KODEKS PRAWA KANONICZNEGO 1983.pdf

(1253 KB) Pobierz
QPrint
Materiaþ pobrano z http://e-wangelizacja.waw.net.pl
KODEKS PRAWA KANONICZNEGO 1983
E
Kan. 1 - Kanony tego Kodeksu dotyczĢ jedynie KoĻcioþa þaciıskiego.
Kan. 2 - Kodeks zazwyczaj nie okreĻla obrzħdw, jakie naleŇy zachowaę w
sprawowaniu czynnoĻci liturgicznych, dlatego obowiĢzujĢce dotychczas przepisy liturgiczne
zachowujĢ swojĢ moc, chyba Ňe ktreĻ z nich sĢ przeciwne kanonom Kodeksu.
Kan. 3 - Kanony Kodeksu nie odwoþujĢ ani teŇ nie zmieniajĢ umw zawartych przez
Stolicħ ApostolskĢ z krajami lub innymi spoþecznoĻciami politycznymi. ZachowujĢ one
przeto swojĢ dotychczasowĢ moc, chociaŇby nawet byþy przeciwne przepisom tego Kodeksu.
Kan. 4 - Prawa nabyte oraz przywileje udzielone dotychczas przez Stolicħ ApostolskĢ
osobom fizycznym lub prawnym, a bħdĢce w uŇyciu i nie odwoþane, pozostajĢ
nienaruszone, chyba Ňe kanony tego Kodeksu wyraŅnie je odwoþujĢ.
Kan. 5 - £ 1. IstniejĢce dotychczas zwyczaje przeciwne przepisom niniejszych
kanonw - tak powszechne, jak i partykularne - zostajĢ caþkowicie zniesione i w przyszþoĻci
nie dopuszcza siħ do ich wznowienia, jeĻli zostaþy odrzucone przez kanony obecnego
Kodeksu. RwnieŇ pozostaþe naleŇy uwaŇaę za zniesione, chyba Ňe Kodeks wyraŅnie co
innego zastrzega, albo sĢ one stuletnie lub niepamiħtne - mogĢ byę tolerowane, jeĻli zdaniem
ordynariusza nie da siħ ich usunĢę ze wzglħdu na okolicznoĻci miejsca i osb.
£ 2. Zachowuje siħ istniejĢce dotychczas zwyczaje obok prawa, tak powszechne,
jak i partykularne.
Kan. 6 - £ 1. Z chwilĢ wejĻcia w Ňycie niniejszego Kodeksu, zostajĢ zniesione:
1 Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany w 1917 roku;
2 rwnieŇ inne ustawy, powszechne lub partykularne, przeciwne przepisom obecnego
Kodeksu, chyba Ňe odnoĻnie do partykularnych co innego wyraŅnie zastrzeŇono;
3 jakiekolwiek ustawy karne - tak powszechne, jak i partykularne - wydane przez Stolicħ
ApostolskĢ, chyba Ňe zostaþy wþĢczone do tego Kodeksu;
4 wreszcie pozostaþe powszechne ustawy dyscyplinarne, ktre dotyczĢ spraw w caþoĻci
regulowanych obecnym Kodeksem.
£ 2. JeĻli kanony niniejszego Kodeksu zawierajĢ stare prawo, winny byę
interpretowane z uwzglħdnieniem rwnieŇ kanonicznej tradycji.
1
 
Materiaþ pobrano z http://e-wangelizacja.waw.net.pl
Tytuþ I
USTAWY KOĺCIELNE
Kan. 7 - Ustawa powstaje z chwilĢ jej promulgowania.
Kan. 8 - £ 1. Powszechne ustawy koĻcielne sĢ promulgowane przez zamieszczenie w
organie urzħdowym Actorum Apostolicae Sedis, chyba Ňe w poszczeglnych przypadkach
zostaþ przepisany inny sposb promulgowania. UzyskujĢ moc prawnĢ wyþĢcznie po upþywie
trzech miesiħcy od dnia, ktrym numer Akt jest oznaczony, chyba Ňe z natury rzeczy wiĢŇĢ
od razu albo w samej ustawie zostaþ specjalnie i wyraŅnie okreĻlony krtszy lub dþuŇszy okres
nieobowiĢzywalnoĻci.
£ 2. Ustawy partykularne sĢ promulgowane w sposb okreĻlony przez prawodawcħ i
zaczynajĢ obowiĢzywaę po miesiĢcu od dnia promulgacji, chyba Ňe w samej ustawie
okreĻlono inny termin.
Kan. 9 - Ustawy odnoszĢ siħ do przyszþoĻci nie do przeszþoĻci, chyba Ňe zastrzega siħ
w nich wyraŅnie o rzeczach przeszþych.
Kan. 10 - Jedynie te ustawy naleŇy uznaę za uniewaŇniajĢce lub uniezdalniajĢce ktre
wyraŅnie postanawiajĢ, Ňe akt jest niewaŇny, albo osoba niezdolna.
Kan. 11 - Ustawom czysto koĻcielnym podlegajĢ ochrzczeni w KoĻciele katolickim
lub do niego przyjħci, ktrzy jednak posiadajĢ wystarczajĢce uŇywanie rozumu oraz - jeĻli
ustawa czego innego wyraŅnie nie zastrzega - ukoıczyþy sidmy rok Ňycia.
Kan. 12 - £ 1. Ustawom powszechnym podlegajĢ na caþym Ļwiecie wszyscy dla
ktrych zostaþy wydane.
£ 2. Spod ustaw powszechnych, ktre nie obowiĢzujĢ na okreĻlonym terytorium, sĢ
wyjħci wszyscy, ktrzy na tym terytorium aktualnie przebywajĢ.
£ 3. Ustawy wydane dla okreĻlonego terytorium wiĢŇĢ tych dla ktrych zostaþy
wydane i ktrzy posiadajĢ na nim staþe lub tymczasowe zamieszkanie oraz rwnoczeĻnie
aktualnie na nim przebywajĢ, z zachowaniem przepisu kan. 13.
Kan. 13 - £ 1. O ile nie stwierdzi siħ czego innego, ustawy partykularne posiadajĢ
charakter terytorialny nie zaĻ personalny.
£ 2. PodrŇni nie sĢ zwiĢzani:
1 ustawami partykularnymi wþasnego terytorium, jak dþugo poza nim przebywajĢ,
chyba Ňe ich przekroczenie powoduje szkodħ na wþasnym terytorium albo ustawy majĢ
charakter personalny;
2 ani ustawami terytorium na ktrym przebywajĢ z wyjĢtkiem tych, ktre zaradzajĢ
porzĢdkowi publicznemu albo okreĻlajĢ formalnoĻci aktw, albo dotyczĢ rzeczy
nieruchomych, poþoŇonych na tym terytorium
£ 3. Tuþacze podlegajĢ ustawom - tak powszechnym, jak i partykularnym -
obowiĢzujĢcym w miejscu przebywania.
Kan. 14 - W wĢtpliwoĻci prawnej, ustawy nie obowiĢzujĢ, nawet uniewaŇniajĢce i
uniezdalniajĢce. Natomiast w wĢtpliwoĻci faktycznej, ordynariusze mogĢ od nich
2
Materiaþ pobrano z http://e-wangelizacja.waw.net.pl
dyspensowaę byleby - gdy idzie o dyspensħ zastrzeŇonĢ - zwykþa jej udzielaę wþadza, ktrej
jest zarezerwowana.
Kan. 15 - £ 1. Ignorancja lub bþĢd dotyczĢce ustaw uniewaŇniajĢcych lub
uniezdalniajĢcych, nie przeszkadzajĢ ich skutkom, chyba Ňe co innego jest wyraŅnie
postanowione.
£ 2. Nie domniemywa siħ ignorancji lub bþħdu odnoĻnie do ustawy, kary, albo
odnoĻnie do faktu wþasnego czy cudzego notorycznego; natomiast domniemywa siħ to
odnoĻnie do faktu cudzego nienotorycznego, dopki coĻ przeciwnego nie zostanie
udowodnione.
Kan. 16 - £ 1. W sposb autentyczny ustawy interpretuje prawodawca oraz ten, komu
on zleciþ wþadzħ autentycznego interpretowania.
£ 2. Interpretacja autentyczna, dokonana w formie ustawy posiada takĢ samĢ moc co
ustawa i wymaga promulgacji; jeĻli tylko wyjaĻnia sþowa ustawy same w sobie pewne wtedy
dziaþa wstecz. Gdy ustawħ zawħŇa lub poszerza albo tþumaczy wĢtpliwĢ, nie dziaþa wstecz.
£ 3. Interpretacja zaĻ dokonana w formie wyroku sĢdowego lub aktu
administracyjnego w poszczeglnej sprawie, nie ma mocy ustawy i wiĢŇe jedynie osoby oraz
dotyczy spraw, dla ktrych zostaþa wydana.
Kan. 17 - Ustawy koĻcielne naleŇy rozumieę wedþug wþasnego znaczenia sþw,
rozwaŇanego w tekĻcie i kontekĻcie. JeĻli pozostaje ono wĢtpliwe i niejasne, naleŇy
uwzglħdnię miejsca paralelne, gdy takie sĢ, cel i okolicznoĻci ustawy oraz myĻl prawodawcy.
Kan. 18 - Ustawy, ktre ustanawiajĢ kary, ograniczajĢ swobodne wykonywanie
uprawnieı albo zawierajĢ wyjĢtek od ustawy, podlegajĢ Ļcisþej interpretacji.
Kan. 19 - JeĻli w okreĻlonej sprawie brak wyraŅnej ustawy, powszechnej lub
partykularnej, albo prawa zwyczajowego sprawa - z wyjĢtkiem karnej - winna byę
rozstrzygniħta z uwzglħdnieniem ustaw wydanych w podobnych sprawach, oglnych zasad
prawnych z zachowaniem sþusznoĻci kanonicznej, jurysprudencji, praktyki Kurii Rzymskiej
oraz powszechnej i staþej opinii uczonych.
Kan. 20 - PŅniejsza ustawa uchyla wczeĻniejszĢ lub jĢ zmienia, jeĻli wyraŅnie to
postanawia albo jest jej wprost przeciwna, albo porzĢdkuje w caþoĻci przedmiot dawnej
ustawy. JednakŇe ustawa powszechna nie zmienia prawa partykularnego lub specjalnego,
chyba Ňe co innego jest w prawie wyraŅnie zastrzeŇone.
Kan. 21 - W wĢtpliwoĻci nie domniemywa siħ, Ňe ustawa poprzednia zostaþa
odwoþana, lecz ustawy pŅniejsze naleŇy odnieĻę do poprzednich i wedle moŇnoĻci z nimi
uzgodnię.
Kan. 22 - Ustawy paıstwowe, do ktrych odsyþa prawo koĻcielne, naleŇy zachowaę w
prawie kanonicznym na ile nie sĢ przeciwne prawu BoŇemu i o ile prawo kanoniczne czego
innego nie zastrzega.
Tytuþ II
ZWYCZAJ
3
Materiaþ pobrano z http://e-wangelizacja.waw.net.pl
Kan. 23 - Tylko ten zwyczaj wprowadzony przez wsplnotħ wiernych posiada moc
prawa, ktry zostaþ zatwierdzony przez prawodawcħ, zgodnie z kanonami niŇej
zamieszczonymi.
Kan. 24 - £ 1. ņaden zwyczaj przeciwny prawu BoŇemu nie moŇe uzyskaę mocy
prawa.
£ 2. Nie moŇe teŇ uzyskaę mocy prawa zwyczaj przeciwny prawu kanonicznemu albo
powstaþy obok niego, jeĻli nie jest rozumny. Nie jest zaĻ rozumny zwyczaj wyraŅnie przez
prawo odrzucony.
Kan. 25 - Tylko ten zwyczaj uzyskuje moc ustawy, ktry jest zachowywany z
zamiarem wprowadzenia prawa przez wsplnotħ zdolnĢ przynajmniej do jego przyjħcia.
Kan. 26 - JeĻli nie uzyskaþ specjalnego zatwierdzenia kompetentnego prawodawcy,
zwyczaj przeciwny obowiĢzujĢcemu prawu kanonicznemu oraz zwyczaj obok prawa
kanonicznego jedynie wtedy otrzymuje moc prawa, gdy jest zachowywany zgodnie z prawem
w sposb ciĢgþy przez peþnych lat trzydzieĻci. Natomiast przeciwny ustawie kanonicznej,
ktra zawiera klauzulħ zabraniajĢcĢ przyszþych zwyczajw tylko wtedy moŇe przewaŇyę, gdy
jest stuletni albo niepamiħtny.
Kan. 27 - Zwyczaj jest najlepszĢ interpretacjĢ ustaw.
Kan. 28 - Z zachowaniem przepisu kan. 5, zwyczaj czy to przeciwny prawu, czy obok
niego, zostaje odwoþany przez zwyczaj przeciwny lub ustawħ. JeĻli jednak o nich wyraŅnie
nie wspomina, ustawa nie odwoþuje zwyczajw stuletnich lub niepamiħtnych, ani teŇ ustawa
powszechna nie odwoþuje zwyczajw partykularnych.
Tytuþ III
DEKRETY OGìLNE ORAZ INSTRUKCJE
Kan. 29 - Dekrety oglne, wydawane przez kompetentnego prawodawcħ dla
wsplnoty zdolnej do przyjħcia prawa i zawierajĢce oglne przepisy, sĢ ustawami we
wþaĻciwym znaczeniu i rzĢdzĢ siħ przepisami kanonw o ustawach.
Kan. 30 - Kto posiada jedynie wþadzħ wykonawczĢ, nie moŇe wydaę dekretu
oglnego, o ktrym w kan. 29, chyba Ňe w poszczeglnych wypadkach zostanie mu wyraŅnie
udzielona zgodnie z prawem przez kompetentnego prawodawcħ, z zachowaniem warunkw
okreĻlonych w akcie jej udzielenia.
Kan. 31 - £ 1. Oglne dekrety wykonawcze, w ktrych mianowicie dokþadniej okreĻla
siħ sposoby zastosowania ustawy albo przynagla siħ jej zachowanie, mogĢ wydawaę - w
ramach wþasnej kompetencji - posiadajĢcy wþadzħ wykonawczĢ.
£ 2. Co do promulgacji i okresu nieobowiĢzywalnoĻci dekretw, o ktrych w £ 1,
naleŇy zachowaę postanowienia kan. 8.
Kan. 32 - Oglne dekrety wykonawcze obowiĢzujĢ podlegajĢcych ustawom, ktrych
sposoby wykonania dekrety te okreĻlajĢ lub przynaglajĢ wykonanie.
4
Materiaþ pobrano z http://e-wangelizacja.waw.net.pl
Kan. 33 - £ 1. Oglne dekrety wykonawcze, chociaŇby byþy wydane w formie
dyrektoriw lub dokumentw o innej nazwie, nie zmieniajĢ ustaw, a ich przepisy ustawom
przeciwne sĢ pozbawione wszelkiej mocy.
£ 2. Dekrety te tracĢ moc na skutek odwoþania wyraŅnego lub poĻredniego,
dokonanego przez kompetentnĢ wþadzħ, jak rwnieŇ z chwilĢ wygaĻniħcia ustawy, dla
wykonania ktrej zostaþy wydane. Nie wygasajĢ natomiast z ustaniem wþadzy wydajĢcego,
chyba Ňe co innego wyraŅnie zastrzeŇono.
Kan. 34 - £ 1. Instrukcje, ktre mianowicie wyjaĻniajĢ przepisy ustaw oraz rozwijajĢ i
okreĻlajĢ racje, ktre naleŇy uwzglħdnię przy ich zachowaniu, sĢ dane na uŇytek tych, ktrzy
majĢ siħ troszczyę o wprowadzenie ustaw w Ňycie i obowiĢzujĢ ich w wykonywaniu ustaw.
WydajĢ je zgodnie z prawem w granicach swojej kompetencji ci, ktrzy posiadajĢ wþadzħ
wykonawczĢ.
£ 2. Postanowienia instrukcji nie zmieniajĢ ustaw. JeĻli zaĻ ktreĻ z nich nie dadzĢ siħ
pogodzię z przepisami ustaw, sĢ pozbawione wszelkiej mocy.
£ 3. Instrukcje tracĢ moc nie tylko przez odwoþanie wyraŅne lub poĻrednie przez
kompetentnĢ wþadzħ, ktra je wydaþa, lub wyŇszĢ, lecz takŇe przez wygaĻniħcie ustawy, dla
ktrej wyjaĻnienia czy wprowadzenia jej w Ňycie, zostaþy wydane.
Tytuþ IV
POSZCZEGìLNE AKTY ADMINISTRACYJNE
Rozdziaþ I
NORMY WSPìLNE
Kan. 35 - Poszczeglny akt administracyjny - a wiħc dekret, nakaz czy reskrypt -
moŇe byę wydany przez posiadajĢcego wþadzħ wykonawczĢ w granicach przysþugujĢcej mu
kompetencji, z zachowaniem przepisu kan. 76, £ 1.
Kan. 36 - £ 1. Akt administracyjny winien byę rozumiany zgodnie z wþaĻciwym
znaczeniem sþw i powszechnie przyjħtym sposobem mwienia. W przypadku wĢtpliwoĻci
akty dotyczĢce sporw, zagroŇenia lub wymierzenia kary, ograniczajĢce prawa osoby lub
naruszajĢce czyjeĻ prawa nabyte albo przeciwne ustawie z korzyĻciĢ dla osb prywatnych -
podlegajĢ Ļcisþej interpretacji; wszystkie inne - szerokiej.
£ 2. Akt administracyjny nie powinien byę rozciĢgany na inne przypadki, poza
wyraŅnie wymienionymi.
Kan. 37 - Akt administracyjny dotyczĢcy zakresu zewnħtrznego powinien byę wydany
na piĻmie. Dotyczy to takŇe wykonania tego aktu, jeĻli jest przewidziany wykonawca.
5
Zgłoś jeśli naruszono regulamin