n Ekonomia jest nauką o procesach gospodarczych w sferze produkcji, podziału, wymiany i konsumpcji środków zaspokajania potrzeb ludzkich.
n Mikroekonomia zajmuje się poszczególnymi elementami tworzącymi gospodarkę.
n Makroekonomia zajmuje się gospodarką jako całością, której elementy są ze sobą powiązane prawami ekonomicznymi.
n
Ekonomia->ekonomiki szczegółowe-> ekonomiki funkcjonalne
Względy praktyczne powodują potrzebę wyodrębnionego rozpatrywania poszczególnych dziedzin procesu gospodarczego zarównoz teoretycznego punktu widzenia (praw ekonomicznych), jak i opisowego (konkretnego przebiegu procesu)
n Tymi zagadnieniami zajmują się poszczególne działy ekonomii szczegółowej (stosowanej) określane jako ekonomiki
np. ekonomika przemysłu, rolnictwa,
transportu, a także ekonomikę turystyki
n Na ekonomiczne znaczenie turystyki (ruchu turystycznego) zwrócono uwagę na przełomie XIX i XX wieku
n Celem ekonomiki turystyki jest ustalenie za pomocą naukowych metod najbardziej efektywnych instrumentów polityki turystycznej i zarządzania zmierzających do optymalnego zaspokajania szeroko rozumianych potrzeb społecznych związanych z tą dziedziną nauki.
Ekonomika turystyki jest:
n Nauką interdyscyplinarną, powiązaną z innymi ekonomikami branżowymi oraz naukami pozaekonomicznymi (psychologia, socjologia, nauka o państwie i prawie, statystyka, geografia, stosunki międzynarodowe i in.)
n Ekonomika turystyki zajmuje się potrzebami turystycznymi, dobramii usługami turystycznymi, a szerzej także produktem turystycznym
Ekonomika turystyki bada zjawiska i prawidłowości ekonomiczne w niej występujące (w odniesieniu do całej turystyki przeciwstawiając ją innym sektorom gospodarki narodowej).
Ekonomika turystyki bada:
n Kształtowanie się cen na rynku turystycznym
n Popyt, podaż i rentę turystyczną
n Rolę i znaczenie turystyki w gospodarce
n Związki i zależności turystyki z wytwarzaniem oraz podziałem produktu krajowego brutto
n Wpływ turystyki na zatrudnienie w gospodarce i innych działach i gałęziach gospodarki
n Znaczenie i funkcje turystyki w rozwoju ekonomicznym regionów i miejscowości…
Ekonomika turystyki zajmuje się:
n Badaniem i przedstawianiem mechanizmów pojawiania się ruchu turystycznego, a przede wszystkim ekonomicznych przesłanek terytorialnego i czasowego przemieszczania mas turystycznych.
n Badaniem typowych dla turystyki metod i form działania oraz występowania tendencji rozwojowych.
n Badaniem prawidłowości występujących w produkcji dóbr materialnych, świadczenia usług oraz udostępnianiu dóbr wolnych występujących w turystyce.
n Badaniem i sprawdzaniem form rachunku ekonomicznego stosowanego w rozwoju makroekonomicznych problemów w skali całego zjawiska jakim jest turystyka.
n Określeniem stopnia efektywności rynku, organizacji, metod zarządzania i polityki państwa.
n Przedstawieniem zagadnień i zjawisk turystycznych w skali międzynarodowej, kraju, powiatu, gminy, branż i przedsiębiorstw.
n Nauka zajmująca się badaniem zjawisk i prawidłowości ekonomicznych występujących w turystyce, mająca na celu ustalenie naukowymi metodami najbardziej efektywnych instrumentów polityki turystycznej i zarządzania, zmierzających do optymalnego zaspokojenia szeroko rozumianych potrzeb społecznych związanych z tą dziedziną
Badania w zakresie turystyki można podzielić
na:
n Makroekonomiczne – np. struktura funkcjonalna turystyki, organizacja władz i instytucji zaangażowanych w problemy turystyki itp.
n Mikroekonomiczne – np. efektywność ekonomiczna jednostek gospodarki turystycznej, rentowność przedsiębiorstw w układzie branżowym i całej gospodarki narodowej itp.
Turystyka – ogół stosunków i zjawisk wynikających z podróży i pobytu w obcych miejscowościach, o ile nie powstaje z nich trwałe osiedlenie się i o ile nie jest związane z żadną działalnością zarobkową (W. Hunziker i K. Krapf).
n Turystyka – obejmuje ogół czynności osób podróżujących w celach wypoczynkowych, służbowych i innychi pozostających poza swoim codziennym otoczeniem (środowiskiem) nie dłużej niż przez rok (WTO – Światowa Organizacja Turystyki).
n nie ogranicza się ruchu turystycznego jedynie do pobytów z noclegiem. Obejmuje on także odwiedziny jednodniowe;
n nie ogranicza się ruchu turystycznego tylko do podróży w celach wypoczynkowych. Obejmuje on także podróże w celach służbowych, naukowych, religijnych, towarzyskich, sportowych i innych – pod warunkiem, że miejsce docelowe znajduje się poza miejscem zamieszkania lub pracy;
n turystyka jest rodzajem podróży. Nie każda jednak podróż jest turystyką. Definicje wyłączają podróże w celach dojazdu do pracy i czysto lokalne.
n turystyka zajmuje znaczną część czasu wolnego i zajęć rekreacyjnych człowieka, ale nie jest ich synonimem, ponieważ większość czynności rekreacyjnych odbywa się w domu i wokół niego.
Kryteria podziału turystyki:
n Kryterium cechy zasadniczej z punktu widzenia podmiotu turystyki
n Kryterium kraju pochodzenia turysty
n Kryterium motywacji (grup motywacji)
Formy turystyki w odniesieniu do danego
kraju:
n turystyka krajowa
n turystyka przyjazdowa
n turystyka wyjazdowa
Kategorie turystyki powstające z
połączenia określonych form turystyki:
n turystyka wewnątrzkrajowa – turystyka krajowa i zagraniczna przyjazdowa
n turystyka narodowa – turystyka krajowa i zagraniczna wyjazdowa
n turystyka międzynarodowa – turystyka zagraniczna przyjazdowa i wyjazdowa
n Podróżny krajowy, międzynarodowy – każda osoba podróżująca między dwiema lub kilkoma miejscowościami w swoim kraju lub poza krajem stałego zamieszkania, niezależnie od celu podróży i wykorzystywanych środków transportu.
n Wszyscy podróżni, których wyjazd wiąże się z turystyką będą określani mianem odwiedzających. Termin odwiedzający jest więc podstawowym pojęciem dla całej statystyki turystycznej.
n Odwiedzający krajowy, międzynarodowy – każda osoba która podróżuje do innej miejscowości w kraju jej zamieszkania lub do kraju nie będącego miejscem jej stałego pobytu na okres nie przekraczający 12 miesięcy, przy czym głównym celem jej wizyty nie jest podjęcie działalności zarobkowej.
n Turyści – odwiedzający, którzy spędzają co najmniej jedną noc w publicznych bądź prywatnych obiektach noclegowych w odwiedzanym kraju.
n Odwiedzający jednodniowi (wycieczkowicze) – odwiedzający, którzy nie nocują w publicznych bądź prywatnych obiektach noclegowych w odwiedzanym kraju (także pasażerowie nocujący na statkach).
Cele wizyt wg klasyfikacji ŚOTTypy podróży ze względu na motywy odwiedzających
n Wypoczynek, rekreacja, wakacje
n Odwiedziny krewnych i znajomych
n Podróże w sprawach zawodowych i interesach
n Podróże w celach zdrowotnych
n Podróże w celach religijnych
n Inne
Wypoczynek, rekreacja, wakacje:
n zwiedzanie,
n zakupy,
n uczestnictwo w imprezach sportowych i kulturalnych,
n rekreacja rozrywki kulturalne,
n uprawianie sportu amatorskiego,
n wędrówki piesze, i wspinaczki,
n wypoczynek na plaży,
n rejsy wycieczkowe,
n hazard,
n wypoczynek i rekreacja dla żołnierzy,
n obozy letnie,
n podróże poślubne itp.
Odwiedziny u krewnych i znajomych:
n odwiedzanie krewnych i znajomych,
n wyjazdy na urlop do domu,
n uczestnictwo w pogrzebach,
n opieka nad niepełnosprawnymi.
Podróże w sprawach zawodowych i interesach:
n instalacja urządzeń,
n wizytacje,
n podróże handlowe do innych przedsiębiorstw,
n uczestnictwo w spotkaniach, konferencjach, kongresach, targach i wystawach,
n wycieczki będące formą motywacji pracowników,
n wygłaszanie wykładów i występy na koncertach,
n przygotowywanie wycieczek dla turystów,
n zawieranie kontraktów dotyczących transportu i noclegów
Podróże w sprawach zawodowych i interesach c.d.:
n praca w charakterze przewodnika lub inna praca związana z turystyką,
n podróże związane z zawodowym uprawianiem sportu,
n misje rządowe, włączając w to personel dyplomatyczny, wojskowy i członków organizacji międzynarodowych, z wyjątkiem osób pełniących stałą służbę w odwiedzanym kraju,
n płatne studia, kształcenie i badania naukowe, na przykład w czasie urlopu naukowego,
n kursy językowe, zawodowe i inne rodzaje kształcenia specjalistycznego, związane z interesami lub z zawodem osoby odwiedzającej.
n Podróże w celach zdrowotnych: pobyt w uzdrowiskach i sanatoriach, wczasy odchudzające, terapia morska i inne kuracje.
n Podróże w celach religijnych, pielgrzymki: uczestnictwo w wydarzeniach religijnych, pielgrzymkach.
n Inne: załogi statków i samolotów pasażerskich, tranzyt i inne, nieznany cel podróży.
Pojęcie słowa REKREACJA
wywodzi się z języka łacińskiego
– gdzie „recreo” oznacza:
wzmocnić, pokrzepić, przywrócić
do życia.
Znaczenie pojęcia „rekreacja” we współczesnym
myśleniu jest bardzo szerokie i stosowane w
wielu aspektach:
n jako wypoczynek służący do regeneracji siłi usuwania przyczyn i skutków zmęczenia
n jako zjawisko społeczno – kulturowe związanie z uprawianiem form czynnego wypoczynku
n jako zjawisko zachowań, które jest realizowane przez człowieka w czasie wolnym
n Przez czas wolny rozumie się na ogół ten czas, który pozostaje człowiekowi do jego osobistej dyspozycji po wykonaniu czynności związanych z zaspokojeniem potrzeb biologicznych i higienicznych oraz czynności obowiązkowych.
n Czas wolny oznacza czas, w którym człowiek ma znacznie większą niż kiedy indziej możliwość wyboru czynności, którymi pragnie się zajmować.
n Rekreacja ściśle łączy się z pojęciem turystyki.
n Jest ona najbardziej ekspansywnym rodzajem nowoczesnego odpoczynku i wypełnienia czasu wolnego.
Pojęcie i zakres gospodarki turystycznej
n Jest to kompleks różnorodnych funkcji gospodarczych i społecznych bezpośrednio lub pośrednio rozwijanych w celu zaspokojenia wzrastającego zapotrzebowania człowieka na dobra i usługi turystyczne
n Określenie „przemysł turystyczny” jest mylące, gdyż turystyka nie jest przemysłem, ale usługą.
n Działalność turystyczna jest często określana jako „kompleksowa”, a jej elementy należą do różnych dziedzin gospodarki.
n W tym sensie stosowanie słowa przemysł odnośnie turystyki jest niewłaściwe.
n Dlatego zaleca się stosowanie terminu „ gospodarka turystyczna”, w skład której jako element składowy wejdzie „przemysł turystyczny” (jako produkcji sprzętu turystycznego i innych wyrobów powiązanych z uprawianiem turystyki).
Zakres gospodarki turystycznej:
Typowa gospodarka turystyczna została wydzielona według kryterium rodzaju działalności i objęła przedsiębiorstwa oraz organizacje i instytucje turystyczne, które zapewniają usługi wyłącznie lub prawie wyłącznie dla osób podróżujących.
n Typowa gospodarka turystyczna -> np. hotelarstwo i gastronomia, komunikacja pasażerska, organizatorzy i agenci podróży, organizatorzy kongresów i seminariów, targi i wystawy, uzdrowiska, związki i organizacje turystyczne, zarządy gmin turystycznych i regionów turystycznych
n Uzupełniająca gospodarka turystyczna objęła przedsiębiorstwa, organizacje i instytucje, które w całości zaliczane były do rozmaitych działów i gałęzi oraz branż pozaturystycznych, ale miały pewne wyraźnie wydzielone zakresy działalności, czy to w produkcji, czy to w usługach, które były niezbędne, czy też pożądane do realizacji podróży
n Uzupełniająca gospodarka turystyczna np. przedsiębiorstwa produkujące pamiątki, wydawnictwa – przewodniki, czasopisma turystyczne, mapy, przedsiębiorstwa usługowe oferujące ubezpieczenia turystyczne, wymianę walut itp., ale także inna działalność w ramach tych firm nie związana z turystyką np. rolnictwo uzupełnione agroturystyką i in.
n Uzupełniająca gospodarka turystyczna zajmuje się typowymi wyrobami i usługami turystycznymi, nastawionymi na turystów jako na wydzieloną grupę konsumentów.
n EKD (Europejska Klasyfikacja Działalności) – usystematyzowany zbiór rodzajów działalności społeczno gospodarczych występujących w gospodarce narodowej.
n Służy klasyfikacji danych według rodzajów działalności gospodarczych również w odniesieniu do produktu krajowego brutto.
n EKD ma charakter przedmiotowy, a jednostką klasyfikacyjną jest rodzaj działalności prowadzonej przez podmioty społeczno – gospodarcze.
Klasyfikacja ta dzieli całą gospodarkę (działalności) na 17 sekcji, sekcje zaś dzielą się na działy, grupy, klasy i podklasy, które mogą stanowić elementy bezpośredniej lub pośredniej gospodarki turystycznej
Przykładowe sekcje w EKD:
n hotele i restauracje;
n transport, gospodarka magazynowa, łączność;
n obsługa nieruchomości, wynajem i działalność związana z prowadzeniem interesów;
n ochrona zdrowia i opieka socjalna;
n pozostała działalność usługowa, komunalna, socjalna i indywidualna i in.
EKD nie daje odpowiedzi na temat udziału turystyki w produkcie krajowym brutto, a jedynie informacje dotyczące niektórych elementów gospodarki turystycznej.
Standardowa Międzynarodowa Klasyfikacja Działalności Turystycznej (SICTA - STANDARD INTERNATIONAL CLASSIFICATION OF TOURISM ACTIVITIES )Jest to klasyfikacja działalności turystycznej w gospodarce. Jej stosowanie może ukazać właściwe miejsce i znaczenie turystyki w skali całej gospodarki oraz zapewniać właściwe informacje do prawidłowego wyliczenia wielu syntetycznych wskaźników charakteryzujących siłę ekonomiczną turystyki w gospodarce.
Zadania klasyfikacji SICTA:
...
Solceress