MEDALIK ŚWIĘTEGO BENEDYKTA
TYNIEC
WYDAWNICTWO BENEDYKTYNÓW
KRAKÓW 1997
Projekt okładki i stron tytułowych: o. Hieronim Stanisław Kreis OSB
Imprimi potest: Opactwo Benedyktynów L.dz. 47/97, Tyniec, dnia 13.05.1997 r. + Adam Kozłowaki OSB, opat tyniecki
Imprimatur: Kuria Metropolitalna Nr 1177/97, Kraków, dnia 14.05.1997 r. + Jan Szkodoń, wikariusz generalny Ks. Kazimierz Moskała, notariusz O. Augustyn Jankowski OSB, cenzor
ISBN 83-85433-75-8
Wydawnictwo Benedyktynów
ul. Benedyktyńska 37
30 375 Kraków
tel. (012) 67-69-19
tel./fax (012) 67-50-00
1. Medalik św. Benedykta
Pochodzenie i opis medalika.......................... 7
2. Św. Benedykt z Nursji
Ustanowienie św. Benedykta, opata,
głównym patronem całej Europy ............ 14
Święty Benedykt i Europa dzisiaj .................. 17
3. Benedyktyni
Historia .......................................................... 24
Duchowość benedyktyńska oraz sposoby życia według charyzmatu ................................. 26
4. Poświęcenie medalika
św. Benedykta ........................................... 31
5. Modlitwy
A. Modlitwy do św. Benedykta z Nursji,
patrona Europy. Hymn............................................................ 34
Nowenna do św. Benedykta, opata
w różnych potrzebach.............................. 35
Litania (1) do św. Benedykta......................... 38
Litania (2) do św. Benedykta......................... 41
Polecenie się opiece
św. Benedykta......................................... 43
Modlitwy do św. Benedykta
o dobrą śmierć ......................................... 44
B. Modlitwy do św. Scholastyki
siostry Benedykta Hymn...........................................
47
C. Modlitwa o powołania zakonne ............... 50
1. medalik św. benedykta
POCHODZENIE l OPIS MEDALIKA
Św. Benedykt miał w swym życiu wielkie nabożeństwo do Krzyża świętego jako znaku zbawczej miłości Jezusa Chrystusa. Często czynił znak krzyża. Z jego pomocą pokonywał własne ciężkie pokusy. W życiu św. Benedykta, Bóg mocą tego znaku w cudowny sposób niweczył złe zamiary i omamy szatańskie, jak opisuje to papież Grzegorz Wielki w II księdze Dialogów.
Pełni ufności w moc tego świętego Znaku także duchowi synowie świętego Benedykta przez Krzyż dokonywali wielu cudów: przez niego św. Maurus przywrócił niewidomemu wzrok, a św. Placyd uzdrowił wielu chorych; nieustannie w zakonie benedyktyńskim krzyż był przedmiotem szczególnej miłości i czci. Nie jest niczym dziwnym więc, że już od najdawniejszych czasów św. Patriarcha zachodnich mnichów przedstawiany jest z krzyżem.
len zwyczaj - jak się zdaje - został szczególnie rozpowszechniony przez cudowne uzdrowienie młodego Brunona, syna hrabiego Hugona von
Egisheim, który później został papieżem i służył Kościołowi w latach 1049-1054 jako Leon IX, a teraz jest czczony jako święty. Tenże mianowicie jako młodzieniec został pogryziony przez jadowite zwierzę i już od dwóch miesięcy nie opuszczał łoża; nawet nie mógł już nic mówić i był bliski śmierci. Wtem gdy był zupełnie przytomny zobaczył wychodzącą od jego łóżka drabinę utworzoną z promieni, sięgającą nieba, a na niej jakiegoś zstępującego ku niemu czcigodnego starca w mniszym stroju, który dotknął jego oblicza nabrzmiałego od działania trucizny i zniknął. Cudownie uzdrowiony przez całe swe życie chętnie opowiadał to wydarzenie, a archidiakon Wibert, który zredagował tę opowieść, stwierdził, że Bruno w czcigodnym starcu rozpoznał św. Benedykta - prawdopodobnie dlatego, że już wtedy przedstawiano tego świętego zakonodawcę z krzyżem w ręce.
Poza wizerunkiem św. Zakonodawcy z krzyżem otrzymał medal św. Benedykta pewną liczbę liter, których znaczenie wyjaśnia nam rękopis z roku 1415, gdzie św. Benedykt trzyma w swej prawej ręce pastorał, u góry przechodzący w krzyż. Na owym pastorale został umieszczony następujący wers: Crux Sancta Sit M Lux N Draco Sit Mihi Dux. W lewej ręce Święty trzyma zwój papierowy, na którym można odczytać dwa następujące wersy: Vade Retro Satana Non Suade M Vana. Sunt Mala Quae Libas Ipse Venena Bibas.
W XVII w. ustalił się ikonograficzny typ medalika, z wizerunkiem św. Benedykta na jednej stronie i krzyżem z literami na odwrocie.
Ten medal rozszedł się z Niemiec, gdzie został po raz pierwszy wybity, po całej katolickiej Europie i był czczony przez wiernych jako pewna ochrona przed duchami piekielnymi. Znał go św. Wincenty a Paulo (+ 1660), bo wszystkie siostry miłosierdzia nosiły go przy swoich różańcach, i przez lata we Francji medal był bity jedynie dla ich potrzeb.
Z jednej strony (awers) medal przedstawia św. Zakonodawcę trzymającego w prawej ręce mały krzyż, a w lewej księgę (świętą Regułę); na obrzeżu widnieje napis: Eius in obitu nostro praesentia mu-niamur (Niech Jego obecność broni nas w chwili śmierci).
Przy postaci świętego - napis: Crux S. Patris Be-nedicti (Krzyż świętego Ojca Benedykta).
Poniżej tego napisu, po prawej ręce Zakonodaw-cy przedstawiony jest pęknięty kielich, z którego wypełza wąż. To nawiązanie do rozpoznania przez
św. Benedykta trucizny podanej mu przez wrogów w Vicovaro.
Na tej samej wysokości, po lewej ręce świętego, kruk z rozpostartymi skrzydłami kroczy obok chleba. To przypomnienie innego wydarzenia z życia św, Benedykta. Nakazał on krukowi ukrycie zatrutego chleba, który miał uśmiercić Zakonodawcę.
11
10
Druga strona medalu (rewers) ma pośrodku wielki krzyż i litery, z których każda oznacza jeden wyraz łaciński; w rozwinięciu wszystkie te słowa objaśniają cel i znaczenie medalu: wyraża on odniesienie św. Benedykta do Znaku naszego zbawienia i również proponuje wiernemu skierować moc krzyża św. przeciw złym duchom.
Nad krzyżem znajduje się dewiza Zakonu św. Benedykta Pax - Pokój.
Na czterech polach wyznaczonych przez ramiona krzyża znajdują się litery C S P B. Ich znaczenie:
Crux Sancti Patris Benedicti - Krzyż Świętego Ojca Benedykta.
Na belce pionowej krzyża, od góry do dołu: C S S M L: Crux Sacra Sit Mihi Lux - Krzyż święty niech mi będzie światłem.
Na belce poprzecznej krzyża: N D S M D: Non Draco Sit Mihi Dux - Diabeł (dosłownie: smok) niech nie będzie mi przewodnikiem.
Na obrzeżu medalika znajduje się dłuższy napis; literynaprawo:VRSNSMV-SMQLIVB:Vade retro Satana, Numquam Suade Mihi Vana - Sunt Mała Quae U bas, Ipse Venena Bibas - Idź precz szatanie, Nie kuś mnie do próżności, Złe jest to co podsuwasz, Sam pij truciznę.
Napis został utworzony z tych słów, jako że pochodziły one z ust św. Benedykta; pierwsze mianowicie z ciężkiej pokusy, która jako młodzieńca spotkała go w grocie Subiaco, a którą pokonał znakiem krzyża; drugi gdy jogo wrogowie przygotowali dla niego trujący napój, co poznał, gdy naczynie się rozpadło po uczynieniu nad nim znaku krzyża.
Ten egzorcyzm przeciwstawia zakusom szatańskim, to, czego szatan obawia się najbardziej, mianowicie Krzyż Chrystusa, święte imię Jezus, słowa wypowiedziane przez naszego Zbawcę podczas kuszenia: Idź przecz, szatanie (Mt 4,10), w końcu wspomnienie zwycięstwa odniesionego przez św. Benedykta nad mocami piekielnymi.
12
18
2. ŚW. benedykt Z nursji ustanowienie ŚW. benedykta, opata, GŁÓWNYM PATRONEM CAŁEJ EUROPY
Pismo Apostolskie Papieża Pawła VI Na wieczną rzeczy pamiątkę. - Bardzo słusznie sławimy Świętego Benedykta, opata, jako zwiastuna pokoju, twórcę jedności, nauczyciela publicznych obyczajów, a szczególnie jako herolda religii chrześcijańskiej i założyciela życia mniszego na Zachodzie. W czasach, gdy cesarstwo rzymskie, wyniszczone długim biegiem dziejów, rozpadło się, jedne kraje europejskie jawnie popadły w ciemnotę, innym brakowało jeszcze wykwintniejszego wykształcenia i duchowych zalet, on wtedy sprawił przez wysiłek swej wytrwałej cnoty, że zabłysła jakby nowa jutrzenka dla tego kontynentu. On przede wszystkim, sam i przez synów swoich, przyniósł chrześcijańską kulturę społeczną, z krzyżem, piórem i pługiem w rękach, ludom zamieszkałym od Morza Śródziemnego do Skandynawii, od Irlandii aż do Polski.
Przez krzyż, to jest przez prawo Jezusa Chrystusa umocnił i polepszył urządzenie życia prywatnego i publicznego. Wypada również wspomnieć, że
uczył, iż wielbienie Boga ma najwyższą doniosłość dla społeczności ludzkiej, urządzając “Dzieło Boże", to jest pewną metodę usilnej modlitwy. Tak więc spoił jedność duchową Europy, że narody różniące się językiem, pochodzeniem i sposobem myślenia, poczuły, że są jednym ludem Bożym. Dzięki usilnym staraniom mnichów, wiernych uczniów tak znakomitego ojca, jedność ta cechowała szczególnie epokę wieków średnich. Ta jedność, którą święty Augustyn nazywa “kształtem wszelkiej piękności", rozerwała się skutkiem pożałowania godnej kolejności zdarzeń. W naszych czasach ludzie ożywieni dobrą wolą usiłują ją przywrócić.
Ten czcigodny patriarcha, któremu tak wiele klasztorów zawdzięcza swą nazwę i życiową siłę, przez pióro, to jest przez kulturę umysłową, uratował ze staranną pilnością starodawne pomniki piśmiennictwa, gdy mrok pokrywał sztuki piękne i umiejętności, i te pomniki przekazał potomności, a nauki gorliwe uprawiał. Wreszcie przez pług, to jest przez rolne gospodarstwo i inne zabiegi zamienił puste i nieuprawione pola na role żyzne i urocze ogrody. Łącząc z modlitwami prace rzemieślnicze, zgodnie z hasłem “módl się i pracuj", nadał wysoką godność pracy ludzkiej.
Słusznie więc papież Pius XII nazwał świętego Benedykta “Ojcem Europy"; albowiem ludy tego kontynentu natchnął miłością i staraniem o sprawiedliwy ład, na którym opiera się ich życie społecz-
14
15
ne. Ten nasz Poprzednik pragnął, aby za wstawiennictwem przesławnego Świętego, Bóg błogosławił, poczynaniom działaczy, którzy usiłują zjednoczyć narody więzami prawdziwego braterstwa. Tego samego serdecznie pragnął papież Jan XXIII z troskliwą miłością, jaką się odznaczał. I My bardzo popieramy plany zmierzające do postępu jedności między narodami Europy. Z tego powodu chętnie przychylamy się do próśb wypowiedzianych przez wielu kardynałów, arcybiskupów, biskupów, przełożo...
WIERNA_BOGU