ROZWÓJ DZIECKA W OKRESIE PRENATALNYM
Okres prenatalny
Rozwój prenatalny rozpoczyna się w momencie zapłodnienia i trwa przez okres jaja płodowego,
embrionalny, okres płodowy; 3 trymestry
ZAPŁODNIENIE
Zapłodnienie to połączenie się dwóch wysoko zróżnicowanych komórek, tj. oocytu i plemnika.
Zapłodnienie odbywa się w jajowodzie, w większości w baoce jajowodu.
Proces ten polega na wniknięciu plemnika do komórki jajowej.
Cechy umożliwiające wniknięcie plemnika do komórki jajowej:
•mała objętośd plemnika,
•ruchliwośd (porusza się z prędkością 60 mikrometrów na sekundę)
•przenikliwośd
PIERWSZY TRYMESTR
Pierwszy trymestr, to okres najbardziej intensywnego rozwoju.
I miesiącz zapłodnionej komórki jajowej powstaje nowa istota ludzka, która pod koniec trzeciego miesiąca przypomina wyglądem miniaturowego człowieka. Posiada wszystkie, funkcjonujące już, podstawowe narządy
Faza jaja płodowego
· .okres bardzo szybkich podziałów zapłodnionej komórki i jej wędrówki wzdłuż jajowodu do macicy.
· .Przemieszczanie się zapłodnionej komórki trwa około siedmiu dni(w tym czasie mogą powstad dwa jednojajowe bliźnięta)
· .Okres ten kooczy się implantacją w dobrze ukrwionym miejscu macicy.
· .W okresie implantacji zarodek ludzki składa się z kilkuset komórek, ma kształt wklęsłej kuli.
· .Nie znany mechanizm, dzięki któremu organizm matki nie odrzuca obcego organizmu dziecka –jak w przypadku przeszczepów
· .Zaczyna żywid się cukrem, znajdującym się we krwi sączącej się z naczyo włosowatych macicy i każdego dnia powiększa się dwukrotnie.
Faza embrionalna /zarodkowa/
· .Okres embrionalny zaczyna się gdy zakooczone jest zagnieżdżenie.
· .Tworzą się wszystkie ważniejsze struktury zew. i wew
· .Powstają systemy podtrzymujące: worek owodniowy, łożysko, pępowina
Powstają trzy listki zarodkowe:
· .Ektoderma –baza dla części które będą miały kontakt ze światem: układ nerwowy, zmysły, skóra, włosy
· .Entoderma–wew. organy -gruczoły
· .Mezoderma –mięśnie, chrząstki, kości, serce, narządy płciowe, niektóre organy.
PIERWSZY MIESIĄC
· zarysowuje się okolica głowy: tworzą się oczy, 28 dnia –można rozpoznad soczewkę oka, uszy, nos, otwór ustny
· .13 dnia tworzą się zawiązki układu nerwowego, powstaje cewa nerwowa złożona z pierwotnych neuronów, z której rozwinie się rdzeo kręgowy i nerwy obwodowe;potem powstają pierwsze komórki ośrodkowego układu nerwowego i 3 pierwotne pęcherzyki mózgowe /przodo-, śród-, tyłomózgowie/
· .21 dnia rurkowate serce, 4 dni później zaczyna pulsowad. Jednocześnie tworzy się zamknięty system naczyo krwionośnych serca.
· .zaczątki 33 kręgów.
· .w czwartym tygodniu pojawiają się zawiązki nerek, wątroby, trzustki, pęcherzyka żółciowego, żołądka, jelit, płuc, tarczycy, kooczyn,
· .zaczątki 40 par mięśni położonych wzdłuż osi ciała.
Pod koniec pierwszego miesiąca dziecko ma kształt ok. 4-milimetrowej laski, waga < 1 g; okolica głowy i mózgu jest wyraźnie zarysowana.
Pierwsze ruchy są wyrazem ogólnej zasady rozwojowej: nie ma struktury bez funkcji. Ruch zawiązków narządów doskonali ich strukturę, sam się doskonaląc
DRUGI MIESIĄC
· jest to okres intensywnego tworzenia się organów –organogeneza.
· .pojawiają sięzawiązki dłoni i stóp, potem zawiązki palców
· .zaczynają siępłuca i trzewia,
· .tkanka chrzęstna szkieletu i tkanka mięśniowa.
· .widad zawiązki gruczołów (jąder lub jajników) oraz narządów płciowych.
· .pojawiają sięzawiązki zębów, szczęka i żuchwa,podniebienie i przewód nosowo-łzowy.
· .u dziewczynek rozpoczyna sięformowanie łechtaczki, u chłopców zaśmoszny.
· .serce wykazuje typowe fazy czynności i bije z częstotliwością 40 -80 uderzeo na minutę.
dziecko przypomina swoim wyglądem miniaturowego człowieka o określonej płci;
Wszystkie podstawowe narządy wewnętrzne są już ukształtowane, zajmują właściwe miejsca i pełnią swoje funkcje, np. serce bije rytmicznie, mózg wysyła impulsy nerwowe;dziecko może wykonywad ruchy;Kooczy się zarodkowy (embrionalny), a zaczyna płodowy okres rozwoju człowieka.
· W czterdziestym pierwszym dniu zaobserwowano pierwsze odruchy nerwowe, co świadczy o początku współdziałania układu nerwowego i mięśniowego.
· .Trening siły i precyzji mięśni rozpoczyna się na 10 tygodni zanim matka odczuje pierwsze ruchy dziecka.
· .w badaniu mikroskopowym gruczołów płciowych można określid płed.
· .W czterdziestym trzecim dniu odnotowano pierwsze oznaki fal mózgowych.
· .dziecko osiąga wzrost 3 cm, co oznacza, że od poczęcia zwiększyło swoje rozmiary aż 40 tysięcy razy. Waży w tym czasie 10 g.
Okres płodowy 9 –38 tydzieo
· wzrost i dalszy rozwój systemu narządów
· pojawia się zachowanie
· dąży do niezależności, ale nie przetrwa prze 23-24 tyg. życia /płuca niezdolne do przekazywania tlenu do krwi
TRZECI MIESIĄC
· dziecko jest coraz bardziej aktywne, w jego wyglądzie i zachowaniu przejawiają już niektóre indywidualne cechy;
· .grubieją skóra i mięśnie;
· .na dłoniach i stopach pojawiają się zawiązki paznokci;
· .doskonali się zmysł dotyku, np. powieka pod wpływem dotknięcia zaciska się, a dłoo zwija w piąstkę;
· .powstaje nerw węchowy.
· .dziecko ma około 7,5 cm wzrostu i waży 14 g.
· .zakooczony zostaje rozwój strun głosowych,
· .powstają gruczoły wytwarzające ślinę. dziecko zaczyna połykad wody płodowe.
· .na6miesięcyprzednarodzeniemdzieckozaczynaprzygotowywadsiędooddychania,pobieraniapokarmuiwydawaniagłosu,coumożliwimusamodzielnąegzystencjępozaorganizmemmatki;
· .śmiech,kichanie,kaszelmatkipobudzająjegoaktywnośd;
· .naekranieusgmożnaobserwowadbogatyrepertuarruchów;
· .podciągaiprostujeręceinogiorazruszabiodrami,palcami,obracagłową,otwieraizamykausta,ruszagałkamiocznymi,ściąga„brwi”,przeciwstawiakciukpozostałympalcom;
DRUGI TRYMESTR
Intensywny wzrost i duże tempo rozwoju układu nerwowego przejawiające się doskonaleniu motoryki.
CZWARTY MIESIĄC
Rozwój fizyczny:
· .serce przepompowywujeok. 30 l.
· .magazynowana brunatna tkanka tłuszczowa przerabiana w energię
· .25 cm, 20 da
umiejętności psychoruchowe
· .20 tyś. ruchów zaklasyfikowanych w różne schematy
· spontaniczne próby oddychania, chwytania
· .jeśli jakaś funkcja nie będzie wydwiczona w okresie prenatalnym to nie rozwinie się po urodzeniu
PIATY MIESIĄC
· .porost włosów, brwi i rzęs
· .30 cm, 40 dag
· .aktywnośd dziecka zależy od temperamentu oraz aktywności i trybu życia matki
· .matka wie kiedy śpi, czkawka itd.
.dziecko trenuje ssanie
SZÓSTY MIESIĄC
· .proporcje prawie jak przy urodzeniu
· .kostnieje szkielet
· .fale mózgowe jak u noworodka
· .35 cm, 50 –70 dag.
· .Trwa a bezruchu > niż 10 min. , 60 % snu zajmuje REM
TRZECI TRYMESTR
· .wzrasta możliwośd przeżycia poza organizmem matki. 28 –36 tydzieo –wcześniak/szanse przeżycia zależą od płci, powodu narodzin, wagi ciała, wad, chorób wrodzonych/
· .intensywny rozwój tkanki tłuszczowej,
· .podwojenie wagi,
· .magazynowanie skł. potrzebnych po urodzeniu
· .w korze mózgowej –pierwsze formy umysłu -uczenie się, zapamiętywanie, nabieranie nawyków i preferencji
· .cztery stany pobudzenia układu nerwowego /Nijhuis/: głęboki sen, aktywny sen, spokojne czuwanie, aktywne czuwanie.
SIÓDMY MIESIĄC
· .dalsza mielinizacja;
· .widoczna większośd ruchów wrodzonych;
· .aktywnośd świadczy o samopoczuciu, dobrostanie;
· .jądra zsuwają się do moszny;
· 30 cm, 90 –135 dag;
ÓSMY MIESIĄC
· .tworzą się nowe szlaki połączeo miedzy mózgiem i resztą ciała –dziecko może sprawniej koordynowad ruchy ciała;
· .dwiczenie funkcji umysłowych w trakcie rem;
· .różnice lateralne, kształtuje się dominacja półkul /zależy od poziomu testosteronu w płynie owodniowym/
· .różowieje, b. zaokrąglony kształt, zaczyna pojawiad się tłuszcz pod skórą;
· .dojrzewają narządy –zwłaszcza układ oddechowy;
· .coraz częściej pozycja głową w dół /dojrzały zmysł równowagi;
· .matka zaczyna przekazywad dziecku przeciwciała na różne choroby
· .180 –220 dag;
DZIEWIĄTY MIESIĄC
· .dziecko przestaje rosnąd
ROZWÓJ ZMYSŁÓW
· .dziecko czuje i reaguje przed urodzeniem.
· .kolejnośd rozpoczynania funkcjonowania:
dotyk, równowaga, węch, smak, słuch, wzrok.
· .jeśli środowisko wewnątrzmaciczne nie stymuluje zakooczeo nerwowych to one same wysyłają sygnały, ale pozbawienie bodźców lub zbyt długie emitowanie bodźców o dużej sile w okr. krytycznym może spowodowad zahamowanie lub zaburzenie
Zmysł dotyku
· .Od początku czwartego miesiącażycia całe ciało dziecka jest wrażliwe na dotyk -muśnięcie lub ucisk wywołują jego reakcję.
· Pamięd prenatalnego okresu życia dotyczy m.in. poziomu mięśniowego, czego wyrazem jest przyjmowanie pozycji płodowej zaraz po urodzeniu, a potem w późniejszym życiu ta pozycja (zwinięcia w kłębek) daje rozluźnienie w śnie i w chwilach stresu.
Zmysł odczuwania temperatury
...
annia1263