Barbara Kowalewska-Kantecka - Pierwszy rok razem.pdf

(6239 KB) Pobierz
Microsoft Word - pierwszy rok zycia.doc
BarbaraKowalewskaKantecka
Docentdrhab.n.med.
lekarzdzieci
PoradnikdlaRodziców
SPIS TRE Ś CI
Okres noworodkowy .................................................................................................................. 3
Pierwszednipourodzeniu .......................................................................................... 4
Karmienie ......................................................................................................................... 14
Nareszciewdomu ........................................................................................................ 20
Rozwójwdrugimitrzecimmiesiącu ....................................................................... 34
Drugimiesiąc .................................................................................................................. 34
TrzecimiesiącŜycia ..................................................................................................... 38
Pozytywneznaczeniedotyku ................................................................................... 40
Spacery ............................................................................................................................. 41
Rozwój w drugim kwartale ....................................................................................................... 42
CzwartymiesiącŜycia ................................................................................................. 42
PiątymiesiącŜycia ....................................................................................................... 43
SzóstymiesiącŜycia .................................................................................................... 45
Rozwójwtrzecimkwartale ........................................................................................ 48
SiódmymiesiącŜycia .................................................................................................. 48
ÓsmymiesiącŜycia ...................................................................................................... 49
DziewiątymiesiącŜycia ............................................................................................. 50
Rozwój w czwartym kwartale................................................................................................... 53
DziesiątymiesiącŜycia .............................................................................................. 53
JedenastymiesiącŜycia ............................................................................................. 53
Dietadzieckawczwartymkwartale ..................................................................... 54
DwunastymiesiącŜycia ............................................................................................. 55
Zagdanieniaszczególne ................................................................................................. 56
PrzedłuŜonaŜółtaczkanoworodków .................................................................... 56
Hemolitycznachorobanoworodków .................................................................... 56
Noworodkowezapaleniespojówek ....................................................................... 57
Dzieckozniedosłuchem ............................................................................................. 57
ConaleŜywiedziećowitaminach? ........................................................................ 58
Krzywica ........................................................................................................................... 59
Dzieckowrodziniealergicznej(atopia) ............................................................. 60
Gdydzieckucośdolega .............................................................................................. 62
Okres po urodzeniu i Ty, czyli Mama ...................................................................................... 64
Problemykobietywpołogu ...................................................................................... 64
Dalszyokrespołogu .................................................................................................... 69
Psychologiczneproblemywpołogu ...................................................................... 71
ProblemywspółŜyciapoporodzie ......................................................................... 72
OdŜywianiematkikarmiącej .................................................................................... 74
Ćwiczeniafizycznepoporodzie* ........................................................................... 80
Pytania i odpowiedzi ................................................................................................................ 82
Szczepieniazalecane ...................................................................................................... 91
DrodzyRodzice
GdybyWaszenowonarodzonedziecko,córeczkalubsynek,umiałomówić,
zapewnepowiedziałobynapowitanie:
przyjrzyjciemisię,zobaczcie,jakcałkowiciejestembezbronneizaleŜneodWas.
Moje dalsze Ŝycie nie będzie moŜliwe, jeśli nie będziecie mnie karmić,
pielęgnować i otaczać wszechstronną opieką, a przede wszystkim kochać. Nie
potrafięnaraziewŜadensposóbokazaćWam,jakbardzojesteściemipotrzebnii
ŜenaleŜęwyłączniedoWas.Przyniosłemzesobąnaświatniepowtarzalny,mnie
tylko właściwy, zespół wrodzonych cech i uzdolnień, upodobań i talentów, które
róŜnić mnie będą nawet od mojego rodzeństwa. Starajcie się je dojrzeć i
pielęgnować. Pozwólcie, aby w blasku Waszej miłości mogły się one rozwijać i
Mamo,
drogi
Tatusiu,
2
Poród ................................................................................................................................... 3
Kochana
rozkwitać, abym mogło wzrastać w radości, spokoju i bez lęku. PomóŜcie mi w
przyszłościodkrywaćiwzmacniaćtewartości,którymimnieobdarzyliście.
Zgodnie ze współczesną wiedzą naturalny sposób karmienia dziecka w okresie
niemowlęcym, tzn. karmienie piersią, moŜe zapobiegać występowaniu wielu
schorzeń w wieku dorosłym, zaś okazana miłość, czułość i zapewnienie dziecku
poczucia bezpieczeństwa, kształtuje podstawy ufnej, szczęśliwej, akceptującej
świat
zachowań
i
postaw
w
przyszłości.
Zadzierzgniętawnajwcześniejszymokresierozwojuwięźuczuciowazdzieckiem,
wsparcie, którego mu udzielacie, pozwala na pewne, bezpieczne poznawanie
otaczającego świata i twórczy sposób nauki Ŝycia, które rozpoczyna.
i
ludzi
osobowości.
NiemowlęodpowieWambezgranicznąmiłością,ufnością,uznaniem.Jesteściedla
niego dosłownie najwaŜniejsi na świecie. Mówi Wam o tym całym swoim
delikatnym,maleńkim,bezbronnymciałkiemjuŜodpierwszychdnipobytuwśród
Was.
Nie ma dzieci brzydkich, głupich, rozkapryszonych, upartych czy złośliwych.
Natomiast są dzieci nie zrozumiane, nie kochane, porzucone, odtrącone,
obciąŜone trudem istnienia i frustracją od kołyski. Są teŜ rodzice, którzy nie
doroślidowypełnieniaswojejroli,którzynieznająprawrozwojumałegodzieckai
z niewiedzy, z braku czasu lub zainteresowania, z powodu ulegania róŜnym
przesądom, niemądrym obyczajom czy radom, nieświadomie je krzywdzą.
NajczęściejwidząswojewyobraŜenieoniminiestarająsiępoznaćanizrozumieć
swojegodzieckanajbardziejcudownejiniepowtarzalnejistotynaświecie.
Okres noworodkowy
Poród
PoródjestnajtrudniejszymwydarzeniemwcałymŜyciuczłowieka.Wybitny,
zmarływ1996r,połoŜnikprof.IreneuszRoszkowski,któremuzawdzięczamy
wprowadzeniedocodziennejpraktykiwielurozwiązańorganizacyjnych,
skuteczniezapobiegającychpowikłaniomporodowymzarównoumatekjaki
noworodków,mówił:Wzwiązkuzporodemistniejewielkieniebezpieczeństwodla
matkiidziecka.Narządrodnypoporodziejestjednąwielkąraną.Właściwienie
madrugiejtakniebezpiecznejsytuacjiwŜyciuczłowieka,jakwtymczasie.
OdcięciepępowinyzmuszadopodjęciasamodzielnychfunkcjiŜyciowych,takich
jak:oddychanie,utlenowaniekrwi,utrzymanieciepłotyczyprzyswajanie
pokarmu.RównieŜdlamatkijestogromnymwysiłkiemfizycznym,często
związanymzbólemiróŜnymilękami.Dlategocorazwięcejkobietdecydujesięna
tzw.porodyrodzinne,abytencięŜkiczasprzeŜyćwtowarzystwiemęŜalubinnej
bliskiejosoby.Pozwalatonazachowaniekomfortupsychicznego,przypełni
zabezpieczenia,któregwarantujeszpitalwrazienieprzewidzianychkomplikacji.
Noworodeknatychmiastpourodzeniu,jeszczeprzedprzecięciempępowiny,jest
3
Celem tej ksiąŜeczki jest przybliŜenie rodzicom prawideł rozwoju
psychoruchowegodzieckadokońcapierwszegorokuŜyciaorazzalecanychmetod
karmienia i pielęgnacji. Podkreślono ogromne znaczenie rodziny, a szczególnie
matki,nietylkowzabezpieczaniupodstawowychpotrzeb,aleidlaprawidłowego
kształtowania
jego
InnypołoŜnikprof.RudolfKlimek,pisze:Poródjestostatnimsprawdzianem
dojrzałościrodzącegosiędzieckadosprostaniatrudomŜyciaidlategopoludzku
niebezpiecznymprocesem.Nieprzypadkowonajwiększaśmiertelnośćurodzonych
dzieciprzypadawłaśnienapierwszepoporodowetygodnie,kiedybrakjuŜ
psychobiologicznejochronymatki.
 
układanynabrzuchumatki.TensymbolicznyaktbliskościmaznaczeniedlaWas
obojga.DlaCiebieabyśmogłanareszcieobjąć,przytulićipogłaskaćswoje
dzieciątko,którenosiłaśprzez9miesięcy,doktóregonierazprzemawiałaś,
któregoruchytowarzyszyłycioddawna.DlaTwojegodzieckazaś,jestto
złagodzeniestresu,któregodoznajewydostającsięztrudemzciepłego,
przytulnego,ciemnegownętrzabłonowodniowychdozewnętrznegohałaśliwego,
zimniejszego,jasnooświetlonegootoczenia,którezapewnejeprzeraŜa.Daje
temuwyrazprzezgłośny,przenikliwykrzyk,którytowarzyszypierwszemu
oddechowi.TenpierwszykrzykpowodujegwałtownerozpręŜaniepłuc,które
rozpoczynająsamodzielnąwymianęgazowąkoniecznądladalszego
samodzielnegoŜycia.
ZauwaŜ,jestmudobrzeziewa,czasemzasypia,alejuŜniekrzyczy.Głaszcząc
swojegonoworodka,moŜeszwyczućpodpalcami,Ŝejestonpokrytycienkąlub
czasemgrubsząwarstwątłustejsubstancji.Jesttotzw.maźpłodowavernix
caseosa**.Popierwszymokresiewspólnegoszczęścia,wczasiektóregoTwoje
dzieckoleŜynaTwoimbrzuchuiobojecieszyciesiętąbliskością,jeszczeprzed
przecięciempępowiny,narączkachdzieckazostanązawiązanetasiemki
identyfikującezTwoimnazwiskiem,datąigodzinąporoduorazpłciąSsynlubC
córka,dzieckozostajezabranedotzw.kącikanoworodka.Będzietamzbadane,
zwaŜone,zmierzoneiubrane,TyzaśmoŜeszodpocząć.Niedługoznowusię
spotkacie,jeszczeprzedpierwsząkąpieląbędzieszmogłaponownieprzytulićje
dosiebieiprzystawićdopiersi.
Pierwszednipourodzeniu
Stanogólnyipielęgnacjanoworodka
WkaŜdymoddzialepołoŜniczymsądyŜurylekarzypediatrówwyspecjalizowanych
wneonatologii.Przeprowadzająonipierwszebadanienoworodka.JeŜeliciąŜabyła
całkowicieprawidłowaorazniesąprzewidywanekomplikacjeporodu,który
przebiegazgodnieznaturąirodzisięzdrowe,głośnokrzyczącedziecko,jestono
kładzionejeszczeprzedprzecięciempępowinynaTwoimbrzuchu.MoŜetak
pozostaćodkilkunastuminutnawetdopółgodziny.Pełnebadanielekarskie
dzieckaodbywasięwówczaszpewnymopóźnieniem.PołoŜnaprzyjmującaporód
bacznieobserwujenoworodkawpierwszychkilkunastuminutach,odmomentu
ukazaniasięgłówki.JeŜelistandzieckaniebudziŜadnychobaw,dopieropo
wytchnieniunaTwoimbrzuchu,jestzawijanewsterylnąchustęiprzenoszonedo
tzw.kącikanoworodka.Kącikiemnoworodkanazywamyogrzewanestanowisko
słuŜącedobadanialekarskiegoiwykonaniawraziepotrzebypierwszychzabiegów
diagnostycznychlubleczniczych.
Lekarzwykonującypierwszebadanienowonarodzonegodzieckaocenia,poza
wydolnościąoddychaniaikrąŜenia,budowęciała,ewentualnewadyrozwojowe,w
tymsprawdzazrośnięciepodniebieniaorazdroŜnośćprzewodupokarmowego
(odbyt,ew.przełyk),stanskóry,orazdostępnewbadaniufizykalnymnarządy
wewnętrzne.Oceniastanneurologicznyiobecnośćtzw.odruchów
noworodkowych,wykonujeteŜtzw.zabiegCredegotj.zakrapladooczudziecka
1%argentumnitricum,zkonfekcjonowanych,jednorazowychpojemnikówco
machronićTwojedzieckoprzedew.zakaŜeniemgałekocznychwtrakcieporodu.
SzukateŜewentualnychzniekształceńiuszkodzeń,doktórychmogłodojśćw
okresieprzedporodowymlubwczasiesamejakcjiporodowej.
OcenastanunoworodkadokonywanajestwPolsce,jakwwieluinnychkrajach
4
DzieckorównieŜjestbardzozmęczoneitakŜeodczuwałobólwczasie
przechodzeniaprzezwąskikanałrodnyzaśterazczujesięzagubione,marznie
jestprzecieŜgolusieńkie*.PołoŜonenaTobienadalgrzejesięciepłemTwojego
ciała,słyszydobrzeznajomebicieTwegosercaiTwójgłos(jeślidoniego
przemówisz),któregobrzmienieznaoddawna.PoznajezapachTwojegociała,
potrafinawetpełznąćwkierunkupiersi,byoblizaćbrodawkęlubpróbowaćssać.
Lekarzwykonującypierwszebadanienowonarodzonegodzieckaocenia,poza
wydolnościąoddychaniaikrąŜenia,budowęciała,ewentualnewadyrozwojowe,w
tymsprawdzazrośnięciepodniebieniaorazdroŜnośćprzewodupokarmowego
(odbyt,ew.przełyk),stanskóry,orazdostępnewbadaniufizykalnymnarządy
wewnętrzne.Oceniastanneurologicznyiobecnośćtzw.odruchów
noworodkowych,wykonujeteztzw.zabiegCredegotj.zakrapladooczudziecka
1%argentumnitricum,zkonfekcjonowanych,jednorazowychpojemnikówco
machronićTwojedzieckoprzedew.zakaŜeniemgałekocznychwtrakcie
porodu.SzukateŜewentualnychzniekształceńiuszkodzeń,doktórychmogło
dojśćwokresieprzedporodowymlubwczasiesamejakcjiporodowej.
DonajczęstszychzniekształceńnaleŜytzw.przedgłowiemiękka,obrzęknięta
częśćgłówki,czasemwielkościmandarynki.Doobrzękutegodochodziwtrakcie
wstawianiasięczęściprzodującejdorozwierającejsięszyjkimacicy.Zmianata
czasamimoŜebyćzasiniona,alenajczęściej,podniezmienionąskórą
wyczuwamymiękki,ciastowatyobrzęk,którycofasięwciągukilkudni.Stópki
dzieckabywająteŜczasemzniekształconeuciskiemmięśniamacicyiukładająsię
wprzywiedzeniu.
Natomiastnajczęstszeuszkodzeniaporodoweto:złamaniakości,zwykle
obojczyka,krwiakśródokostnowywkościachczaszki,naderwanianerwównp.
splotubarkowegoczyteŜmięśninp.sutkowoobojczykowomostkowego
(tzwkręczszyi)orazkrwawienia.Wtejgrupienajmniejszeznaczeniemają
wylewydoskóryczydospojówekgałkowychoka,ustępującebezśladupo
kilkunastudniach,zaśnajpowaŜniejszetokrwawieniedoośrodkowegoukładu
nerwowego.Toostatniepowikłaniewystępujeniezwyklerzadkoudzieci
donoszonych,stanowinatomiastczęsteigroźnepowikłanieuwcześniaków
zwłaszczaurodzonychzmasa<1000g.
Wspominamyotychuszkodzeniachporodowych,którychliczbawybitnie
zmniejszasięwmiarępoprawyopiekipołoŜniczej,potoabyrazjeszcze
potwierdzić,Ŝeporódjestnaprawdętrudnymdoświadczeniemdlarodzącegosię
dziecka.
5
świata,zapomocąskaliApgar*.Oceniasiękolorskóry,oddech,krąŜenie,reakcję
nadraŜnienie(odruchy)oraznapięciemięśniowe.ZakaŜdązpięciubadanych
cechnoworodekwkolejnychminutachŜyciamoŜeotrzymać0,1lub2punkty,
łączniedo10.ImwyŜszajestsumapunktów,tymmniejobjawówświadczącycho
niedotlenieniuczyzaburzeniachkrąŜeniademonstrujewdanejchwiliTwoje
dziecko.Wynikw1.i5.min.pomiędzy810toocenabardzodobrastan
prawidłowy,57punktówjestbardzozmęczoneporodem,poniŜej5punktów
standzieckajestniepokojący,najczęściejwymaganatychmiastowejinterwencji
leczniczej.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin