finanse_behawioralne.pdf
(
927 KB
)
Pobierz
9352450 UNPDF
MATERIA¸Y I STUDIA
Zeszyt nr 158
Czym sà finanse
behawioralne,
czyli krótkie wprowadzenie do
psychologii rynków finansowych
Piotr Zielonka
Warszawa, lipiec 2003 r.
Praca niniejsza stanowi rozbudowanà wersj´ jednego z rozdzia∏ów przysz∏ego podr´cznika pt.
„Psychologia ekonomii”. Podr´cznik ma si´ ukazaç nak∏adem Gdaƒskiego Wydawnictwa Psycholo-
gicznego pod redakcjà Tadeusza Tyszki.
Projekt graficzny:
Oliwka s.c.
Sk∏ad i druk:
Drukarnia NBP
Wyda∏:
Narodowy Bank Polski
Departament Komunikacji Spo∏ecznej
00-919 Warszawa, ul. Âwi´tokrzyska 11/21
tel. (22) 653 23 35, fax (22) 653 13 21
© Copyright Narodowy Bank Polski, 2003
Materia∏y i Studia rozprowadzane sà bezp∏atnie.
Dost´pne sà równie˝ na stronie internetowej NBP: http://www.nbp.pl
Spis treÊci
Spis treÊci
Spis tabel i rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4
Streszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5
1. O efektywnoÊci rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6
2. Nowoczesne finanse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
2.1. Teoria portfelowa Markowitza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
2.2. Model CAPM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
3. Rzeczywisty obraz rynku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11
3.1. Efektywny rynek? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11
3.2. Wybrane anomalie (odst´pstwa od efektywnoÊci rynku) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12
4. Sk∏onnoÊci poznawcze inwestorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
4.1. Dwie przeciwstawne tendencje: nierespektowanie prawa regresji do Êredniej
oraz pu∏apka gracza (gambler’s fallacy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
4.2. Sentyment inwestorów, czyli nadreaktywnoÊç (overreaction) oraz subreaktywnoÊç
(underreaction) na pojawiajàce si´ informacje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .17
4.3. Zjawisko nadmiernej pewnoÊci siebie oraz iluzja kontroli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18
4.4. Wiedzia∏em, ˝e to si´ zdarzy (efekt myÊlenia wstecznego, czyli hindsight bias) . . . . . . . . . .20
4.5. Efekt zakotwiczenia (anchoring effect) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21
4.6. Pu∏apka dost´pnoÊci (availability heuristic) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21
5. Sk∏onnoÊci motywacyjne inwestorów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23
5.1. Teoria perspektywy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23
5.2. Efekt unikania strat (loss aversion) i efekt utopionych kosztów (sunk cost effect) . . . . . . . .24
5.3. Ksi´gowanie mentalne (mental accounting) i jego konsekwencje . . . . . . . . . . . . . . . . . . .25
6. Warunkowania i przesàdy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .30
7. Behawioralna teoria portfelowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .31
8. Jak wykorzystaç pu∏apki psychologiczne u inwestorów,
czyli manipulacje na rynkach finansowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32
9. O problemach analizy technicznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33
10. Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38
10.1. Odpowiedzi do zadaƒ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39
11. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40
MATERIA¸Y I STUDIA – ZESZYT 158
3
Spis tabel i rysunków
Spis tabel i rysunków
Tabela 1. Wp∏yw pu∏apki gracza oraz b∏´du ignorowania prawa regresji do Êredniej na decyzje
odnoÊnie transakcji
Rysunek 1. Granica portfeli efektywnych i CML
Rysunek 2. Wyniki komputerowej symulacji 32000 rzutów symetrycznà monetà. Wypadni´cie reszki
oznacza plus 1, wypadni´cie or∏a oznacza minus 1
Rysunek 3. Krzywa wartoÊci dla zysków i strat wg Kahnemana i Tversky’ego
Rysunek 4. Funkcja wag decyzyjnych
Rysunek 5. Przyk∏ady trajektorii cen akcji, przez niektórych inwestorów nazywane trendem
wzrostowym, horyzontalnym i spadkowym
Rysunek 6.1
Rysunek 6.2
Przebieg rzeczywistego indeksu gie∏dowego oraz wykresy utworzone w sposób
losowy
Rysunek 6.3
4
Narodowy Bank Polski
Streszczenie
Streszczenie
Praca omawia najistotniejsze odkrycia psychologii dotyczàce sk∏onnoÊci poznawczych i mo-
tywacyjnych inwestorów gie∏dowych. Podstaw´ tych odkryç stanowi teoria perspektywy
1
, za którà
Daniel Kahneman otrzyma∏ Nagrod´ Nobla w dziedzinie ekonomii w 2002 roku. W niniejszej pra-
cy przypomniano klasycznà koncepcj´ rynków efektywnych, a nast´pnie zaprezentowano odkryte
wostatnich dziesi´cioleciach liczne odst´pstwa od efektywnoÊci, zwane powszechnie anomaliami.
Wyniki badaƒ nad zachowaniem inwestorów przedstawione sà jako próba wyjaÊnienia tych˝e ano-
malii.
Podsumowanie pracy stanowi lista normatywnych zaleceƒ dla inwestorów gie∏dowych.
S∏owa kluczowe
rynki finansowe, finanse behawioralne, efektywnoÊç rynku, pu∏apki poznawcze, psychologia
poznawcza, psychologia finansów.
1
Teoria perspektywy (prospect theory) opracowana by∏a wspólnie przez dwóch izraelskich psychologów: nie˝yjàcego
ju˝ Amosa Tversky’ego oraz Daniela Kahnemana
MATERIA¸Y I STUDIA – ZESZYT 158
5
Plik z chomika:
nevermind87
Inne pliki z tego folderu:
trend w rynkach forex.flv
(21647 KB)
Zastosowanie_sieci_neuronowych_w_prognozowaniu_zmian_wartosci_walorow_na_gieldzie_papierow_wartosciowych.pdf
(2510 KB)
systemy transakcyjne oparte na zmienności.pdf
(265 KB)
7bledow.pdf
(689 KB)
tworzenie systemu inwestycyjnego.pdf
(59 KB)
Inne foldery tego chomika:
Analiza techniczna rynków finansowych
ekonomia
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin