60 Ryzyko.pdf
(
202 KB
)
Pobierz
am510179CEE_PL.indd
6
PL
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy
Prognoza ekspercka dotycząca nowo
powstających zycznych czynników ryzyka zawodowego
Dlaczego nowo powstające czynniki ryzyka stały się tak ważne?
noty na lata 2002–2006 (
1
) wezwano Agencję do stworzenia Obserwa-
torium Ryzyka i prognozowania nowo powstających czynników ryzyka.
Celem Obserwatorium Ryzyka jest rozpoznanie i wyprzedzenie trendów
w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) w celu zapewnienia
lepszej alokacji zasobów oraz podejmowania skuteczniejszych działań
zapobiegawczych w odpowiednim czasie.
Co to są nowo powstające czynniki ryzyka?
Q
Brak aktywności zycznej
Q
Jako przyczynę rozpoznano wzrastającą liczbę stanowisk wyposażonych
w komputery i zautomatyzowanych systemów, skutkującą wydłużonym
czasem wykonywania pracy w pozycji siedzącej (a także wzrastającą
liczbą godzin spędzanych w takiej pozycji w trakcie podróży służbowych).
Z przeglądu literatury wynika, że zawody, w których występuje nikła
aktywność zyczna i rosnące dolegliwości układu mięśniowo-szkieleto-
Q
wego (MSD), wymagają zazwyczaj długotrwałego przebywania w pozycji
siedzącej; problem ten dotyka także stanowisk, na których praca wykony-
wana jest w pozycji stojącej. W rezultacie dochodzi do zaburzeń układu
mięśniowo-szkieletowego kończyn górnych i pleców, żylakowatości oraz
zakrzepicy żył głębokich, otyłości i niektórych typów nowotworów.
Q
Q
Q
Q
Jednoczesne narażenie na czynniki powodujące dolegliwości układu mięś-
niowo-szkieletowego i psychospołeczne czynniki ryzyka
Niekorzystne czynniki psychospołeczne mogą pogarszać skutki zycz-
nych czynników ryzyka i przyczyniać się do wzmożonego występowania
MSD. Literatura fachowa koncentruje się na problemach występujących
przy pracy z komputerami, w telecentrach oraz ochronie zdrowia. Wspo-
mniane czynniki psychospołeczne to: zbyt duże lub zbyt małe wymaga-
nia stawiane w pracy, złożone zadania, presja czasu, niski stopień kontroli
pracy, niski poziom decyzyjny, nikłe wsparcie ze strony współpracowni-
ków, niepokój o utratę pracy oraz przemoc w miejscu pracy. Połączone
oddziaływanie tych czynników ryzyka ma dla zdrowia pracowników
poważniejsze skutki niż występowanie jednego czynnika ryzyka.
Jak rozpoznać nowo powstające czynniki ryzyka?
Prognozę umożliwia trzyetapowe badanie metodą Delphi. Jest to
metoda ekspercka, w której wyniki osiągnięte we wcześniejszym eta-
pie są przesyłane ekspertom do ponownej oceny. Do oceny czynników
ryzyka posłużono się pięciostopniową skalą Likerta. Spośród 137 eksper-
tów zaproszonych do udziału w badaniu 66 odesłało kwestionariusze.
Eksperci pochodzili z 14 krajów europejskich i USA.
Jakie są główne nowo powstające zyczne czynniki ryzyka zawodowego?
Q
Złożoność nowych technologii i interfejsy człowiek – maszyna
Rozpoznane w prognozie czynniki ryzyka odzwierciedlają rosnące zanie-
pokojenie problemami związanymi z równoczesnym oddziaływaniem
kilku czynników zagrożeń.
człowiek – maszyna, wpływają na wzrost umysłowego i emocjonalnego
napięcia pracowników i tym samym na częstotliwość popełnianych błę-
dów i ryzyko wypadków. Interfejsy maszyna – człowiek, „inteligentne”,
lecz złożone, odnajdujemy w przemyśle lotniczym, w sektorze ochrony
zdrowia (chirurgia wspomagana komputerowo), w pojazdach ciężaro-
wych i maszynach budowlanych (np. dżojstiki w kabinach) oraz przy
skomplikowanych procesach produkcyjnych (roboty).
(
1
) Adaptacja do zmian w pracy i społeczeństwie: nowa strategia Wspólnoty dla bezpieczeństwa
i higieny pracy 2002–2006. COM(2002) 118 wersja ostateczna.
http://osha.eu.int
Środowiska pracy ulegają nieustannym zmianom pod wpływem
nowych technologii i zmieniających się uwarunkowań gospodarczych,
społecznych i demogracznych. Mając to na uwadze, w strategii Wspól-
Cechy zyczne stanowisk pracy, takie jak nieergonomiczne interfejsy
FACTS 60
6
Dziesięć najczęściej występujących zycznych czynników ryzyka zawodowego rozpoznanych w badaniu
(oś Y: oznaczenie wartości w pięciopunktowej skali Likerta i standardowe odchylenia; oś X: czynniki ryzyka)
5
4
3
2
1
0
a
b
c
d
e
g
h
i
j
Oś X
b. połączone oddziaływanie wibracji i przebywanie w niewygodnej pozycji
c. mała świadomość zagrożeń w grupach pracowników niskiego
szczebla, narażonych na działanie niekorzystnych czynników
termicznych
d. ryzyko związane z jednoczesnym oddziaływaniem kilku czynników
e. połączony wpływ zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego
i psychospołecznych czynników ryzyka
zycznej
f. nieodpowiednia temperatura
g. połączone oddziaływanie wibracji i praca zyczna
h. złożoność nowych technologii, procesów pracy i interfejsów człowiek
– maszyna
i. niewystarczająca ochrona grup wysokiego ryzyka przed
długotrwałym ryzykiem związanym z ergonomią miejsca pracy
j. ogólny wzrost czasu ekspozycji na promieniowanie ultraoletowe
podczas i poza czasem pracy
Q
Ryzyko związane z jednoczesnym oddziaływaniem kilku czynników
Eksperci podkreślili szczególnie ryzyko wieloczynnikowe. Literatura fachowa
dotyczy głównie telecentrów, które – coraz liczniejsze – dostarczają
nowych stanowisk pracy charakteryzujących się: długim przebywaniem
w pozycji siedzącej, uciążliwym hałasem, niewystarczającym uwzględnia-
niem wymogów ergonomicznych, niskim poziomem kontroli pracy, pre-
sją czasu, wysokim stopniem wymagań intelektualnych i emocjonalnych.
U pracowników centrów telefonicznych obserwuje się MSD, żylakowatość,
schorzenia nosa i gardła, problemy głosowe, zmęczenie i wycieńczenie.
na stres i dobre samopoczucie pracowników nie został należycie oce-
niony. Dyskomfort termiczny może wpływać negatywnie na efektyw-
ność pracy i postawy pracowników wobec problematyki BHP, a przez to
wzmagać prawdopodobieństwo wypadków w miejscu pracy.
Q
Ogólny wzrost ekspozycji na promieniowanie ultra oletowe (UVR)
Respondenci przyznają jednoznacznie, że promieniowanie ultraoletowe
to czynnik kumulatywny: im bardziej pracownicy są nań eksponowani
w czasie oraz poza czasem pracy, tym bardziej są nań wrażliwi, co wskazuje
na rosnące zapotrzebowanie na podjęcie kroków zapobiegawczych.
Q
Połączone oddziaływanie wibracji i praca zyczna
Mimo iż wibracje są uważane za raczej tradycyjny czynnik ryzyka, jego
znaczenie wzrosło wraz z europejską dyrektywą 2002/44/WE (
2
).
Dalsze informacje
Prognozy ekspertów dotyczące ludzkich, społecznych i organizacyjnych
czynników ryzyka, a także czynników chemicznych i biologicznych, skła-
dają się na prognozę dotyczącą zycznych czynników ryzyka i tworzą
Rosnąca liczba telecentrów w Niemczech
HVBG, Niemcy — zdjęcia prasowe
http://riskobservatory.osha.europa.eu
Q
Niewystarczająca ochrona grup wysokiego ryzyka przed długotrwałym
ryzykiem związanym z ergonomia w miejscu pracy
Kwestia ta stale powraca w prognozach. Za grupę szczególnie narażoną
uznano pracowników niskiego szczebla pracujących w złych warunkach,
do których – paradoksalnie – w mniejszym stopniu kierowane są szko-
lenia i środki służące wzrostowi świadomości zagrożeń. Przykładowo
można tu podać pracowników sektorów rolniczego i budowlanego,
posiadających niewielki zasób wiedzy z zakresu zagrożeń związanych
z pracą w wysokich lub niskich temperaturach.
Sprawozdanie Agencji „Prognoza ekspercka dotycząca nowo powsta-
http://osha.europa.eu/publications/reports/6805478
Dokument roboczy Agencji „Badania zmian w środowisku pracy”:
http://osha.europa.eu/publications/reports/205/
Sprawozdanie Agencji„Nowe trendy w zapobieganiu wypadkom wyni-
kającym ze zmian w środowisku pracy”:
http://osha.europa.eu/reports/208/
Na stronie internetowej Agencji znajdują się linki do badań związanych
ze zmianami w środowisku pracy:
http://osha.europa.eu/research/rtopics/change
Q
Nieodpowiednia temperatura
Podkreślono brak środków zapobiegających dyskomfortowi termicz-
nemu na stanowiskach pracy, na których jest dotychczas identykowany
jedynie stres termiczny. Wpływ pracy w nieodpowiedniej temperaturze
(
2
) Dyrektywa 2002/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25.6.2002 r. w sprawie minimal-
nych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowni-
ków na ryzyko spowodowane czynnikami zycznymi (wibracji) (Dz.U. L 177 z 6.7.2002).
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy
Gran Via, 33, E-48009 Bilbao
Tel. (34) 944 79 43 60, faks (34) 944 79 43 83
E-mail: information@osha.europa.eu
© Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Powielanie dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Belgium
, 2005.
http://osha.eu.int
f
stanowi nowo powstający czynnik ryzyka. Promieniowanie ultraoletowe
ogólny obraz nowo powstających czynników ryzyka w środowisku pracy.
Wszystkie wyniki badań Obserwatorium Ryzyka są dostępne na stronie:
jących zycznych czynników ryzyka zawodowego”:
Plik z chomika:
ongd
Inne pliki z tego folderu:
81.pdf
(461 KB)
80.pdf
(410 KB)
79.pdf
(184 KB)
78.pdf
(342 KB)
77.pdf
(192 KB)
Inne foldery tego chomika:
Analiza stanu bhp w zakładzie
BHP dla Sprężarek
BHP - na wesoło
BHP do wyk. w prezentacji mosty
BHP drogówka
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin