Platon_panstwo.doc

Platon, Panstwo i jego koncepcje

Uważany za najdoskonalszy system filozoficzny przez wielu to właśnie system platoński.

Platon był założycielem słynnej akademii platońskiej.
Platon to tylko pseudonim pochodzący od słowa plato (gr.), które oznaczało obszerność, gdyż Platon był osobą o dużych wymiarach, potężnie zbudowanym. Naprawdę nazywał się ARYSTOKLES. W swoich pismach powraca do mitu, od którego odszedł Sokrates. Pojawia się on w każdym jego opowiadaniu. Wszystkie pisma dotarły do nas. Platon powiedział w pismach „najważniejsze są myśli niepisane” Istnieje niepisana nauka platońska – PLATOŃSKA TEORIA ZASAD.

Teoria idei:
Idea (eidos z gr.) – wiedzieć

Idea jest czymś co można zobaczyć, oczami duszy i intelektu. Świat idei – świat rzeczywisty

Idea dla Platona jest formą mającą odzwierciedlenie w świcie materialnym. Cechy:

-         niecielesność

-         inteligibilność (ideę poznajemy poprzez rozum)

-         bytowość (idee są bytem dla Platona)

-         niezmienność

-         samoistność (istnieją same przez siebie)

-         jedność – idea jest jednością  jednoczącą wielkości rzeczy. Platon uważa, że np.: idea człowieka (nie ma jednego drzewa na świecie). Tak samo piękno – sztuki czy muzyki.

-         Transcendencja – transcendere – przekraczać. Idea zawarta jest w tej rzeczy. Idea krzesła zawarta jest w nim. Ale musi wykraczać poza nie. Idea nie jest uwiązana do czegoś.

-         Immanencja – odwrotność transcendencji. Idea musi tkwić w tym krześle.

RELACJE IDEI I ŚWIATA RZECZYWISTEGO

-         relacja wspólnoty – rzeczywistość idei i rzeczywistość świata materialnego tworzą jeden wspólny świat.

-         Relacja naśladownictwa – rzeczy materialne naśladują idee swoją.

-         Relacja partycypacji – uczestnictwa – to co zmysłowe uczestniczy w tym co niematerialne.

-         Relacja obecności – idea jest obecna w rzeczach.

Platon podzielił rzeczywistość na kategorie:

-         byty same przez się: człowiek, koń

-         byty w relacji do innych:

·       b. Przeciwstawne (równy - nierówny)

·       b. Współzależne (duży, mały, prawy, lewy)

Platońska koncepcja dobra: 

Występuje w ostatnich pismach Platona (np. państwo). W micie o jaskini zawarte jest wiele ciekawych rzeczy. Jest tam o idei dobra. Dobro góruje ponad resztą idei. Jest to wzorzec wszystkich innych rzeczy. Wg. Dobra deniurg (bóg platoński) stwarza świat. Dobro jest przedstawione jako słońce bo jest najwyżej.

DOBRO

POZIOM IDEI (nie powstaje, nie ginie, nie zmienia się)

Liczby, figury idealne, metaidee, idee szczegółowe

BYTY MATERIALNE

Matematyka, astronomia, arytmetyka, muzyka, dusza człowieka

POZIOM ŚWIATA ZMYSŁOWEGO

Zmienia się i ginie

Idee mogą istnieć bez bytów materialnych, ale byty bez idei nie.

Doksa – mniemanie (świat zmysłowy)

Episteme – poznanie prawdziwe (idee)

Świat stworzony przez deniurga jest najlepszy. Deniurg jest najlepszym rzemieślnikiem. Stwarza świat wg idei dobra. Jest bytem najbliższym dobru.

ANAMNESA – wiedza o ideach jest przypominaniem bo jest zawarta w nas.

Platon uważa, że dusza po śmierci idzie:

-         wyspy szczęśliwe (niczym raj)

-         miejsce kary za zło

-         kraina Tartar (coś jak piekło)

Sztuka – Platon krytykuje sztukę, gdyż jest naśladownictwem rzeczy materialnych. Naśladowaniem naśladowania.

Polityka – idealne państwo: powinni rządzić filozofowie, dzieli państwo na 3 grupy:

a)      kupcy, rzemieślnicy – najniższa z grup. Mogą zakładać rodziny, mogą się bogacić. Najmniej wykształceni

b)      grupa żołnierzy – kontrola nad grupą a) majątku itp. Porównani do rasowych psów. Małżeństwa nie są dobrowolne. Losowanie! Fikcyjne oczywiście tak aby wyszło na brak skażenia grupy. Wszystko było rozplanowane. Dzieci nie wychowywane przez rodziców, ale przez specjalnie do tego wyselekcjonowanych ludzi. Mężczyźni i kobiety mieszkają osobno! Dzieci kalekie powinno się zabijać.

c)      Grupa rządząca – filozofowie, politycy, brak małżeństw i dzieci. Wiek 20 – 30 poddawani szkoleniom. 35 – uczeni strategii wojennej. Rządzić mogli dopiero od wieku lat 55!

Kobiety były dopuszczane do rządzenia państwem. Były to tzw. Hetery  - kobiety bardzo wpływowe. Oddawały się za pieniądze. Miały prawo głosu.

Platon uważał demokrację za najgorszy ustrój polityczny. Uważał on, że lud nie powinien mieć władzy bo nie wiedziałby co ma z nią zrobić. Jako najlepszy ustrój wymienił MONARCHIĘ.