1.Przedstaw socjologiczną koncepcję osobowości
Socjologiczna koncepcja osobowości - osobowość to element społeczny w człowieku, zinternal i zowana kultura, dynamiczna organizacja idei, postaw, nawyków, jej wpływ na życie społeczne to więcej niż wpływ struktury ludzkiej. Osobowość charakteryzuje człowieka, ponieważ może on być czynny, mieć znajomych - czyli żyć w społeczeństwie lub być przez nie odrzucony. Osobowość wywołana jest przez kulturę i strukturę społeczeństwa, w której człowiek przeszedł przez proces socjalizacji.
2.Wyjaśnij tezę człowiek rodzi się ludzkim
Człowiek nie rodzi się ludzkim. Nauki przyrodnicze mówią o człowieku rozwiniętym pod wpływem darwinizmu. Jest on gatunkiem zoologicznym, ale od zwierząt odróżnia go bycie istotą społeczną tzn. jego rozwój psychiczny przebiega pod wpływem czynników społecznych. Natura ludzka jest wynikiem danej formacji społecznej, w której człowiek dorasta.
3.Co to jest osobowość społeczna, natura ludzka
Natura ludzka - zespół trwałych zdolności i sił motorycznych działających w organizmie ludzkim zmuszającym go do zaspokojenia nie tylko potrzeb biologicznych, ale także do aktywnego przystosowania się do środowiska społecznego i kulturalnego. Osobowość społeczna jest to zespół trwałych cech jednostki, wpływających na jej postępowanie, wyrastających na podstawie cech biologicznych i psychicznych a pochodzących z wpływu kultury i struktury osobowości, w których jednostka została wychowana, i vy których uczestniczy. Jest to uwewnętrzniona kultura, która podporządkowuje sobie elementy biogenne i psychogenne. Jednostka to struktura czynników biogennych i psychogennych oraz socjogennych wpływających na jej zachowanie. Elementy osobowości społecznej: *Biogenne (anatomiczne) - wzrost, budowa, fizjologiczne działanie organizmu; *Psychogenne - pamięć, wola, uczucie, wyobraźnia. temperament; *Socjogenne - zewnętrzne wpływy społeczne.
4.Dlaczego ro!e społeczne sa głównym komponentem osobowości społecznej
Elementy sociogenne - wytwór procesów socjaiizacyjnych wynikają z oddziaływania ludzi na siebie, określają wpływ zbiorowości grup społ., kategorii społ. na uczestników życia społ. Kulturowy ideał osobowości – model właściwości i dyspozycji wysoko cenionych w danych społecznościach, stanowiące ideały kulturowe danej zbiorowości, jest zależny od formacji społ.- ekonomicznej, klasy społ., warstwy, mikro- i makrostruktury. Wzór osobowy - skoncentrowany obraz konfiguracji cech osobowości, spełnia funkcje normatywne reguluje zachowania osobowości. Rola społeczna - oczekiwanie określonych zachowań i postaw związane z zajmowaniem pozycji społecz. w grupie. Pozycja społ. - zespó! praw i obowiązków wyznaczonych jednostce przez gr. społ., zależy od wieiu czynników, np. bio- i psychogennych, struktury i organizacji gr. społ. Jaźń subiektywna - wyobrażenie o sobie ukształtowane pod wpływem innych; liczy się pełnieniem ról społ., przyswaja określone wartości i wzory zachowań.
5.Przedstnw koncepcję czterech jaźni A Podgóreckiego
Jaźń - różnica wewnętrzna z samym sobą inaczej sumienie. Wg Podgóreckiego występuje w 4 wersjach: *pierwiastkowa - najbardziej osobista bez względu na otoczenie, jest przeciwieństwem jaźni odzwierciedlanej. Mówimy: ja wiem, na co nas stać, znam siebie najlepiej; *jaźń fasadowa - reklamowanie własnej osoby (samochwalstwo, modny strój), są to czynniki reklamujące samego siebie bez względu na subtelność ich zachowania; *odzwierciedlona - wyobrażenie jednostki o tym, co sądzą inni o niej, jest to dystans do samego siebie: *zobiektvwizowana - suma wiedzy, mądrości i doświadczenia, które jednostka zdobyła w procesie rozwoju osobniczego, stanowi najbardziej trafne spojrzenie na samego siebie i globalną ocenę.
6.KuJturowy ideał osobowości
Narzucany jest przez społeczeństwo w toku socjalizacji tzn. w procesie uczenia się. Jest to ideał wychowawczy, wzór do naśladowania, przekazywany młodzieży w szkołach, rodzinie i innych. Ideał ten jest modelem a jego realizowanie ściąga na jednostkę pozytywną energię i różne sposoby zachowania. Jest on zależny od określonej formacji społeczno-ekonomicznej, klasy społecznej, warstwy, mikro- i makrostruktury, jest on narzucony przez społeczeństwo w toku socjalizacji, a zwłaszcza wychowania. Role społeczne - zaakceptowane i ziniernacjonalizowane wzory osobowe, które są zależne od podejmowanych przez jednostkę roi społecznych; rola to oczekiwanie określonych zachowań i postaw związane z zajmowaniem danej pozycji społecznej w grupie.
7.Typologia osobowości społecznej Znaniećkiego
-kulturowy ideał osobowości (to ideał wychowawczy służący jako wzór do naśladowania przekazywany młodzieżv w szkołach i innych instytucjach społecznych); -role społeczne spełniane w-grupach społecznych; -jaźń subiektywna (wyobrażenia o sobie wytworzone pod wpływem innych ludzi); -jaźń odzwierciedlona (zespół wyobrażeń o sobie odczytywanych z wyobrażeń innych ludzi o nas samych).
8.Określ wieź społeczna i jej komponenty
Wieź społeczna to zorganizowany system stosunków, instytucji, środków kontroli społecznej, jednostki, podgrupy i inne elementy składowe zbiorowości w całości zdolną do trwania i rozwoju identyfikacji jednostki z grupą tzn. utożsamianie swoich dążeń i aspiracji z dążeniami i aspiracjami inny członków grupy, aby powstała więź społeczna musi zaistnieć obustronna zależność jednostek zbiorowości. Więź jest podstawowym wyznacznikiem wszelkich form życia społecznego, gdyż nawet w najkorzystniejszych warunkach przyrodniczych, ekonomicznych czy kulturowych nie występują żadne formy życia społecznego, dopóki jednostki przebywające na wyodrębnionej przestrzeni nie zostaną skupione w odpowiednie całości zwane zbiorowościami. Więź społeczna jest zjawiskiem ulegającym częstym i znacznym modyfikacjom. Cechuje je zróżnicowana intensywność i trwałość, ale zawsze musi posiadać, co najmniej jeden z następujących komponentów: styczność przestrzenna, psychiczna, społeczna, wzajemne oddziaływania, działania społeczne, stosunki społeczne, zależności społeczne, instytucje społeczne, organizacje społ., kontrolę społ.
Podstawy tworzenia sie więzi: niezależne od naszej woli (fakt urodzenia wyznaczył relacje z najbliższymi, sąsiadami itp.), subiektywne (związane z realnymi naszymi potrzebami, aspiracjami, predyspozycjami). Etapy tworzenia sie więzi: *styczność, postrzeganie prostych cech osób występujących w tej samej przestrzeni i nawiązanie kontaktu, *oddziaływania, systematyczne i trwałe wykonywanie działań skierowane na wywieranie u partnera określonych reakcji (rodzaje wzajemnego oddziaływania: pytania o informację, udzielanie odpowiedzi, pytania o oceny i opinie i ich wyrażanie, żartowanie; wyrażanie zgody, wycofywanie się, podkreślanie swojej wartości). *wzory działań, z określonego stanowiska są elementy kultury, mimika, gesty, *instytucje społeczne, w których członkowie grup otrzymują uprawnienia do wykonywania czynności określonych publicznie np. szkoła, kościół, wojsko, *kontrola społeczna.
9.Dlaczego styczności społeczne są wstępnym etapem kształtowania sie więzi społecznej
Styczności przestrzenne to pierwszy i podstawowy etap w powstawaniu więzi i w powstawaniu grup społecznych. Jest io pierwsze uświadomienie sobie obecności i istnienia innych ludzi w tej samej przestrzeni. Ale styczności społeczne determinują wartości więzi - wpływają na to co ludzi łączy.
10.Jakie znasz własności styczności społecznych, przedstaw ich typologie
Ze względu na czas i częstotliwość - przelotne i trwałe; -Ze względu na potrzeby - publiczne i prywatne; -Ze względu na przedmiot zainteresowania - osobiste i rzeczowe; -Ze względu na formę kontaktu - bezpośrednie i pośrednie.
11.Przedstaw typologię wzajemnych oddziaływań F. Znanieckiego.
Jest to systematyczne, trwale wykonywanie działań skierowanych na wywołanie u partnera konkretnej reakcji, a ta reakcja znowu wywołuje działania u osobników. F. Znaniecki wyróżnia dwie metody zachowania: *Negatywnego przymusu - represja zachowań przez dezorganizację (pod przemocą fizyczną, moralną, religijną). Wyróżniamy tutaj bunt, agresję, wrogość, unikanie porozumiewania. *Pozytywnego nakłaniania - przekonywanie, perswazja.
12.Kiedy stosujemy metody przymusu Metody te stosujemy w teorii naturalnego egoizmu.
13,Kiedy stosujemy metody perswazji Metody te stosujemy w teorii naturalnego altruizmu.
AD. 12 i 13 są to teorie zakładające związki pomiędzy osobowościami. Znaniecki uważa, ze metody zaieżne są od czynności i postaw i powodują powstawanie uprzedzeń (pozytywnych i negatywnych). Pozytywne - kiedy A stwierdza, że B wchodzi w jego-układ i mu nie zagraża, układ B jest zależny. Negatywne - kiedy A spostrzega, że B (układ - dążenia, przekonania, przedmioty) stanowi zagrożenie jego układu, układy są rozbieżne.
14.Co to są zależności społeczne
Zależności społeczne - są w każdym stosunku społecznym. Wskazują na to, że osoba B zależy od A ze względu na pewne przedmioty bądź możliwości działania, które są ważne dla B, ale są w mocy A. Są to zależności intencionalno-przvczynowę - zależności między zjawiskami a faktami społ.; fiinkcjonalno-strukturalne - naturalny układ rzeczywistości. Aby osiągnąć przewidywany efekt jaki da nam określona zależność musimy odgadnąć zachowanie ludzi n czyjeś działanie. Używa się tutaj inżynierię społeczną - jest to zespół metod działania skutecznego pozwalającego na wysoce prawdopodobne osiąganie zamierzonych skutków, przez działanie na motywy, postawy, aspiracje, tak by ludzie zachowywali się w sposób pożądany przez działającego. Aby nie spotkać opozycji używa się metod pozytywnego nakłaniania w ramach zależności intencjonalnych.
15.Co to jest stosunek społeczny
Stosunek społeczny- - jest to system unormowanych, wzajemnych oddziaływań między partnerami na gruncie określonej platformy, czyli łącznik (przedmiot, postawa, interes, sytuacja,), z którego dla obu stron wynikają pewne prawa i obowiązki. Stosunki porządkują treść życia, systematyzują, organizują i zapewniają ciągłość.
16.Czym jest instytucja społeczna.
Instytucja społeczna - jest to każdy zespół ludzi wraz z narzędziami i przedmiotami działania, którego cechą szczególną jest to, że wykonywane przez niego działania oraz zachodzące w nim stosunki organizacyjne przyczyniają się do osiągnięcia celu działania. Instytucje dzielimy na: *formalne- istnieją na mocy przepisów prawnych, które regulują ich stosunki; *nieformalne- istnieją i działają mimo, że nie mają podstaw prawnych; działanie określone jest przez naturę. Funkcje instytucji: *ekonomiczne i polityczne; *wychowawcze i kulturowe; *socjalne; *religijne. Elementy składowe instytucji: *cej (funkcja) - zakres spraw, które powinna załatwić; *czynności dopuszczalne do załatwienia tych spraw; *zakres tych czynności; *role społeczne ludzi wykonujących te czynności; *warunki i cechy ludzi konieczne do wykonywania ról; *środki i urządzenia potrzebne do wykonywania zadań; *sankcje dla osób z instytucji i dla osób, które są przedmiotem działań.
17.Czym jest zrzeszenie
Zrzeszenie - grupa osób połączonych słabymi więziami społecznymi wynikającymi ze znacznego zróżnicowania -oparta na stosunkach bezosobowych. Członkostwo jest dobrowolne ale celowej.
18.Na czym polega bezosobowy charakter instytucji
Zdaniem M. Webera biurokracja - niehierarchiczny układ pozycji urzędowych, w którym stosunki społeczne regulowane są przez przepisy i ogólne normy.
19.Przedstaw typologię więzi społecznej
Określony układ stosunków społecznych, instytucji społecznych i środków kontroli społecznej skupiający jednostki w grupę społeczną lub zbiorowość społeczną. Każda zbiorowość zdolna do trwania i rozwoju posiada więź społeczną zapewniającą jej funkcjonowanie. Każdemu cypowi zbiorowości społecznej odpowiada określony Jyp więzi. Typy więzi: *więź naturalna, *więź nieformalna. *więź zrzeszeniowa, "więź stanowiona.
20.Co to jest kontrola społeczna
Kontrola społeczna - doprowadzanie zachowania jednostek i podgrup do zgodności z przyjętymi wzorami działania, do respektowania kryteriów wartości na podstawie szeregu miar, sugestii, sposobów przekonywania, nakazów i zakazów, systemu perswrazji i nacisku, sankcji aż do przymusu fizycznego włącznie, systemu sposobów wyrażania uznania, nagród etc.
21.Wymień rodzaje kontroli społecznej
Rodzaiejkontroli społecznej- zwyczaje (ustalony sposób zachowania się w określonej sytuacji, która nie budzi ...
Czikusio