lutowanie.pdf

Lutowanie instalacji miedzianych

Co trzeba wiedzieę o lutowaniu kapilarnym

1. poþĢczenia i rodzaje lutw

2. efekt kapilarny

3. lutowanie twarde i miħkkie

4. wþaĻciwy topnik i stop lutowniczy

5. lutowanie miħkkie

6. postħpowanie podczas lutowania miħkkiego

1. PoþĢczenia i rodzaje lutw

PoþĢczenia rozþĢczne w instalacjach miedzianych uzyskuje siħ

poprzez lutowanie miħkkie, twarde lub spawanie.NajczħĻciej

stosowanymi poþĢczeniami sĢ poþĢczenia lutowane. OszczħdzajĢ

duŇo czasu, sĢ proste w montaŇu, wymagajĢ niewielu narzħdzi.

Jeszcze do niedawna odradzano stosowanie lutowania miħkkiego,

poniewaŇ w niŇszych temperaturach niŇ 450OC tþuszcz z

powierzchni wewnħtrznych nie ulegaþ spaleniu.

PozostaþoĻci tþuszczu byþy czħsto przyczynĢ zjawisk korozyjnych.

DziĻ znane sĢ specjalne procesy produkcyjne, w ktrych

pozostaþoĻci tþuszczw (zwiĢzkw wħgla) sĢ praktycznie

eliminowane z wewnħtrznych powierzchni rur i ksztaþtek (wg

DVGW nie moŇe przekraczaę 0.2 mg/dm2). W wysokich

temperaturach podczas lutowania twardego istnieje

niebezpieczeıstwo, Ňe zawarty wħgiel na powierzchni poþĢczenia

ulegnie spaleniu i powstanĢ ogniska korozji wŇerowej. Tak wiħc

waŇnym jest stosowanie rur i ksztaþtek speþniajĢcych wymogi

norm im stawiane.

DziĻ gdzie tylko jest to moŇliwe zaleca siħ stosowanie lutowania

miħkkiego.

Rodzaje i zakresy stosowania lutw miħkkich i twardych

2. Efekt kapilarny

W instalacjach miedzianych zastosowanie znajduje tzw. efekt

kapilarny. Rura miedziana i nasadzona ksztaþtka tworzĢ

szczelinħ kapilarnĢ. Szczelina ta zostanie w wyniku

dziaþajĢcego ciĻnienia kapilarnego wypeþniona stopem

lutowniczym. Pþynny stop wpþynie przy tym nie dalej jak do

koıca szczeliny kapilarnej. W ten sposb powstaþe poþĢczenie

bħdzie trwaþe. Aby zapewnię rozprowadzenie stopu w wyniku

dziaþania efektu kapilarnego oraz aby uzyskaę rozĻrodkowanie

koıca lutowania zewnħtrznego na ksztaþtce i koıcu rury naleŇy

przestrzegaę dopuszczalnej wĢskiej tolerancji wymiarw, aby

w ten sopsb speþnię surowe wymagania konieczne do

uzyskania skutecznego poþĢczenia lutowanego. Generalnie

szerokoĻę szczeliny do lutowania musi byę rwnomierna na

caþej dþugoĻci i musi wynosię co najmniej 0,02 mm; dla rur o

Ļrednicy zewnħtrznej do 54 mm nie moŇe przekraczaę 0,3 mm,

natomiast dla rur o Ļrednicy zewnħtrznej ponad 54 mm - 0,4

mm. Te warunki speþniane sĢ przy stosowaniu rur

instalacyjnych wg DIN 1768 lub przy rurach wg DIN 59 753 w

poþĢczeniach ze zþĢczkami do lutowania wg DIN 2856 z uwagi

na dopasowanie do siebie tolerancji wymiarw zþĢczek i rur.

3. Lutowanie twarde i miħkkie

ü Podczas lutowania metalowe materiaþy þĢczone sĢ przy pomocy

stopionego materiaþu dodatkowego (stopu lutowniczego).

ü W technice lutowniczej rozrŇnia siħ lutowanie twarde i miħkkie

w zaleŇnoĻci od temperatury roboczej. O lutowaniu miħkkim

mwimy, jeĻli stosowany stop lutowniczy staje siħ pþynny w temp.

poniŇej 450C.

ü PoþĢczenia lutowane miħkko mogĢ byę stosowane w instalacjach

wody ciepþej i zimnej oraz w instalacjach grzewczych, w ktrych

temp. robocza nie przekracza 110OC (DIN 1788).

PoþĢczenia stosowane w instalacjach gazowych, gazu ciekþego i

olejowych muszĢ byę lutowane twardo.

Zgodnie z zaleceniami DVGW zaleca siħ za lutowanie miħkkie i

stosowanie do lutowania kapilarnego ksztaþtek o sprawdzonej

jakoĻci, szczeglnie w instalacjach wody pitnej, aby znacznie

wzmocnię ochronħ przed korozjĢ.

4. WþaĻciwy topnik i stop lutowniczy

Do lutowania miħkkiego potrzebny jest topnik jako substancja

niemetaliczna. Zadaniem jego jest utrzymaę beztlenowo

powierzchniħ rury miedzianej i ksztaþtki podczas ogrzewania

do temp. roboczej, aby zapewnię w ten sposb zwilŇenie

materiaþu podstawowego stopem lutowniczym. Topniki do

lutowania miħkkiego (art. nr 4941 i 4943) nie sĢ ŇrĢce, sĢ

nietrujĢce i dopuszczone sĢ do stosowania w instalacjach do

wody pitnej. Stosujcie wiħc tylko tego rodzaju nieszkodliwe dla

Ļrodowiska topniki nie zawierajĢce ostrych kwasw, soli ani

innych niebezpiecznych substancji, ktre mogþyby przeniknĢę

do wody pitnej. Topniki te sĢ rozpuszczalne w wodzie. Uþatwia

to usuwanie resztek topnika po lutowaniu. W ten sposb moŇna

od samego poczĢtku uniknĢę powstawania miejsc, od ktrych

mogþaby postħpowaę korozja. WczeĻniejsze problemy z

topnikami, ktre nie dawaþy siħ wypþukaę z instalacji i przy

nieodpowiedniej jakoĻci wody powodowaþy korozjħ wŇerowĢ ,

juŇ sĢ nieaktualne, gdyŇ tego typu Ļrodkw uþatwiajĢcych

lutowanie w instalacjach wodociĢgowych stosowaę juŇ nie

wolno. W normie DIN 50930 widnieje zapis: "W przypadku

stosowania produktw (topnikw) zgodnych z instrukcjĢ

DVGW GW7 oraz fachowego uruchomienia instalacji

prawdopodobieıstwo korozji wŇerowej jest znikome"

5. Lutowanie miħkkie

Lutowanie miħkkie dopuszczone jest w instalacjach zimnej i

podgrzanej wody pitnej wg DIN 1988, instalacjach centralnego

ogrzewania z temperaturami roboczymi do 110 C. Lutowanie

miħkkie nie jest dopuszczalne w przewodach na gaz miejski,

ziemny i z magistrali, przewodach na gaz pþynny i olej opaþowy.

Do lutowania miħkkiego na placu budowy naleŇy stosowaę

zþĢczki wg DIN 2856. WyjĢtek stanowiĢ poþĢczenia mufowe rur

tej samej Ļrednicy bez zmiany kierunku i bez odgaþħzienia oraz

jednostopniowe redukcje. Te poþĢczenia mufowe moŇna

lutowaę lutem miħkkim, gdy koniec rury zostaþ rozszerzony

odpowiednim narzħdziem. Rħcznie wykonane mufy muszĢ byę

koþowe, rwnolegþe do osi (cylindryczne) muszĢ mieę

minimalne tolerancje wymiarw.

6. Postħpowanie w przypadku lutowania miħkkiego

JAK LUTOWAĘ

Lutowanie jest niezwykle þatwe, jeĻli tylko postħpuje siħ zgodnie

z poniŇszymi instrukcjami:

a) CIĦCIE

Do ciħcia rur naleŇy uŇywaę specjalnych obcinakw kþkowych,

umoŇliwiajĢcych dokþadne i prostopadþe przyciħcie rury bez

robienia zadziorw.

Kalibracja jest wymagana w szczeglnoĻci po ciħciu rur

miedzianych miħkkich, ktre sĢ wraŇliwe na odksztaþcenia

koþowego przekroju

b) CZYSZCZENIE

Czyszczenie polega na usuniħciu zadziorw powstaþych po

ciħciu rury zarwno wewnĢtrz jak i na zewnĢtrz oraz usuniħciu

utlenionej warstwy miedzi z powierzchni lutowania. UŇywa siħ

do tego tzw. gratownika oraz czyĻcika z weþny metalizowanej.

WewnħtrznĢ powierzchniħ lutowanych zþĢczek czyĻci siħ

szczoteczkami metalowymi dobranymi odpowiednio do ich

Ļrednic.

c) ODTýUSZCZENIE

LutowanĢ powierzchniħ rury odþuszcza siħ stosujĢc specjalne

topniki lub pastħ lutowniczĢ z zawartoĻciĢ cyny, ktrĢ naleŇy

rwno-miernie naþoŇyę pħdzelkiem tylko na powierzchniħ

lutowania rury.

d) ýġCZENIE

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: