącej do zapewnienia wewnętrznej równowagi.W przypadku każdego kraju warunki udzielania mu kredytu określa promesa kredytowa, w skład której wchodzi list ministra finansów kraju ubiegającego się o kredyt, w którym to określony jest cel wydatkowania przyznawanej kwoty oraz deklaracja Funduszu o przekazaniu temu krajowi środków.
GRUPA BANKU ŚWIATOWEGO
Organizacja Grupy Banku Światowego
Grupa Banku Światowego składa się z kilkunastu instytucji zajmujących się statutową działalnością Banku, tj. udzielaniem kredytów i pożyczek oraz wystawianiem gwarancji inwestycyjnych, ustalaniem procedur negocjacyjnych, przeprowadzaniem szkoleń, itp. Do najważniejszych instytucji Grupy Banku Światowego należą:
IBRD- Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (International Bank of Reconstruction and Development). Obecnie tworzą go 184 kraje.
IDA- Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (International Development Association)-164 członków.
IFC- Międzynarodowa Korporacja Finansowa (International Financial Corporation)-
176 państw
ICSID- Międzynarodowe Centrum Rozrachunków Spornych z Tytułu Inwestycji ( Interantional Center for the Settlement of Investment Disputes)- 140 członków
MIGA- Multilateralna Agencji Gwarancji Inwestycyjnych (Multilateral Investment Guarantee Agency)- 163 członków.
CELE BANKU
- Pomoc w odbudowie i rozwoju państw członkowskich poprzez ułatwienie inwestycji, łącznie z odbudową przedsiębiorstw zniszczonych podczas wojny i przystosowaniem produkcyjnych możliwości do celów pokojowych oraz pobudzanie postępu gospodarczego w krajach mniej rozwiniętych
- Popieranie prywatnych inwestycji zagranicznych za pomocą gwarancji albo udziałów w pożyczkach i innych lokatach dokonywanych przez prywatnych inwestorów; jeśli zaś nie dysponowano kapitałem prywatnym środki na inwestycje poprzez dofinansowanie na dogodnych warunkach z własnego kapitału i zgromadzonych funduszów oraz z innych własnych środków.
- Popieranie długofalowego zrównoważonego wzrostu międzynarodowej wymiany i utrzymywanie równowagi bilansów płatniczych poprzez zachęcanie do międzynarodowych inwestycji, mających na celu rozwijanie zasobów produkcyjnych członków, co spowodowałoby podniesienie stopy życiowej o polepszenie warunków pracy w krajach członkowskich,
- Koordynowanie własnych pożyczek ze środkami uzyskanymi z organizacji międzynarodowych oraz dbanie o rozwój i finansowanie przedsiębiorstw lokalnych ze źródeł zagranicznych
- Udzielanie krajom rozwijającym się pomocy w zakresie przebudowy ich gospodarek i rozwoju gospodarczego poprzez tworzenie kapitału rzeczowego bezpośrednio w drodze udzielania długoterminowych pożyczek lub pośrednio- poprzez udzielanie gwarancji na pożyczki,
- Rozwój przedsiębiorstw lokalnych przez dostarczenie im zagranicznych źródeł finansowania
Działalność uzupełniająca Banku:
Oprócz organizowania niezależnego finansowania przez instytucje należące do Grupy Banku Światowego systematycznie zwiększają się przypadki wspólnego finansowania jednej inwestycji w celu zwiększenia możliwości pokrycia finansowego i zwiększenia zabezpieczenia transakcji poprzez połączenie korzyści, wynikających z możliwości finansowania w ramach danej instytucji.
W trakcie prowadzenia działalności finansowej, związanej z pozyskiwaniem środków na działalność statutową oraz przeznaczeniem tych środków na finansowanie przedsięwzięć rozwojowych w krajach członkowskich, instytucje Banku Światowego odgrywają równie ważną rolę, świadcząc usługi konsultacyjne, badawcze i szkoleniowe, administrując funduszami powierniczymi, zarządzając inwestycjami obcymi na zlecenie klientów.
Grupa Banku Światowego zapewnia techniczną pomoc krajom członkowskim, zarówno w związku z udzielonymi przez Bank kredytami, pożyczkami i gwarancjami, jak i niezależnie od operacji finansowych.
Fundusze własne Banku Światowego obejmują fundusze rezerwowe i zakumulowany dochód netto, gdyż bank, chociaż jego kapitał jest udziałowy, nie wypłaca dywidend krajom członkowskim . Bank powiększa również swoje zasoby poprzez sprzedaż innym instytucjom kredytowym części zobowiązań krajów członkowskich. Z posiadanych funduszy bank może udzielać pożyczek rządom krajów członkowskich oraz instytucjom publicznym i prywatnym, o ile korzystają one z gwarancji rządu, banku centralnego lub innej podobnej instytucji państwa członkowskiego. Są to na ogół pożyczki długoterminowe, przyznawane na okres od 5 do 25 lat przy korzystnej stopie oprocentowania (niższej niż w bankach komercyjnych). Od pożyczek bank pobiera prowizję w wysokości od 0,5% do 1,5% rocznie.
Podstawowym warunkiem udzielenia pożyczki jest zdolność danego kraju do spłaty. Pożyczki banku są udzielane w dewizach i w dewizach muszą być spłacane. Z ogólnej sumy udzielonych przez bank kredytów około 25% przypada na kraje rozwinięte gospodarczo, jak Francja, Włochy, Holandia, Australia, Japonia, Południowa Afryka. Z krajów słabiej rozwiniętych znaczną pomoc uzyskały: Indie, Pakistan, Meksyk, Kolumbia, Wenezuela, Chile, Peru, Tajlandia.Głównym źródłem pożyczek jest emisja obligacji średnio- i długoterminowych (a od 1983r. także i krótkoterminowych) na rynkach kapitałowych. Nabywcą obligacji jest głównie sektor prywatny ( ponad 70%) w takich krajach, jak Stany Zjednoczone, Niemcy, Japonia, czy kraje arabskie. Obligacje Banku Światowego są bardzo dobrą lokatą kapitału, ponieważ korzystają z przywilejów i są zabezpieczone funduszem gwarancyjnym
STRUKTURA BRANŻOWA POŻYCZEK BANKU finansowanie rozwoju rolnictwa- 28%, sektora energetycznego- 20%, spółek finansujących rozwój- 10%, transportu- 9% urbanizacji- 7%. Około 7% środków finansowych przeznacza się na likwidację klęsk żywiołowych ( np. Meksyk w 1986r. otrzymał 400 mln dolarów w związku z trzęsieniem ziemi). Największe sumy przeznaczono na kredyty dla krajów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, potem Azji Wschodniej i Pacyfiku, na ostatnim miejscu figuruje Afryka Wschodnia i Południowa.
WŁADZA BANKU
Najwyższą władzą w Banku jest Rada Gubernatorów wybierana na okres 5 lat.
Zbiera się ona co roku i podejmuje tylko najważniejsze decyzje dotyczące nowych członków, powiększania kapitału zakładowego, porozumień o współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi, podziale aktywów i czystego dochodu.
Do Rady Gubernatorów wchodzą przedstawiciele krajów członkowskich ( po jednym z każdego kraju). Z zasady funkcję gubernatora pełni minister finansów. Uchwały tej rady zapadają większością głosów.
Plan kolejnych kroków
Pierwszym krokiem jest edukacja.
Bank Światowy zaangażował 33 miliardy USD w pożyczki i kredyty na edukację, i obecnie finansuje 157 projektów w 83 krajach. Organizacja współdziała ściśle z rządami krajów, którym pomaga, agencjami ONZ, darczyńcami, pozarządowymi organizacjami społecznymi oraz innymi instytucjami wspomagającymi rozwijające się kraje, których celem jest to, aby wszystkie dzieci, (szczególnie dziewczynki i dzieci będące w ciężkiej sytuacji życiowej) ukończyły naukę przynajmniej na poziomie podstawowym. Dobrym przykładem takiej pomocy Banku jest wspieranie programu podstawowej nauki w Indiach ( The India District Primary Education Program), którego głównym celem jest nauka dziewczynek, w regionach w których analfabetyzm kobiet szacuje się powyżej średniej krajowej. Fundusz jaki został przeznaczony na ten cel to około 1,3 miliarda USD i obejmuje ponad 60 milionów studentów z 271 regionów w 18 z 29 stanów Indii, gdzie umiejętność czytania i pisania jest na bardzo niskim poziomie.
W Brazylii, Salvadorze, Trynidadzie i Tobago, projekty Banku pomagają lokalnym społeczeństwom podwyższać jakość edukacji dzieci, poprzez stałe zwiększanie kwalifikacji i standardu tamtejszych szkół i nauczycieli.
Drugim krokiem jest włączenie się Grupy Banku Światowego w walkę z HIV/AIDS na świecie. Każdego dnia kolejne 14,000 ludzi zostaje zarażonych wirusem HIV, a połowa z nich to młodzi ludzie w wieku od 15 do 24 lat. W przeciągu ostatnich kilku lat na walkę z tą chorobą Bank wydał ponad 1,6 miliarda USD. Jest to jedna z najbardziej znaczących finansowych pomocy na ten cel. Bank Światowy ręczy, że żaden kraj, który opracował posiada skuteczną strategię w walce z HIV/AIDS nie pozostanie bez funduszy na ten cel.We współpracy z afrykańskimi i karaibskimi rządami, Bank rozpoczął wielonarodowy program przeciwko HIV/AIDS – MAP (Multi-Country HIV/AIDS Program), dzięki któremu o znaczącą pomoc mogą się ubiegać organizacje pozarządowe i społeczności. Każdego roku Bank Światowy zobowiązuje się do pożyczek na programy zapobiegania, opieki i leczenia i odżywiania dzieci afrykańskich w wysokości 1,3 miliarda USD
Trzecim problemem na jaki Bank Światowy zwrócił szczególną uwagę jest korupcja, która stoi na przeszkodzie do rozwoju kraju i zniekształca alokację zasobów.Od 1996 roku, Bank rozpoczął setki rządowych i antykorupcyjnych programów i zainicjował je w prawie 100 rozwijających się krajach.Zakres tej inicjatywy obejmuje podanie do publicznej wiadomości wysokości majątków członków rządu, opublikowanie reform publicznych wydatków, a także trening sędziów i naukę raportowania śledczego dla dziennikarzy.[1]Po trzech latach zagorzałej walki z korupcją Bank ujawnił, że stwierdzono nadużycia w przypadku 40 kontraktów, których łączna wartość sięgnęła 40 mln dolarów, jest to pokaźna suma, ale jeśli wziąć pod uwagę, że instytucja ta finansuje rocznie 45 tys. „ W niektórych krajach 60% pieniędzy zwyczajnie znika. Zdaniem optymistów minimum 10% pomocy finansowej idzie w błoto. A 10 % to co najmniej 2 mld dolarów”- przekonują eksperci BŚ.[1] http://www.worldbank.org
PRZYPADEK INDONEZJI , ZAIRU i ROSJINa przestrzeni 25 lat Bank Światowy przyznał Indonezji niemal 30 mln dolarów. Pieniądze zostały przeznaczone na budowę dróg, szkół, elektrowni i oczyszczalni ścieków, ale jednocześnie zasiliły konta popleczników Suharto (wojskowa dyktatura generała Suharto miała być antykomunistycznym bastionem w regionie). Chociaż Indonezyjczycy skorzystali na rozbudowie infrastruktury, co piąty dolar został od razu ukradziony. Z tajnego sprawozdania przygotowanego w sierpniu 1997r. przez placówkę Banku Światowego w Dżakarcie wynika, że co najmniej 6 mln dolarów trafiło do kieszeni miejscowych urzędników i polityków, a pożyczkę będą spłacali nie oni, ale obywatele kraju.Indonezja i Zair nie są jedynymi przykładami krajów, w których skorumpowani przywódcy trudnili się kradzieżą kosztem zwykłych obywateli. W Rosji, gdzie korupcja stała się nieodłączną częścią mechanizmu rządzenia , miliardy dolarów z pomocy międzynarodowej były odprowadzane na prywatne konta bankowe.[1][1] Kenneth R. Timmerman, Is the World Bank still neede in today’s global economy? , “Insight Magazine”, 22 maja 2003r.
Krok czwarty –inicjatywa redukcji zewnętrznych długów najbiedniejszych krajów świataW 1996 roku Bank Światowy wraz z Międzynarodowym Funduszem Walutowym zainicjowali wspólne przedsięwzięcie – HIPC (Heavily Indebted Poor Countries Initiative). Jest to pierwsze wszechstronne podejście do redukcji zewnętrznych długów najbiedniejszych i najbardziej zadłużonych krajów na świecie. Obecnie 26 krajów otrzymuje pomoc na oddłużenie. Częścią tej inicjatywy jest to, że te państwa ustanawiają swój budżet z głównym celem zorientowanym na rozwój socjalnego i ludzkiego sektora. Rwanda na przykład, obrała sobie za cel, zwiększenie zatrudnienia w szkołach podstawowych. Honduras planuje dostarczyć podstawową opiekę medyczną dla co najmniej 100 000 kobiet w ciąży i dzieci żyjących w największej biedzie.
Krok piąty- działania na rzecz ochrony środowiska i zapobiegania biodegradacji Bank Światowy odgrywa główną rolę w programie GEF (Global Environment Facility)- Fundusz na Rzecz Globalnego Środowiska. Dzięki temu programowi przeznaczane są środki na rzecz takich celów jak: zapobieganie biodegradacji oraz zmiany klimatu, ochrona powłoki ozonowej, oczyszczanie wód międzynarodowych, walka z degradacją ziemi, eliminowanie toksycznych zanieczyszczeń.Bank pomaga także w zmniejszaniu efektu globalnego ocieplenia współpracując z jednostkami rządowymi oraz sektorami prywatnymi. Taka działalność zaowocowała powstaniem funduszu „BioCarbon”. Bank Światowy współpracuje także ze światowym funduszem World Wildlife Fund w zakresie ochrony lasów.
Krok szósty- przeciwdziałanie biedzie-pomoc na rzecz budowy nowoczesnej infrastruktury Podczas gdy większość ludzi w nowoczesnym świecie bierze infrastrukturę za coś zwyczajnego, to dla ludzi w wielu częściach świata jest to tylko luksus, o którym mogą pomarzyć. Ponad 1,4 miliarda ludzi nie ma dostępu do czystej wody. Ponad 3 miliardy żyje bez kanalizacji lub prądu. Zależy tej organizacji na tym aby najbiedniejszym dostarczyć podstawowe udogodnienia życia codziennego. Podwyższenie standardu ludzi żyjących w slumsach, doprowadzenie dróg do tych dzielnic, dostarczanie nie zanieczyszczonej wody ma bezpośredni wpływ na zmniejszenie umieralności dzieci.W Maroko projekt Banku Światowego wspierający budowę dróg pomógł w zwiększeniu dostępności do szkół, a tym samym przyczynił się do tego, że ilość dziewczynek uczących się w szkołach podstawowych wzrosła z 28 do 68%.Bank prowadzi także aktywną działalność w 40 krajach, w których toczą lub toczyły się konflikty zbrojne. Współpracuje z rządem, a także organizacjami pozarządowymi lokalnymi i międzynarodowymi, w celu poprawy sytuacji państw dotkniętych wojną. Bank stawia sobie za cel pomoc przy odbudowie zaplecza ekonomicznego, naprawę i odbudowę zniszczonej przez wojnę infrastruktury, oczyszczanie terenów z min, tworzenie programów pomocowych dla wdów i dzieci.Bank uruchomił także narzędzia i badania, które pomagają w lepszej analizie i zrozumieniu źródeł konfliktu, aby w przyszłości zredukować ryzyko wystąpienia podobnych sytuacji.Wśród szerokiej gamy projektów wspieranych poprzez Bank Światowy są: odbudowa infrastruktury w Afganistanie, programy skierowane do ludności Bośni i Hercegowiny, która odczuwa także psychologiczno-społeczne skutki wojny, pomoc dzieciom ulicy w Republice Demokratycznej Kongo.[1][1] http://www.worldbank.org
IBRD i IDA- jako główne instytucje Grupy Banku Światowego
Na początku działalności IBRD pełnił funkcję finansowego pośrednika, zapewniającego długoterminowe finansowanie inwestycji produkcyjnych związanych głównie z odbudową krajów członkowskich ze zniszczeń wojennych.
IBRD był upoważniony do pożyczania na prywatnych rynkach kapitałowych, a następnie udzielania lub gwarantowania kredytów zaciąganych bezpośrednio przez prywatnych kredytobiorców.
W praktyce IBRD rzadko korzystał z możliwości gwarantowania kredytów. Oferowane przez niego kredyty były udzielane na warunkach komercyjnych (rynkowych ) i już w 1960r. okazało się, że wiele biednych krajów niej jest w stanie zaciągać takich kredytów w kwotach wystarczających do sfinansowania ich potrzeb rozwojowych.
Wówczas utworzono International Development Association (IDA), którego celem jest udzielanie preferencyjnych kredytów (pożyczek) na potrzeby rozwojowe krajów zakwalifikowanych do grupy krajów biednych. Każde państwo należące do IDA musi być najpierw członkiem IBRD. Podczas, gdy IBRD zwiększa swoje zasoby finansowe na światowych rynkach kapitałowych, IDA jest finansowane głównie z udziałów bogatszych krajów członkowskich. Od początku działalności udziały te wynosiły łącznie ponad 100 mld USD.
Największych wpłat dokonywały państwa G7[1] (80% wszystkich dotacji). Dodatkowe fundusze pochodzą z dochodów uzyskiwanych poprzez IBRD oraz ze spłat uprzednio zaciągniętych pożyczek IDA
[1] G7 tworzą: Kanada, Francja, Niemcy, Włochy, Japonia, Stany Zjednoczone i Wielka Brytania
Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA) powstało w 1960r. i jego członkami mogą być kraje należące do IBRD. Władze IDA są jednocześnie władzami IBRD. Ze względu na sposób wnoszenia wkładów, jak również możliwość otrzymania kredytów, członkowie Stowarzyszenia są podzieleni na dwie grupy:Do grupy pierwszej należą 22 kraje rozwinięte, o wysokim dochodzie narodowym (m.in. USA, Japonia, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Włochy, Kanada, Holandia ). Wpłacają one wkłady (udziały) w całości wykorzystane na udzielanie kredytów krajom zaliczanym do grupy drugiej. Kraje grupy pierwszej nie korzystają z kredytów IDA.Do grupy drugiej należy 117 krajów rozwijających się. Korzystają one z kredytów Stowarzyszenia. Wpłacają w walutach wymienialnych (lub SDR) tylko 10% wkładów. Pozostałe 90% wpłacają w walutach narodowych.Kapitał (wkłady, udziały) Stowarzyszenia wynosiły początkowo 757 mln dolarów i od tego czasu był ponad dziewięciokrotnie podwyższany.
Kredyty udzielane przez Stowarzyszenie IDA są nieoprocentowane. Okres karencji wynosi 10 lat, a okres spłaty 35-40 lat. Kraj dłużniczy płaci tylko niewielkie sumy ( 0,75% rocznie ) na pokrycie działalności Stowarzyszenia. Kredyty te są udzielane w walutach wymienialnych ale istnieje możliwość spłaty części długu w walucie krajowej. Większość kredytów, około 98%, udziela Stowarzyszenie krajom rozwijającym się o najmniejszym dochodzie narodowym ( poniżej 580 dolarów na głowę rocznie). Kredyty te przeznaczone są na realizacje konkretnych projektów inwestycyjnych z zakresu odbudowy i rozwoju. W specjalnych okolicznościach IDA może udzielać kredytów na realizację programów gospodarczych, o ile stanowią one najlepszą formę popierania rozwoju gospodarczego kraju członkowskiego zaliczonego do grupy II.
Zgodnie z kryteriami przyjętymi przez Bank Światowy , od 1999r. kraje na świecie są podzielone na cztery grupy[1] Kraje bogate, w których produkt krajowy brutto przypadający na 1 mieszkańca wynosi co najmniej 9.266 USD,Kraje bardziej zamożne, w których produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosi 2.996- 9.266 USDKraje mniej zamożne , w których produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca waha się między 755 a 2.995 USD,Kraje biedne o produkcie krajowym brutto na jednego mieszkańca nie przekraczającym 755 USD[2] [1] Do 1999r. był stosowany trójstopniowy podział: na kraje bogate, średnio zamożne i kraje biedne[2] Na 206 sklasyfikowanych państw, 64 zostały zaliczone do grupy biednych, 55 do mniej zamożnych , 38 do bardziej zamożnych, a 49 do bogatych
IFC- Międzynarodowa Korporacja Finansowa
International Finance Corporation (IFC) została utworzona w 1956r. Posiada obecnie 175 członków. Celem działalności Międzynarodowej Korporacji Finansowej jest finansowanie rozwoju sektora prywatnego poprzez kredyty oraz kapitałowe udziały w prywatnych inwestycjach w krajach członkowskich Banku Światowego.
Jedną z zasad Korporacji jest finansowanie inwestycji tylko do poziomu 25% totalnych kosztów tej inwestycji. W ostatnich latach IFC finansowała przeciętnie 1/7 kosztów wspomaganych projektów, chociaż w niektórych regionach np. Afryka, było to około 25%.
Członkami IFC mogą być tylko państwa należące do Banku Światowego.
Celem działania Korporacji IFC jest popieranie rozwoju sektora prywatnego w krajach rozwijających się i krajach środkowoeuropejskich poprzez przyciąganie prywatnego kapitału zagranicznego i krajowego. IFC udziela kredytów długoterminowych o okresie zapadalności 7-12 lat, z trzyletnim okresem karencji, oprocentowanych na poziomie rynkowych stóp procentowych. Najczęściej kredytu IFC stanowią wkład w organizowane konsorcja bankowe. W odróżnieniu od kredytów IBRD i IDA, IFC zapewnia finansowanie bez dodatkowych zabezpieczeń w formie poręczeń ( gwarancji) rządowych.
Poprzez realizację specjalnych programów IFC także systematycznie rozszerza zakres swojej działalności. W ramach programu Technical AssistanceTrust Funds Programme (TAFT) prowadzone są: praca nad identyfikacją inwestycji, wzmacnianiem otoczenia sprzyjającego rozwojowi prywatnej przedsiębiorczości, procesami prywatyzacji. Korporacja zajmuje się również realizacją specjalnych programów, takich jak Program Pomocy Technicznej ( IFC- Donor-Supported Technical Assistance Program) oraz Program Inwestycji w zakresie Ochrony Środowiska ( The Environment Project Programme)
MIGA- Multilateralna Agencja Gwarancji Inwestycyjnych
Agencja powstała w 1988r.
Jej celem jest pobudzenie przepływu kapitału z krajów rozwiniętych do krajów rozwijających się i zmniejszenie ryzyka inwestowania.
Agencja udziela inwestorom gwarancji od ryzyk niehandlowych. W 2000r. po raz pierwszy wystawiono gwarancje zabezpieczające inwestycje w takich krajach jak: Albania, Armenia, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Macedonia, Mołdawia.
MIGA zapewnia niekomercyjne ubezpieczenia ryzyka inwestycyjnego oraz usługi techniczne w celu ułatwienia realizacji prywatnych inwestycji zagranicznych.
Świadczy usługi doradcze na rzecz krajów rozwijających się w zakresie tworzenia atrakcyjnych warunków do inwestycji zagranicznych, odpowiedniego „klimatu” do inwestowania. Uczestniczy również w dialogu między krajami eksportującymi i importującymi kapitał oraz ich odpowiednimi instytucjami finansowymi. Jej usługi doradcze dotyczą wielu aspektów związanych z napływam kapitałów zagr...
protur