REALIZM.pdf
(
1844 KB
)
Pobierz
REALIZM
Od poł. XIX w. do lat 90. XIX w.
Realizm jest tendencją występującą w sztuce różnych epok, polegającą na odtwarzaniu
rzeczywistości w sposób obiektywny, zgodny z bezpośrednią obserwacją natury.
Realizm był ruchem, który wywodził się z Francji, a w niedługim czasie rozpowszechnił się w
całej Europie oraz w Ameryce. Ruch ten powstał w odpowiedzi na romantyzm — na jego
subiektywizm, indywidualizm oraz obsesje historyczne. Realizm miał być bardziej zbliżony do
natury. Główny motyw tematyczny romantyzmu, bohaterstwo, zastąpiono problemami życia
codziennego, a emocjonalizm romantyczny porzucono na rzecz obiektywnej, niezależnej
obserwacji
.
Pojęcie realizmu odnosi się zarówno do stylu, jak i głównego tematu dzieła sztuki. Z reguły realiści
unikali jaskrawego, wyrazistego i dramatycznego malarstwa, w rodzaju np. Delacroix, uważając, że
malarstwo powinno być wyraźne i dokładne, tak jak i temat obrazu. Ich motto brzmiało: „
Trzeba
należeć do własnej epoki
”.
POCZĄTKI REALIZMU
W 1848 we Francji dokonała się rewolucja, która doprowadziła do powstania II Republiki, a stary
porządek oparty na rządach starej burżuazji został zmieniony na bardziej demokratyczne rządy.
Cele i ideały demokracji i socjalizmu były żywo dyskutowane przez grupy pisarzy, artystów oraz
intelektualistów w paryskiej kawiarni ,,Andler Keller”. Z tych spotkań Gustav Courbet czerpał
inspiracje dla twórczości artystycznej.
Przeciwstawiając się akademizmowi i romantyzmowi twórcy tego kierunku dążyli przede
wszystkim do wiernego, obiektywnego przedstawiania typowych przejawów rodzimego,
codziennego życia współczesnego. Często wyrażali też krytyczny stosunek wobec aktualnej
sytuacji społecznej, nadając niekiedy swym dziełom moralno-obyczajową wymowę anegdotyczną.
Zrywając z akademicką hierarchią tematów realiści najczęściej przedstawiali sceny rodzajowe
(zwłaszcza życie chłopów i niższych warstw społecznych), a także pejzaże i portrety. W zakresie
środków wyrazu realizm upowszechnił:
●
malowanie z natury,
●
swobodniejsze operowanie kolorem i fakturą
●
zdynamizował kompozycję.
Głównymi przedstawicielami realizmu w malarstwie byli: we Francji - Gustave Courbet, J.-F.
Millet, J. Breton, a także, w przeważającej części swej twórczości, E. Manet i H. Daumier.
Pierwszą znaczącą manifestacją realizmu była ekspozycja prac Gustava Courbeta, zorganizowana
przeza samego artystę w osobnym pawilonie, opatrzonym napisem „
Le Realisme
” , w czasie
trwania Wystawy Światowej w Paryżu w 1855.
Nowatorstwo Courbeta polega na doborze tematów oraz, co najważniejsze, na całkowitej
rezygnacji z archetypicznego piękna, które miało tworzyć idealny świat na marginesie życia.
Nadeszła bowiem moda na opisywanie świata w sposób naukowy (eksperymentalny),
naturalistyczny, antyklasyczny i antyakademicki. Praca i człowiek pracy stali się zwykłymi
„bohaterami”, co wiązało się z pewnym kompromisem społecznym i politycznym. Do
ulubionych motywów należały pejzaże nadmorskie (plaża), pikniki, miasto (ulice, kawiarnie,
bale), rodzina, światowa dama i wreszcie śmierć, jako trywialne przeciwstawienie temu, co
zwykło się ukazywać jako chwalebny koniec.
GUSTAVE JEAN DESIRE COURBET
[kurbe] (1819-1877)
Był twórcą programu estetyczngo i głównym przedstawicielem realizmu. W Paryżu studiował w
niezależnej pracowni malarskiej Académie Suisse, jednocześnie samodzielnie kopiował w
Luwrze obrazy dawnych mistrzów. Odbył podróże do Holandii i Belgii. Pozostawał w bliskim
kontakcie z francuskim malarzem i rysownikiem P. P. Prud'honem oraz z francuskim pisarzem i
krytykiem J. Champfleurym, który później czynnie zaangażował się w stworzenie teoretycznych
podstaw kierunku realistycznego.
Po odrzuceniu kilku jego obrazów w 1855 na Wystawie Powszechnej w Paryżu, Courbet
zorganizował własny pawilon, gdzie pod hasłem „realizm” wystawił ok. 40 prac. W latach
sześćdziesiątych Courbet był już malarzem akceptowanym, odnosił sukcesy, potwierdzone w
1870 — odrzuconą przez artystę — Legią Honorową. Zaangażowany po stronie Komuny
Paryskiej, Courbet był inicjatorem zburzenia kolumny Vendôme. Skazany w 1871 na pokrycie
kosztów jej odbudowy, schronił się w Szwajcarii. Pierwsze programowe dzieła realistyczne
Courbeta to Pogrzeb w
Ornans
i
Kamieniarze
. Szokowały one współczesnych przedstawieniem
pospolitych fizjonomii i realistycznych detali w kompozycjach monumentalnych, o skali
zastrzeżonej dla malarstwa historycznego lub religijnego. Courbet, walcząc o prawo artysty do
swobody wypowiedzi, prowadził często przewrotną grę z obowiązującymi konwenansami, np. w
Kąpiących się
wprowadził kontrast między sielankowym schematem a niedoskonałą anatomią
bohaterek. Obrazy Courbeta charakteryzują się swobodną techniką, szerokimi pociągnięciami
pędzla, gęstą materią malarską, często kształtowaną szpachlą i dającą ciekawe efekty faktury.
Stopniowo Courbet zmieniał tematykę, w której zaczęły dominować sceny z polowań. W latach
sześćdziesiątych powstały liczne pejzaże. Twórczość Courbeta, w której obecny jest zarówno
program społeczny, jak śmiałe akty i obrazy sytuujące się na krawędzi kiczu, jest trudna do
zaklasyfikowania. Courbet, prowadzący bezkompromisowy dialog z rzeczywistością i sztuką
swojej epoki, był niewątpliwie jedną z najważniejszych postaci w sztuce 2. poł. XIX w.
Pogrzeb w Ornans
(1849). Umieszczenie obrazu na wystawie w 1850 na miejscu z reguły
zarezerwowanym dla historycznie „godnych” tematów wywołało skandal, a Courbeta oskarżono o
świadome wyszukiwanie brzydoty.
Kamieniarze
, 1849
Atelier malarza
(359x598 cm)
, Dzień dobry, panie Courbet,
Autoportret z psem, Początek świata
JEAN FRANCOIS MILLET
[mile] (1814-1875)
Dzięki stypendium władz miasta Cherbourg trafił do pracowni malarza franc. P. Delaroche'a w
Ecole des Beaux-Arts, którą wkrótce porzucił dla samodzielnych studiów dawnego malarstwa w
Luwrze. Dużą część życia spędził we wsi Barbizon w okolicach Paryża, gdzie prowadził własne
poszukiwania malarskie, przebywając w środowisku barbizończyków. Indywidualny styl
odnalazł Millet w obrazach o tematyce chłopskiej. Wystawiając obraz Czyszczący zboże na
salonie sztuki w 1848, Millet odniósł sukces, otrzymał rządowe zamówienie na dzieło o
podobnej tematyce. Innowacją Milleta było zerwanie z tradycyjnym w scenach wiejskich
ujęciem rodzajowym i wprowadzenie dramatycznej powagi. Przez surową kolorystykę i
dyscyplinę kompozycji uzyskiwał efekty monumentalne. Nawet w przedstawieniach poniżającej
nędzy (
Kobiety zbierające kłosy
) wywoływał wrażenie godności, przywołując heroizm scen
biblijnych. Millet ukazywał pracę na roli, podporządkowaną przemianom natury (cykl
Pory
roku
). W obrazach takich, jak:
Siewca
czy
Człowiek z motyką
realistyczne przedstawienia
pracy, dzięki syntetycznej zwartości formy, uzyskiwały rangę symbolu związku z ziemią i
ciężaru ludzkiego losu. Dzieła Milleta oddziaływały na ówczesną sztukę i literaturę,
przemawiały także do szerokiej publiczności. Jego obraz Anioł Pański stał się jednym z
najbardziej popularnych przedstawień ludowej pobożności. Klasyczna lapidarność kompozycji
Milleta i ich siła wyrazu fascynowały późniejszych artystów, m.in. C. Pissarra, G. Seurata, a
zwłaszcza V. van Gogha.
Anioł Pański
. 1858-1859. Musee d'Orsay. Paryż.
Znaczenie sztuki Milleta pozostaje nie do końca
wyjaśnione. Tak dzieje się z każdym artystą,
którego usiłujemy przypisać wyłącznie do jednego
kierunku. Obrazy jego noszą ślady wpływów szkoły
barbizońskiej, z której członkami utrzymywał
kontakty od roku 1849. Millet był jednak przede
wszystkim malarzem idei, które niby najbardziej
typowy romantyk wyrażał poprzez formy. Nie
odbierał natury jako czegoś sterylnego, co musi być
przedstawione w sposób reprezentatywny. Jego
ulubionym tematem, tak charakterystycznym dla
realistów, było życie wieśniaków, odtwarzane z
dbałością o autentyczność.
Zbierające kłosy ,Siewca
NIEMCY
Adolf von Menzel
(1815-1905), niemiecki malarz i grafik.
Ilustrował 400 rysunkami
Historię Fryderyka Wielkiego
(1840) pióra
F. Kuglera. Część twórczości stanowią sceny z życia dworu
berlińskiego, niektóre prace mają charakter preimpresjonistyczny, np.
Córka artysty ze świecą
(1847), zasłynął także jako odtwórca pracy
robotników -
Walcownia
(1875).
WILHELM LEIBL:
Trzy kobiety w kościele
. 1878-1882. Kunsthalle. Hamburg.
Realizm w Niemczech przejawiał się w dwóch różnych nurtach. Równolegle z
malarstwem naturalistycznym Menzla - niezależnym od francuskiego, ale
nadzwyczaj nowatorskim w dziedzinie techniki i kompozycji — rozwijała się
sztuka Leibla i jego grupy kontynuującej tradycję Courbeta. Każdy element tego
obrazu
namalowany jest z niezwykłą werystyczną precyzją i fotograficzną dokładnością.
Obsesja na punkcie detalu — w tym wypadku odległa od Courbeta — ma na celu
podniesienie zwyczajnego tematu do rangi artystycznej i uszlachetnienia jego
prostoty. Można powiedzieć, że Leibl osiągnął ideał perfekcji, za pomocą której
wyrażał treści swoich czasów.
ROSJA
W Rosji realizm najpełniej uwidocznił się w twórczości członków powstałej w 1870 grupy
«
PIERIEDWIŻNIKÓW
», m.in. L Szyszkina, W. Pierowa, G. Miasojedowa, L Kramskoja oraz w
wielu pracach
I. Riepina
.
Obrazem
Burłacy na Wołdze
z lat 1870-1873 11 ja
Repin przełamał dotychczasowe kanony malarstwa
rodzajowego dramatycznie ukazując rzeczywistość
społeczną. Stworzył galerię wyrazistych typów -
każda z jedenastu postaci wnosi własną
indywidualność. Artysta wzbogacił tym dziełem
malarstwo rosyjskie o umiejętność odtwarzania
różnego rodzaju ruchu. Płótno, 132 x 281 cm .
RZEŹBA
W rzeźbie najwybitniejszym przedstawicielem realizmu był belgijski artysta Constantin
Meunier.
CONSTANTIN MEUNIER:
Doker z portu w Antwerpii
. 1885. Musee d'Orsay. Paryż.
Postaci Meuniera są świadectwem oddziaływania realizmu na rzeźbę. Zdają się być
gloryfikacją pracy, są przy tym wolne od proletariackiego patosu. Wyrażają pewien
kompromis ideologiczny i w przeciwieństwie np. do chłopów Jeana Francois Milleta nie
naruszają zasad poetyki. Brak typowych wyznaczników eklektyzmu, takich jak
anegdotyczność tematu, idealizacja postaci, dokładność wykończenia czy piedestał,
zapowiadał być może jeszcze nie w pełni świadomie, nowe widzenie bryły i przestrzeni.
Plik z chomika:
agnieszka93a
Inne pliki z tego folderu:
Biblioteki Labrouste'a.pdf
(4767 KB)
Pałac Kryształowy.pdf
(433 KB)
Galeria europejskie XIXw.rar
(61972 KB)
BARBIZOŃCZYCY.pdf
(263 KB)
AKADEMIZM.pdf
(230 KB)
Inne foldery tego chomika:
01.Prehistoria
02.Starożytny
03.Wczesnochrześcijańska
04.Sztuka Romańska
05. Sztuka gotycka
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin