aktywność wlasna.pdf
(
73 KB
)
Pobierz
aktyw_wlasna
AktywnoĻę wþasna dziecka jako czynnik
rozwoju osobowoĻci.
(Sposoby aktywizacji uczniw kl. I-III)
ElŇbieta Gontarczyk
Zespþ Szkþ nr 1 w BeþŇycach
BeþŇyce 2002
AktywnoĻę jest podstawowĢ wþaĻciwoĻciĢ kaŇdej Ňywej istoty, przez
ktrĢ W. Okoı rozumie á...samorzutnĢ chħę dziaþania wywoþujĢcĢ zewnħtrzne i
wewnħtrzne przejawy dziaþalnoĻciÑ. Poprzez aktywnoĻę dziecko zaspokaja
rŇnorodne potrzeby i realizuje wynikajĢce z nich cele. Cel i aktywnoĻę to ĻciĻle
ze sobĢ zespolone pojħcia. Bez przejawiania aktywnoĻci nie moŇna celu ani
ustalię, ani osiĢgnĢę. AktywnoĻę jednostki, przejawiajĢca siħ na zewnĢtrz w
formie czynnoĻci, tzn. reakcji, dziaþaı i dziaþalnoĻci, moŇe polegaę na
przystosowaniu siħ do istniejĢcej rzeczywistoĻci, wzglħdnie moŇe mieę na celu
jej przeksztaþcenie oraz tworzenie nowej. Zdaniem M. Tyszkowej w rezultacie
aktywnoĻci, zwþaszcza skierowanej na przeksztaþcanie rzeczywistoĻci i
kreowanie nowej- dziaþajĢcy podmiot osiĢga samorealizacjħ. Tworzy bowiem
nie tylko nowe wartoĻci, a takŇe wzbogaca wþasnĢ osobowoĻę.
We wspþczesnej teorii rozwoju osobowoĻci jednym z czterech
podstawowych czynnikw obok dziedzicznoĻci, Ļrodowiska i wychowania jest
aktywnoĻę wþasna, ktrej istotnĢ cechĢ jest pewna samorzutnoĻę i
samodzielnoĻę dziaþania, majĢca swoje Ņrdþo w potrzebach wychowanka i
wynikajĢcych z nich celach.- Stefan Szuman. WszelkĢ aktywnoĻę moŇna
nazwaę áwþasnĢÑ tylko wtedy, gdy choę w pewnej mierze:
a) podejmowana jest z wþasnej inicjatywy
b) podejmowana jest osobiĻcie i na wþasnĢ odpowiedzialnoĻę
c) realizowana jest ku wþasnemu zadowoleniu, a nie dla uzyskania czyjejĻ
aprobaty.
Do dwch pozostaþych istotnych cech aktywnoĻci wþasnej S. Szuman zalicza: á
skþonnoĻę do czynnego reagowania uwagĢ, uczuciem i myĻlĢ na rozmaite
bodŅce, sytuacje i zadania szkolne, a takŇe przejawianie siħ zainteresowaı w
aktywnoĻci zewnħtrznej, polegajĢcej na dĢŇeniu do poznania, zbadania i
opanowania rzeczy i faktw, ktre nas zaciekawiþyÓÓ.
1
Wspþczesna pedagogika szczeglnĢ rolħ w rozwoju osobowoĻci
przypisuje aktywnoĻci wþasnej wychowanka.
AktywnoĻę wþasnĢ przejawia uczeı, ktry:
a) chociaŇ w pewnej mierze robi coĻ z wþasnej inicjatywy (chħci, woli)
b) wþasne potrzeby lub cele realizuje osobiĻcie za pomocĢ w miarħ
samodzielnie dobranych metod i Ļrodkw
c) swojĢ dziaþalnoĻciĢ, sprawiajĢcĢ mu zadowolenie, kieruje w miarħ
samodzielnie i na wþasnĢ odpowiedzialnoĻę
d) co najmniej wspþkontroluje i wspþocenia przebieg i wyniki swojej
pracy.
U podþoŇa ludzkiej aktywnoĻci leŇy zawsze okreĻlona chħę lub racja
dziaþania.
MogĢ jĢ stanowię zarwno potrzeby jednostki jak i zadania, jakie ona
postrzega lub sama sobie stawia. (T. Tomaszewski, J. Reykowski)
AktywnoĻę jednostki mogĢ wzbudzaę i ukierunkowywaę zarwno racje
wewnħtrzne (potrzeby), jak i zewnħtrzne (zadania). Ma ona zawsze pewien
kierunek, czyli cel. Zadania bħdĢce zewnħtrznymi racjami dziaþania mogĢ
rwnieŇ pobudzaę aktywnoĻę wþasnĢ, ale pod warunkiem, Ňe jednostka uznaje
za swoje. (ZaspokajajĢ jakieĻ jej potrzeby).
Rodzaje aktywnoĻci:
-twrcza
-odtwrcza
Zdaniem Z. Pietrasiıskiego áistota procesu twrczego polega gþwnie na
reorganizacji poprzedniego doĻwiadczenia i stwarzaniu, w oparciu o jego
elementy nowych kombinacji, nowych zestawieıÑ. Green natomiast definiuje
twrczoĻę jako áuzyskiwanie czegoĻ nowego w procesie myĻleniaÑ, a Wygotski-
jako áwszelkĢ takĢ dziaþalnoĻc czþowieka, ktra tworzy coĻ nowegoÑ. W
przygotowanych trzech definicjach istotħ twrczoĻci upatruje siħ przede
wszystkim w nowoĻci, ale sĢ teŇ takie, ktre wiĢŇĢ jĢ z nowoĻciĢ uŇytecznĢ. A.
2
Trojanowska- Kaczmarska áTwrczoĻę to psychofizyczna czynnoĻę, w wyniku,
ktrej powstajĢ przedmioty nowe, jak i wartoĻcioweÑ. W przypadku twrczej
aktywnoĻci dziecka chodzi o wytwory lub zachowanie nowe i zarazem cenne
dla niego samego. TwrczoĻę dziecka ma bowiem wartoĻę subiektywnĢ.
Plonem twrczoĻci sĢ w znaczeniu obiektywnym nowe i spoþecznie
wartoĻciowe przedmioty Î wytwory oraz efekt odkrywania (odkrycia).
TwrczoĻę Î zarwno obiektywna i subiektywna jest aktywnoĻciĢ, ktra nie
opiera siħ na Ňadnych znanych reguþach dziaþania. Jej celem i istotĢ jest
wychodzenie poza posiadane informacje i tworzenie lub odkrywanie nowych.
Istota procesu twrczego dziecka polega na reorganizacji jego
dotychczasowego doĻwiadczenia i tworzeniu lub odkrywaniu nowych i
wartoĻciowych dla niego przedmiotw teoretycznych (wiadomoĻci, poglĢdw,
ideaþw) oraz fizycznych (technicznych, konstrukcyjnych, plastycznych,
muzycznych, ruchowych).
DziaþalnoĻę odtwrcza polega na powtarzaniu, reprodukowaniu albo
naĻladowaniu. AktywnoĻę odtwrcza to taka, przez ktrĢ dziecko realizuje
znane sobie zadania w znany sobie sposb, nie dochodzĢc w rezultacie do
Ňadnych nowych wynikw.
Efekty twrczoĻci dziecka moŇna rozpatrywaę w kilku wymiarach:
- potencjalnym (nowe moŇliwoĻci)
- dziaþaniowym (nowe zachowania, nowe formy ekspresji)
- funkcjonalnym (nowe warunki realizacji zadaı twrczych)
- wynikowym (nowe wytwory, nowe odkrycia)
W wypadku twrczoĻci dziecka nowoĻę podejmuje siħ subiektywnie
(podmiotowo) jako nowoĻę dla dziecka. Wychowanie speþnia najwaŇniejszĢ rolħ
w kreowaniu twrcw, naleŇy bowiem rozwijaę w wychowankach postawħ
twrczĢ.
3
R. Gloton i C. Clero pojmujĢ jĢ jako ádyspozycjħ do tworzenia, ktra w stanie
potencjalnym istnieje u wszystkich ludzi w kaŇdym wieku i uzaleŇniona jest od
Ļrodowiska spoþeczno- kulturalnego, a wiħc i od czynnika pedagogicznegoÑ.
Postawa twrcza moŇe dominowaę w sferze aktywnoĻci teoretycznej,
bĢdŅ praktycznej. W uczeniu siħ dzieci klas poczĢtkowych, z uwagi na
dominujĢcĢ w tym okresie Ňycia formħ myĻlenia konkretno- obrazowego,
zaznacza siħ wyraŅniej w sferze dziaþalnoĻci praktycznej.
W obszarze dzieciħcej aktywnoĻci o istocie twrczoĻci nie decydujĢ
rozwiĢzania lepsze, czy wrħcz doskonaþe, lecz tylko inne, tzn. nowe i zarazem
uŇyteczne.
DziaþalnoĻę ucznia klas poczĢtkowych wykazuje cechy aktywnoĻci
twrczej, gdy towarzyszy jej:
1) automotywacja
2) autosatysfakcja
3) autorealizacja przebiegajĢca w poczuciu odpowiedzialnoĻci i
ĻwiadomoĻci celu
4) samodzielne tworzenie lub odkrywanie poŇytecznych dla dzieci
nowoĻci.
Cyprian Norwid áPostħp to przeszþoĻę i coĻ wiħcejÑ. Z. Pietrasiıski áIstota
procesu twrczego polega gþwnie na reorganizacji poprzedniego
doĻwiadczenia i stwarzaniu w oparciu o jego elementy nowych kombinacji,
nowych zestawieıÑ. PodstawowĢ zasadħ procesu twrczego stanowi selekcja,
przetwarzanie i þĢczenie elementw poprzedniego doĻwiadczenia w nowy
sposb.
W procesie nauczania poczĢtkowego rozwijajĢcego twrczĢ aktywnoĻę,
musi wystħpowaę faza przygotowania, w czasie ktrej uczniowie podejmujĢcy
problemy twrcze mogĢ sobie przypominaę i uzupeþniaę informacje
pozwalajĢce im nastħpnie reorganizowaę posiadane doĻwiadczenie i stwarzaę w
oparciu o jego skþadniki coĻ nowego i zarazem poŇytecznego.
4
Plik z chomika:
emi.84
Inne pliki z tego folderu:
aktywność wlasna.pdf
(73 KB)
Aktywność człowieka.doc
(355 KB)
aktywność osób 50+.pdf
(506 KB)
Zarządzanie sobą w czasie.nrg
(103630 KB)
Metody aktywizujące w procesie nauczania.doc
(55 KB)
Inne foldery tego chomika:
dda
ebooki
kobieta, mężczyzna, związki
manipulacja, NLP
motywacja
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin