21_24.PDF
(
202 KB
)
Pobierz
Zamek elektroniczny na karty chipowe - AVT-5054
Zamek elektroniczny na karty chipowe
P R O J E K T Y
Zamek elektroniczny na
karty chipowe
AVT−5054
Coraz czÍúciej jesteúmy
zmuszani do ochrony swojego
mienia. Stosowane s¹
przerÛøne urz¹dzenia: od
standardowych zamkÛw
mechanicznych po wymyúlne
konstrukcje elektroniczne.
Wraz z†dynamicznym
rozwojem elektroniki, do
zabezpieczeÒ coraz czÍúciej
stosuje siÍ w³aúnie uk³ady
elektroniczne.
Jedno z†nowoczesnych,
a†przy tym bardzo modnych
rozwi¹zaÒ przedstawiamy
w†artykule.
Coraz czÍúciej widzimy, øe
w†drzwiach zamiast typowych
wk³adek mechanicznych znajduje
siÍ klawiatura. Ma to wielk¹ zaletÍ,
gdyø nie trzeba nosiÊ przy sobie
kluczy i†nie ma ryzyka przypadko-
wego zatrzaúniÍcia drzwi, co siÍ
czÍsto zdarza akurat wtedy, gdy
zapomnimy zabraÊ ze sob¹ klucza.
Stosowane s¹ rÛwnieø zamki na
karty magnetyczne - to z†kolei
uwalnia nas od noszenia pÍku
kluczy dzwoni¹cych w†kieszeni.
Zabezieczenia tego rodzaju s¹
stosowane rÛwnieø w†samocho-
dach. ZarÛwno producenci samo-
chodÛw jak i†alarmÛw samocho-
dowych przeúcigaj¹ siÍ w†konstru-
owaniu coraz to bardziej skompli-
kowanych systemÛw. Od podsta-
wowego, sterowanego pilotem ra-
diowym ze sta³ym kodem, po-
przez piloty ze zmiennym kodem,
aø po komunikacjÍ dwukierunko-
w¹, w†ktÛrej wykorzystuje siÍ
skomplikowane algorytmy koduj¹-
ce. Jako dodatkowe zabezpiecze-
nie moøe byÊ stosowany dodatko-
wy uk³ad umieszczony w†kabinie
samochodu. WÛwczas stosowane
s¹ klawiatury, pastylki Dallas,
karty magnetyczne itp.
Kolejnym, chyba najwygodniej-
szym w†stosowaniu, sposobem za-
bezpieczenia jest wykorzystanie
komunikacji bezstykowej za po-
moc¹ fal elektromagnetycznych.
Uk³ad takiego zabezpieczenia sk³a-
da siÍ z†odbiornika, w†ktÛrym
znajduje siÍ antena nadawczo-
odbiorcza oraz uk³adu nadajnika.
Stosowane s¹ nadajniki o†rÛønych
wymiarach. Najmniejsze obecnie
stosowane maj¹ wymiary 12x6mm,
co pozwala na umieszczenie ich
na przyk³ad w†kluczyku. Uk³ad
odbiornika wytwarza pole elektro-
magnetyczne, ktÛre indukuje
w†cewce nadajnika napiÍcie zasi-
laj¹ce jego uk³ady wewnÍtrzne.
Komunikacja pomiÍdzy nadajni-
kiem i†odbiornikiem odbywa siÍ
wskutek† modulacji pola magne-
tycznego - wystarczy tylko zbliøyÊ
nadajnik do odbiornika.
W†zaleønoúci od rozmiarÛw an-
teny nadawczo-odbiorczej oraz na-
dajnika uzyskuje siÍ rÛøne odleg-
Elektronika Praktyczna 3/2002
21
Zamek elektroniczny na karty chipowe
Rys. 1. Wygląd oraz opis
wyprowadzeń karty X24026.
W†prezentowanym elektronicz-
nym urz¹dzeniu identyfikuj¹cym
zosta³a zastosowana ³atwo dostÍp-
na karta chipowa firmy Xicor
X24026. Nie jest to rozbudowana
karta mikroprocesorowa, bowiem
zawiera w†swojej strukturze tylko
256 bajtÛw nieulotnej pamiÍci
EEPROM, ale do pracy z†naszym
urz¹dzeniem jest w†zupe³noúci
wystarczaj¹ca.
Na
rys. 1
przedstawiono widok
karty oraz opis jej wyprowadzeÒ.
Jest to karta o†wymiarach standar-
dowej karty p³atniczej.
Komunikacja pomiÍdzy pamiÍ-
ci¹ wbudowan¹ w†kartÍ i†otocze-
niem odbywa siÍ za pomoc¹ ma-
gistrali I
2
C. Dla procesora jest ona
zwyk³¹ pamiÍci¹ EEPROM o†roz-
miarze 256 bajtÛw i†adresie bazo-
wym B10100000. Moøna j¹ wiÍc
traktowaÊ jako pamiÍÊ umieszczo-
n¹ w†nieco nietypowej obudowie.
Karta nie ma øadnego kodu,
ktÛry by j¹ identyfikowa³, jak to
jest w†przypadku pastylek Dallas,
gdyø kaødy uk³ad ma swÛj uni-
kalny numer seryjny. Za pomoc¹
tego numeru moøna identyfikowaÊ
dany uk³ad, a†tym samym nada-
waÊ mu okreúlone uprawnienia.
Nowa karta jest zwyk³¹ pamiÍ-
ci¹ EEPROM, w†ktÛrej wszystkie
komÛrki maj¹ wartoúÊ FFh, a†za-
tem karty nie rÛøni¹ siÍ niczym
miÍdzy sob¹. Dlatego kaød¹ kartÍ
przed uøyciem naleøy zaprogra-
mowaÊ. Moøna to uczyniÊ za
pomoc¹ programatora kart, co wy-
maga³oby dobudowania do pre-
zentowanego w†artykule urz¹dze-
nia dodatkowego programatora.
Poniewaø identyfikator ma fun-
kcjonowaÊ jako niezaleøne urz¹-
dzenie, dlatego konieczne sta³o
siÍ wbudowanie w†niego progra-
matora, ktÛry w†czasie programo-
wania generuje ci¹g przypadko-
wych liczb s³uø¹cych pÛüniej jako
has³o dostÍpowe. Generowany kod
(has³o) moøe byÊ 10 lub 20-
bajtowy, w†zaleønoúci od wybra-
nej opcji. PrÛba ìz³amaniaî kodu
o†takiej liczbie bajtÛw jest raczej
niemoøliwa, a†przynajmniej bar-
dzo czasoch³onna. Dla porÛwna-
nia pastylki Dallas zawieraj¹ kod
8-bajtowy, ktÛry jest niemal nie-
moøliwy do z³amania. Oczywiú-
cie, moøna skopiowaÊ zawartoúÊ
pamiÍci karty, ale ten mankament
dotyczy wszystkich urz¹dzeÒ wy-
korzystuj¹cych kod sta³y. Dlatego
naleøy strzec karty, aby nie do-
sta³a siÍ w†niepowo³ane rÍce.
W†celu zaprogramowania karty
zastosowano metodÍ rÍcznego ge-
nerowania kodu dostÍpu. Moøna
zastosowaÊ programowy generator
liczb pseudolosowych, ale takie
generatory wykazuj¹ duø¹ powta-
rzalnoúÊ generowanych liczb. Mog-
³oby to spowodowaÊ wygenerowa-
nie takiego samego kodu przez
dwa rÛøne zamki elektroniczne,
a†co za tym idzie dostÍp do
chronionego urz¹dzenia osÛb nie-
powo³anych.
RÍczne generowanie kodu po-
lega na cyklicznym zatrzymywa-
niu licznika zawartego w†proceso-
rze, w†rÛønych odstÍpach czasu.
Zasada jest podobna jak w†elek-
tronicznej kostce do gry. Taki
sposÛb wydaje siÍ byÊ najbardziej
przypadkowy, gdyø nie moøna
przewidzieÊ, w†ktÛrym momencie
obs³uguj¹cy zatrzyma licznik, a†nie
zna on stanu licznika w†danym
momencie, wiÍc nie moøe celowo
wybraÊ konkretnej wartoúci. Spo-
sÛb programowania zostanie opi-
sany w†dalszej czÍúci artyku³u.
Wyjúcie steruj¹ce zamka moøe
pracowaÊ w†jednym z†trzech try-
bÛw:
1. Po w³oøeniu karty z†prawid-
³owym kodem przekaünik jest za-
³¹czony przez czas, gdy karta jest
w†czytniku - po wyjÍciu karty
przekaünik zostaje zwolniony.
2. Po kaødorazowym w³oøeniu
w³aúciwej karty stan przekaünika
zmienia siÍ na przeciwny.
3. Po w³oøeniu karty przekaü-
nik zostaje za³¹czony na okreúlo-
ny czas, nastÍpnie powraca do
stanu spoczynkowego. Czas za³¹-
czenia moøe byÊ regulowany w†za-
kresie od 1†do 50 sekund.
WybÛr odpowiedniego trybu
jest zaleøny od indywidualnych
potrzeb uøytkownika.
³oúci, przy ktÛrych moøliwa jest
wymiana informacji (od kilku cen-
tymetrÛw nawet do kilku met-
rÛw). Komunikacja bezstykowa jest
dziedzin¹ stale rozwijaj¹c¹ siÍ.
W†przysz³oúci bÍdzie moøna na
przyk³ad zap³aciÊ za przejazd au-
tostrad¹ przejeødøaj¹c pomiÍdzy
specjalnymi bramkami bez ko-
niecznoúci zatrzymywania siÍ lub
kupiÊ bilet do kina przechodz¹c
przez drzwi. Ale do czasu kiedy
to nast¹pi musimy zadowoliÊ siÍ
rozwi¹zaniami konstrukcyjnymi
stosowanymi obecnie. Coraz czÍú-
ciej mamy przy sobie rÛøne karty,
czy to telefoniczne czy p³atnicze.
Nawet dowÛd osobisty czy obec-
nie stosowane prawo jazdy ma
wymiary karty p³atniczej. Jak wi-
daÊ karta p³atnicza zosta³a przy-
jÍta jako standard wszelkiego ro-
dzaju noúnikÛw danych.
Karty moøna podzieliÊ na dwie
grupy: karty magnetyczne i†karty
chipowe. W†kartach magnetycz-
nych noúnikiem informacji jest
pasek magnetyczny. Pomimo, øe
ten rodzaj karty jest obecnie naj-
bardziej rozpowszechniony, to po-
siada on wiele wad. Przede wszys-
tkim na karcie moøna zapisaÊ
niewiele informacji, ponadto s¹
one ma³o odporne na uszkodzenia
mechaniczne, a†takøe na dzia³anie
pola magnetycznego. KartÍ magne-
tyczn¹ moøna ³atwo uszkodziÊ.
Karty chipowe mog¹ mieÊ,
w†zaleønoúci od potrzeb, dowoln¹
pojemnoúÊ pamiÍci rÛønego rodza-
ju, np. EPROM, EEPROM, RAM
czy teø Flash, do ktÛrej dostÍp
moøe byÊ zabezpieczony has³em.
Mog¹ byÊ wyposaøone w†wewnÍ-
trzny procesor, dziÍki ktÛremu
wymiana informacji pomiÍdzy
czytnikiem moøe wymagaÊ specjal-
nych algorytmÛw. Zastosowanie
procesora znacznie utrudnia do-
stÍp osÛb niepowo³anych do da-
nych zawartych w†pamiÍci karty.
Budowa uk³adu
Na
rys. 2
przedstawiono schemat
elektryczny zamka. G³Ûwnym ele-
mentem jest procesor PIC16F84A,
ktÛry zawiera w†swojej strukturze
wszystkie niezbÍdne elementy wy-
magane do sterowania funkcjami
zamka. WewnÍtrzna, nieulotna pa-
miÍÊ mikrokontrolera typu EEP-
ROM umoøliwia zapamiÍtanie ko-
du uprawnionej karty, rÛwnieø
w†przypadku braku zasilania. Do
zasilania ca³ego uk³adu wymagane
22
Elektronika Praktyczna 3/2002
Zamek elektroniczny na karty chipowe
Rys. 2. Schemat elektryczny zamka.
jest napiÍcie 5V, ktÛre uzyskuje
siÍ z†wyjúcia stabilizatora (uk³ad
US3). Do zabezpieczenia uk³adu
przed odwrotn¹ polaryzacj¹ na-
piÍcia zasilaj¹cego zastosowano
diodÍ prostownicz¹ D1.
Poniewaø identyfikator ma s³u-
øyÊ do zabezpieczania, musi wiÍc
byÊ niezawodny. W†tym celu mu-
si posiadaÊ niezawodne ürÛd³o
sygna³u zeruj¹cego, ktÛre unie-
moøliwi zawieszenie siÍ programu
przy spadku napiÍcia zasilaj¹cego.
Do tego celu zastosowano scalony
uk³ad zeruj¹cy US2 (DS1813).
Uk³ad ten zeruje mikrokontroler,
gdy napiÍcie zasilaj¹ce spadnie
poniøej napiÍcia progowego
i†umoøliwia ponown¹ pracÍ po
oko³o 150ms od chwili, gdy na-
piÍcie wzroúnie powyøej okreúlo-
nego progu.
Jako uk³ad wykonawczy zasto-
sowano miniaturowy przekaünik
z†dwoma parami stykÛw o†pr¹dzie
przewodzenia rÛwnym 1A. Do
z³¹cza CON2 s¹ do³¹czone wypro-
wadzenia stykÛw przekaünika.
Moøliwe jest wiÍc zarÛwno za³¹-
czenia, jak rÛwnieø przerwanie
obwodu wyjúciowego w†stanie ak-
tywnym zamka elektronicznego.
Dwukolorowa dioda LED sygnali-
zuje stan pracy zamka. W†zaleø-
noúci od stanu moøe úwieciÊ na
zielono, czerwono, pomaraÒczowo
lub b³yskaÊ.
DziÍki duøej wydajnoúci pr¹-
dowej portÛw procesora moøna
bezpoúrednio sterowaÊ diodami
úwiec¹cymi. Porty procesora mo-
g¹ byú obci¹øane pr¹dem 20mA,
zarÛwno przy poziomie niskim
jak i†wysokim. Takie w³aúciwoúci
portÛw s¹ rzadko spotykane
w†procesorach innych producen-
tÛw. Przewaønie wyjúcia portÛw
moøna obci¹øaÊ duøym pr¹dem
tylko, gdy na jego wyjúciu jest
niski poziom napiÍcia.
Jako ürÛd³o sygna³u zegarowe-
go procesora zastosowano genera-
tor RC, gdyø nie ma potrzeby
bardzo precyzyjnego odliczania
czasu. Poniewaø wewnÍtrzny
uk³ad generatora, po odpowied-
nim skonfigurowaniu, moøe
wspÛ³pracowaÊ z†generatorem RC,
zosta³ on zastosowany, co pozwo-
li³o zmniejszyÊ koszt uk³adu.
uk³ad US1 oraz przekaünik. Uk³ad
stabilizatora US3 oraz kondensa-
tory C1 i†C3 montujemy na leø¹-
co. Na koÒcu montujemy z³¹cza
CON1, CON2 i†CON3. Poniewaø
urz¹dzenie nie zawiera zbyt wielu
elementÛw, montaø nie powinien
byÊ k³opotliwy. Po zmontowaniu
ze sprawnych elementÛw, uk³ad
zamka jest gotowy do pracy, tzn.
do programowania, bo od tego
naleøy zacz¹Ê jego uøytkowanie.
Do zasilania moøna wykorzystaÊ
dowolny zasilacz o†napiÍciu wyj-
úciowym rÛwnym oko³o 9V i†pr¹-
dzie oko³o 100mA.
Obs³uga zamka
Przed rozpoczÍciem pracy
uk³ad naleøy odpowiednio skon-
figurowaÊ, w†zaleønoúci od zamka
z†jakim ma wspÛ³pracowaÊ. Za-
czynamy od zaprogramowania ko-
du karty. W†tym celu zwieramy
zworkÍ JP3. Jeøeli kod zabezpie-
czaj¹cy ma byÊ 20-bajtowy, zwie-
ramy rÛwnieø zworkÍ JP1 (w†prze-
ciwnym przypadku kod bÍdzie
10-bajtowy). NastÍpnie w³¹czamy
zasilanie - dioda úwieci pomaraÒ-
czowo - i†wk³adamy kartÍ do
z³¹cza CON3. Jeøeli wybraliúmy
kod 10-bajtowy, to b³yska dioda
Montaø i†uruchomienie
Schemat montaøowy p³ytki za-
mka pokazano na
rys. 3
. Montaø
zaczynamy od rezystorÛw, nastÍp-
nie montujemy podstawkÍ pod
Elektronika Praktyczna 3/2002
23
Zamek elektroniczny na karty chipowe
staj¹ przepisane do pa-
miÍci karty. Gdy wy-
ci¹gniemy kartÍ, to za-
pali siÍ dioda czerwo-
na. Jeúli chcemy uøy-
waÊ tylko jednej karty,
to proces programowa-
nia zosta³ zakoÒczony.
Jeøeli zaú chcemy, aby
uprawnienia mia³o wiÍ-
cej uøytkownikÛw, to
wk³adamy do czytnika
kolejn¹ kartÍ. Procesor
ponownie skopiuje za-
wartoúÊ kodu z†we-
wnÍtrznej pamiÍci EEP-
ROM do pamiÍci karty.
W†czasie programowa-
nia dioda bÍdzie b³ys-
ka³a w†kolorze poma-
raÒczowym. Proces pro-
gramowania dodatko-
wych kart moøna po-
wtarzaÊ wielokrotnie,
a†zatem liczba uprawnionych osÛb
do otwierania zamka nie jest
ograniczona.
Wszystkie karty maj¹ zapisany
ten sam kod, nie ma wiÍc moø-
liwoúci ìcofniÍciaî uprawnieÒ jed-
nej karty, jeøeli chcemy zmieniÊ
liczbÍ uprawnionych kart, to mu-
simy ponownie wykonaÊ procedu-
rÍ programowania.
Po zaprogramowaniu kart wy³¹-
czamy zasilanie i†wyci¹gamy wszys-
tkie zworki. Do zakoÒczenia usta-
wiania parametrÛw pocz¹tkowych
pozostaje nam jeszcze okreúlenie
sposobu reakcji zamka na w³oøenie
uprawnionej karty. Przekaünik mo-
øe byÊ za³¹czany na jeden z†trzech
sposobÛw, w†zaleønoúci od
ustawienia zworek JP1 i†JP2.
Jeøeli zworki JP1 i†JP2 s¹ zwar-
te, to po kaødorazowym w³oøeniu
uprawnionej karty stan przekaüni-
ka jest zmieniany na przeciwny.
Jeøeli JP1 jest zwarta, a†JP2
rozwarta, to po w³oøeniu karty
przekaünik jest za³¹czony, gdy
karta znajduje siÍ w†czytniku - po
wyci¹gniÍciu karty przekaünik po-
wraca do stanu spoczynkowego.
Jeøeli zworki JP1 i†JP2 s¹ roz-
warte, to w³oøenie karty powoduje
za³¹czenia przekaünika na okreúlo-
ny czas, po czym przekaünik zo-
staje zwolniony. Domyúlny czas
za³¹czenia jest ustawiony w†zapro-
gramowanym procesorze na oko³o
10s, ale moøe byÊ zmieniany w†za-
kresie od 1†do 50 sekund z†roz-
dzielczoúci¹ 100ms. Aby zmieniÊ
WYKAZ ELEMENTÓW
Rezystory
R1, R2: 4,7k
R3, R4: 330
Ω
Kondensatory
C1, C3: 100
F/16V
C2, C4: 100nF
C5: 33pF
Półprzewodniki
D1: 1N4007
D2: dioda LED 5mm dwukolorowa
T: BC547
US1: PIC16F84A zaprogramowany
US2: DS1813
US3: 7805
Różne
CON1: ARK2 (3,5mm)
CON2: ARK3 (3,5mm)
CON3: złącze kart np. LM08
JP1...JP3: goldpin 1x2 + jumper
PK: przekaźnik OMRON 5V typ G6H
Karta X24026
Rys. 3. Rozmieszczenie elementów na płytce
drukowanej zamka.
zielona, jeøeli zaú kod 20-bajtowy,
to b³yska dioda czerwona. Teraz
musimy 10 lub 20 razy, w†zaleø-
noúci od wybranego rozmiaru ko-
du, rozwieraÊ i†zwieraÊ zworkÍ
JP3 w†rÛønych odstÍpach czasu.
W†czasie gdy zworka jest zwarta,
wewnÍtrzny licznik procesora nie-
ustannie zwiÍksza swoj¹ zawar-
toúÊ, a†w†momencie rozwarcia stan
licznika zapisywany jest do we-
wnÍtrznej pamiÍci EEPROM jako
kolejna cyfra kodu.
Poniewaø nie znamy zawartoú-
ci licznika w†chwili zatrzymania
zliczania, generowane liczby s¹
zupe³nie przypadkowe. Po 10 lub
20 krotnym wykonaniu tej opera-
cji zapala siÍ dioda zielona, syg-
nalizuj¹c koniec zapisywania ko-
du. Wszystkie liczby kodu z†we-
wnÍtrznej pamiÍci procesora zo-
czas za³¹czenia przekaünika naleøy,
przy wy³¹czonym zasilaniu, ze-
wrzeÊ zworki JP1, JP2 i†JP3, a†na-
stÍpnie w³¹czyÊ zasilanie. Po w³¹-
czeniu zasilania procesor przecho-
dzi do procedury zmiany czasu
za³¹czenia przekaünika i†zapala siÍ
dioda czerwona. NastÍpnie od³¹-
czamy zworkÍ JP3 i†rozpoczyna siÍ
proces mierzenia czasu, po kaødej
odmierzonej sekundzie b³yska dio-
da czerwona sygnalizuj¹c up³ywa-
j¹cy czas. Po up³yniÍciu wymaga-
nego czasu zwieramy ponownie
zworkÍ JP3. Czas pomiÍdzy rozwar-
ciem, a†ponownym zwarciem zwor-
ki JP3 zostaje zapisany w†pamiÍci
procesora. Od tej pory (w trybie
trzecim) po w³oøeniu karty prze-
kaünik bÍdzie za³¹czany na zapro-
gramowany przez nas czas. Zapro-
gramowany czas bÍdzie ìpamiÍ-
tanyî rÛwnieø po wy³¹czeniu za-
silania. Zmiana czasu za³¹czenia
przekaünika bÍdzie szczegÛlnie
przydatna przy zastosowaniu za-
mka do uruchamiania rygla elek-
tromagnetycznego, na przyk³ad
w†drzwiach. Moøemy wÛwczas do-
braÊ czas zwolnienia blokady drzwi.
Krzysztof P³awsiuk, AVT
krzysztof.plawsiuk@ep.com.pl
Wzory p³ytek drukowanych w for-
macie PDF s¹ dostÍpne w Internecie
pod adresem:
http://www.ep.com.pl/
?pdf/marzec02.htm
oraz na p³ycie
CD-EP03/2002B w katalogu
PCB
.
24
Elektronika Praktyczna 3/2002
RP: 8*10k
Plik z chomika:
wilo1981
Inne pliki z tego folderu:
1.PDF
(298 KB)
101_102.PDF
(168 KB)
136_138.PDF
(426 KB)
139_142.PDF
(341 KB)
143_144.PDF
(424 KB)
Inne foldery tego chomika:
01.02
02.02
04.02
05.02
06.02
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin