11.01.2010
KAPSUŁKI- CAPSULAE
Są stałą, dozowaną postacią leku przeznaczoną do podawania doustnego, doodbytniczego, dopochwowego. Mogą też być formą opakowania dla substancji leczniczej przeznaczonej do rozpylania lub aplikacji na skórę. Mają kształt kulisty, owalny lub cylindryczny. Utworzone są ze zbiorniczka, czyli powłoczki, zbudowanego z żelatyny (kapsułki żelatynowe) lub skrobi, w którym znajduje się dawka jednej lub kilku substancji leczniczych, ewentualnie z dodatkiem substancji pomocniczej. Wypełnienie kapsułki może mieć formę stałą, najczęściej proszku lub granulatu lub płynną, rzadziej jest to masa o konsystencji masy. Obecnie ze względu na zagrożenie zakażenia żelatyny prionami coraz większe znaczenie mają kapsułki zbudowane z hypermelozy, zbliżone właściwościami do kapsułek żelatynowych. Szczególnym rodzajem opakowania ot oczkowania leku są mikrokapsułki, nanokapsułki, a także liposomy. Upraszczając do tych postaci leku, można zaliczyć również mikrosfery.
1. Kapsułki skrobiowe- Capsulae amylaceae, opłatki- Oblatae
Dwuczęściowe, okrągłe, płaskie foremki o pojemności 0,5-2 ml. Wytwarza się je przez wysuszenie mieszaniny skrobi z wodą w odpowiednio podgrzanej formie. Powinny być białe, bez zapachu i smaku, mieć należytą wytrzymałość, aby przy zamykaniu się nie kruszyły. Zanurzone w wodzie powinny rozmiękać, tworząc po 10 minutach papkowatą masę. Napełnia się je w recepturze określonymi dawkami niehigroskopijnych proszków. Stosowane są doustnie. Główną ich wadą jest podatność na skażenia mikrobiologiczne, łamliwość i mięknięcie pod wpływem wilgoci.
2. Kapsułki żelatynowe- Capsulae gelatinosae
Są wykonane z żelatyny, mogą być okrągłe, owalne, podłużne. Pojemność od 0,06-3,6 ml. Wg FP VI wyróżnia się dwa podstawowe typy: twarde i miękkie.
Zalety: obojętność fizjologiczna substancji tworzących otoczkę, duża trwałość i wytrzymałość mechaniczna, dobre zabezpieczenie substancji leczniczych przed działaniem powietrza, światła i wilgoci, możliwość stosowania stałych leków z niewielką w porównaniu z tabletkami ilością substancji pomocniczych, możliwość zamaskowania nieprzyjemnego smaku i zapachu. Dogodna forma opakowania leków o przedłużonym działaniu: granulatów, mikrodrażetek, mikrokapsułek. Są stosowane przede wszystkim doustnie, lecz w formie kapsułek miękkich mogą być też stosowane dopochwowo i doodbytniczo. Kapsułki mogą być wyłącznie opakowaniem np. dla żelu z nitrogliceryną, proszku soli disodowej chromoglikanu, lub propionianiu flutikazonu. W przypadku takich kapsułek żel, po zniszczeniu otoczki rozsmarowuje się na skórze w okolicy serca. Proszki do rozpylania zamknięte w kapsułkach aplikuje się za pomocą specjalnego turbo inhalatora do nosa lub oskrzeli. W kapsułkach mogą być też podawane jednorazowe dawki leków do oczu. Właściwości: gładkie, bez zapachu, bez smaku lub słodkawe po rozpuszczeniu w wodzie, obojętne wobec lakmusu, mogą się rozpaść lub rozpuścić w żołądku, lub jelicie cienkim. Materiał przeznaczony do napełniania kapsułek powinien być obojętny wobec żelatyny, nie mogą być napełniane r-rami wodnymi i upłynniającymi żelatynę. Kwas salicylowy, benzoesowy, tanina powodują utwardzenie ścian kapsułek, przez co znacznie wydłużają czas rozpadu. Kapsułki mogą być w postaci leku dojelitowego, mogą być powlekane oraz w formie o przedłużonym uwalnianiu.
· Kapsułki twarde- Capsulae gellatiniosae durae
Utworzone z dwóch cylindrycznych części, w których jeden koniec jest otwarty, a drugi zamknięty. Średnice obu części SA tak dobrane, aby jedna część mogła być nasunięta na drugą, tworząc zamknięty pojemnik. Wskazane jest takie uformowanie kapsułki, aby nie mogła być otwarta bez uszkodzenia, co zapobiega zafałszowaniu zawartości. W tym celu tworzy się kapsułki zatrzaskowe.
· Kapsułki miękkie- Capsulae gellatiinae elasticae
W odróżnieniu od kapsułek twardych są jednoczęściowe, ich powłoczka jest najczęściej miękka i elastyczna, ale może być też twarda. Napełniane są płynami w postaci roztworów, zawiesin i emulsji lub masami o konsystencji pasty. W czasie przechowywania może dochodzić na skutek dyfuzji do częściowej wymiany składników powłoczki i składników wypełniających kapsułkę. Nie nadają się do napełniania roztworami zawierającymi wodę, gdyż powoduje to rozpuszczenie powłoczki.
Metody otrzymywania kapsułek:
kapsułki żelatynowe można otrzymywać metodą zanurzeniową, która pozwala na otrzymanie psutych kapsułek twardych, służących do napełniania oraz metodą wytłaczania i kroplową, którą otrzymuje się kapsułki miękkie, już napełnione.
· Metoda zanurzeniowa- zanurza się formy kształtu kapsułki w roztworze wodnym żelatyny i od razu wyjmuje. Po skrzepnięciu masy kapsułki zdejmuje się i suszy. Napełnianie i zamykanie tak otrzymanych kapsułek może się odbywać ręcznie w recepturze za pomocą odpowiedniego przyrządu, lub w sposób całkowicie zmechanizowany w przemyśle. Do substancji leczniczych stosowanych w bardzo małych dawkach dodaje się wypełniacze. Równomierny zsyp zapewnia dodatek substancji poślizgowych. Czasami substancje lecznicze przed umieszczeniem ich w kapsułkach poddaje się granulacji. Są też wykorzystywane sposoby napełniania kapsułek podobne do nasypywania masy tabletkowej z leja nasypowego w tabletkarce.
· Metoda wytłaczania- służy do otrzymywania kapsułek miękkich. W metodzie tej stosuje się uprzednio przygotowane folie żelatynowe. Są dwa sposoby wytłaczania. Formowanie kapsułek odbywa się za pomocą wielootworowych płyt, dolnej i górnej. Na ogrzane płyty nakłada się arkusz foli żelatynowej, która mięknąc wyściela powierzchnie otworu. Po napełnieniu zagłębień lekiem, folie na płytach dociska się zespalając kapsułki. Metoda druga polega na jednoczesnym wytłaczaniu, napełnianiu i zamykaniu kapsułek. Folia żelatynowa podawana jest na dwa walce z odpowiednimi zagłębieniami. Urządzenie dozujące dawkuje odpowiednie ilości substancji leczniczej do częściowo uformowanych już kapsułek. Dalszy obrót walca powoduje zamknięcie. W końcowym etapie kapsułki są wyciskane z arkuszy.
· Metoda kroplowa- opiera się na jednoczesnym wkraplaniu przez podwójną dyszę roztworu olejowego. Hydrofobowego olejowego- roztworu substancji leczniczej i żelatyny, do cieczy o odpowiedniej gęstości, mniejszej od gęstości kapsułki. Z wytworzonej z żelatyny rurki wypełnionej lekiem tworzą się dzięki odpowiedniemu napięciu powierzchniowemu lub impulsowi elektrycznemu kuliste kapsułki. Kapsułki, czyli perełki zestalają się, opadając w cieczy chłodzącej, która najczęściej jest ciekła parafina. Następnie perełki oddziela się, obmywa z parafiny i suszy.
Specjalne rodzaje kapsułek:
· Kapsułki żelatynowe dojelitowe (Capsulae gellatinosae enterosolubilae)- nierozpadające się w żołądku kapsułki twarde lub miękkie można otrzymać trzema metodami. Wprowadzenie do żelatyny substancji odpornych na działanie soku żołądkowego oraz pokrycie kwasoodpornymi otoczkami. Kapsułki otrzymane w ten sposób to kapsułki, w których opóźnione uwalnianie substancji leczniczej w jelitach zapewnia powłoczka kapsułki. Obecnie częściej kapsułki tworzy się przez umieszczenie w nich proszku lub granulatu dojelitowego. Powłoczka w takich kapsułkach nie jest więc modyfikowana.
· Kapsułki żelatynowe powlekane- w celu dodatkowego zabezpieczenia kapsułek przed działaniem wilgoci można je powlekać makrogolem, metylocelulozą, etylocelulozą. Zasady powlekania stosuje się podobne jak przy powlekaniu tabletek. W trakcie powlekania kapsułek dwuczęściowych zachodzi możliwość ich otwierania się. Dlatego też miejsce zetknięcia się dwóch części kapsułek można łączyć polialkoholem winylowym lub paskiem żelatyny. Można też używać kapsułek z zatrzaskowym zamknięciem.
· Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu- najczęściej SA to kapsułki twarde o niemodyfikowanej powłoczce. Napełnione są proszkiem, granulatem, peletkami lub mini tabletkami o przedłużonym uwalnianiu.
MIKROKAPSUŁKI
Są to kapsułki wielkości od 5 do 1000 mikrometrów, przeciętnie 10-500. Składają się z rdzenia i otoczki. Rdzeń może stanowić substancja stała, ciekła lub gazowa. Masa rdzenia wynosi zwykłe 30-95% masy mikrokapsułki. W zależności od otoczki rdzenia mikrokapsułki mają kształt kulisty lub nieregularny, zbliżony do otoczkowanej substancji. Tworzywo otoczki tworzą związki naturalne i syntetyczne np. żelatyna, guma arabska, metyloceluloza, nitroceluloza, często stosuje się mieszaniny polimerów np. mieszaninę etylocelulozy i metylocelulozy. W zależności od rodzaju otoczek następuje szybsza lub wolniejsza dyfuzja substancji przez otoczkę. Otoczki mogą być sztywne, elastyczne lub porowate.
Metody otrzymywania mikrokapsułek:
- metoda koacerwacji, może przebiegać w środowisku wodnym i bezwodnym
-metoda polimeryzacji międzyfazowej
- metoda topliwej dyspersji
-metoda z zastosowaniem obrotowego bębna
- metoda powlekania w warstwie fluidalnej lub bębnie drażerskim
Zastosowanie
Znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach przemysłu m. in. W papiernictwie, rolnictwie, przemyśle farmaceutycznym, spożywczym i medycznym.W przemyśle farmaceutycznym mikrokapsułkowanie stwarza możliwości otrzymywania nowych lub udoskonalonych postaci leku. W ten sposób izoluje się substancje lecznicze od wpływu otoczenia tlenu, dwutlenku węgla , światła i wilgoci, co zwiększa ich trwałość. Dzięki otoczkom można oddzielić substancje wzajemnie reagujące, zmniejszyć ich toksyczność , zamaskować smak i zapach. Ciecze i gazy zastosowane jako rdzenie kapsułek mogą być stosowane w łatwej do dozowania, mieszania i dystrybucji pseudo stałej postaci. Możliwość stosowania otoczek rozpadających się lub trawionych w różnych odcinkach przewodu pokarmowego pozwala też na wykorzystanie mikrokapsułek w formach leku o przedłużonym działaniu. Mikrokapsułki stosuje się w formie proszków dozowanych do: kapsułek, tabletek i zawiesin. Czynnikiem regulującym szybkość i miejsce uwalniania substancji leczniczej jest otoczka mikrokapsułki. Uwalnianie rdzenia następuje w skutek rozpuszczenia lub strawienia otoczki w żołądku względnie w jelitach oraz na drodze dyfuzji. Otoczka może ulec mechanicznemu uszkodzeniu co wykorzystuje się m. in. W procesie tabletkowania. Dodając do granulatu mikrokapsułki z płynnym środkiem smarującym, np. olej silikonowy otoczony gumą arabską. Podczas prasowania ulegasją one uszkodzeniu i olej równomiernie pokrywa ziarna granulatu oraz matrycą zmniejszając istotnie siłę wypychania tabletek z matrycy.
Przykłady:
*witaminy A,B,C,D- głównie z powodu zwiększenia w ten sposób trwałości oraz możliwości łączenia z preparatami niezgodnymi.*kw. acetylosalicylowy pokryty etylocelulozą i tabletkowany jest trwalszy ,a ponadto uwalniając stopniowo substancje leczniczą ogranicza ich działanie drażniące. W celu zwiększenia trwałości mikrokapsułkuje się m.in. antybiotyki, enzymy, olejki eteryczne i inne substancje lecznicze.Wiele zastosowań ma mikrokapsułkowanie w medycynie, np. przeczyszczając krew w systemie krążenia pozaustrojowego przez kolumnę wypełnioną mikrokapsułkowym adsorbentem (węgiel aktywowany, żywice adsorpcyjne) usuwa się z niej substancje toksyczne. Na wykorzystaniu wybiórczo przepuszczalnej błony mikrokapsułek opierają się koncepcje tzw. sztucznych kapsułek, np. z hemoglobiną lub enzymami. Możliwe jest też wykorzystanie mikrokapsułkowanych enzymów, np. do podanych dootrzewnowo mikrokapsułek z ureazą dyfunduje mocznik i ulega w nich przemianie do amoniaku. W biotechnologii często korzysta się z mikrokapsułek, których otoczkę tworzy alginian wapnia w nich zamykane są enzymy, przeciwciała, żywe organizmy, komórki. Mikrokapsułkowane płynne kryształy są wykorzystywane w diagnostyce do wykrywania niewielkich różnic temperatury ciała.
NANOKAPSUŁKI
To kuliste kapsułki o wymiarach 20-500 nanometrów. Nie są widoczne okiem nieuzbrojonym oraz pod mikroskopem optycznym. Wielkość nanokapsułek ustalono za pomocą mikroskopu elektronowego.
Otrzymywanie
Nanokapsułkowanie polega na wytworzeniu miceli zawierających wodny roztwór substancji leczniczej w fazie organiczno-olejowej. Do otrzymywanej w ten sposób mikrodyspersji dodaje się monomeru. Monomery osadzone na powierzchni kulistej miceli poddaje się utwardzeniu przez polimeryzację. Następnie usuwa się substancje powierzchniowo czynne, a fazę ograniczą zamienia się na wodną. W ten sposób otrzymuje się dyspersję miceli, czyli nanokapsułek w wodzie.Nanokapsułki wysuszone metodą liofilizacji mają postać sypkiego proszku, który można łatwo rozproszyć w wodzie lub roztworze chlorku sodu.
Ze względu na ich wielkość zakłada się możliwość wstrzyknięcia dożylnego bez obawy o spowodowanie zatoru. Jak dotychczas nie są stosowane dożylnie. Prowadzone są badania na ich wykorzystanie w kroplach do oczu.
LIPOSOMY
Są tą kuliste pęcherzyki wielkości 0,01-1mikrometra, których rdzeniem jest kropelka wody, a otoczką podwójna warstwa fosfolipidów, dlatego są nazywane pęcherzykami fosfolipidowymi. Fosfolipidy to związki amfifilne. W wodzie tworzą koloidalne rozproszenie. Grupa hydrofobowa unikając kontaktu z wodą ukierunkowuje się do środka układu tworząc podwójną warstwę, której część hydrofilowa skierowana jest na zewnątrz. Otoczka lipidowa zawierająca w swoim składzie często cholesterol może być obojętna, może mieć też na swojej powierzchni ładunek dodatni lub ujemny. Liposomy mogą być jednowarstwowe, zbudowane z pojedynczej otoczki i wielowarstwowe, których błony fosfolipidowe składają się koncentrycznie na przemian z warstwami wody. Substancje lecznicze rozpuszczalne w wodzie umiejscawiają się w warstwie wodnej liposomów, a substancje hydrofobowe w części lipidowej fosfolipidów. Są stosunkowo nietrwałe. Można zwiększyć ich trwałość podczas suszenia sublimacyjnego. Zawiesiny liposomów sporządza się extempore po dodaniu do wysuszonego produktu wody i lekkim wytrząśnięciu.
Najprostsza metoda polega na rozpuszczeniu komponentów lipidowych w rozpuszczalniku organicznym i odparowaniu rozpuszczalnika w obracającej się kolbie okrągło dennej. Do powstałego w ten sposób filmu lipidowego dodaje się wodnego roztworu substancji leczniczej i wytrząsa. Utworzone w ten sposób duże wielolameralne liposomy działaniem ultradźwięków przeprowadza się w jednolameralne. W innej metodzie rozpuszczone w eterze lipidy wstrzykuje się do fazy wodnej o temperaturze 60C. Podczas odparowywania eteru tworzą się jak w poprzedniej metodzie duże liposomy, które poddaje się działaniu ultradźwięku. W celu ułatwienia utworzenia małych, jednowarstwowych liposomów dodaje się tenzydu do układu: fosfolipid, woda, substancja lecznicza. Tenzyd usuwa się na drodze dializy.Kolejna metoda polega na rozpuszczeniu lipidów w organicznym rozpuszczalniku z substancją leczniczą i suszeniu rozpyłowym roztworu. Otrzymany suchy proszek po rozproszeniu w wodzie tworzy liposomy o dość zróżnicowanej wielkości , najczęściej wielowarstwowe. . Uwodniono fosfolipidy w celu zmniejszenia ich wymiarów przetłacza się przez odpowiednie przegrody sączące lub poddaje homogenizacji wysokociśnieniowej przeciskając kilkakrotnie produkt przez szczelinę o regularnej średnicy.
Największe zastosowanie jako nośniki leków cytostatycznych podawanych dożylnie. W postaci zawiesiny liposomów podawane są dożylnie daunorubicyna, doksorubicyna i amfoterycyna B. Wykazano zmniejszoną toksyczność ogólną, a zwłaszcza kardiotoksyczność oraz zwiększenie aktywności przeciwnowotworowej m. in. daunorubicyny podanej w postaci liposomu. Wydaje się, że liposomy pozwolą zrealizować ideę terapii celowanej, czyli substancja lecznicza będzie dostarczona za pomocą tych nośników do określonego narządu. Można to osiągnąć poprzez modyfikację ładunku i składu liposomów, a przede wszystkim wiążąc na jego powierzchni przeciwciała dzięki czemu liposomy z zamkniętą substancją leczniczą będą gromadzić się w tkankach, w których występują specyficzne białka, np. w tkankach nowotworowych. Wykazano też zwiększone działanie przeciwbakteryjne antybiotyków, np. gentamycyny w liposomach w zakażeniach płuc wywołanych przez Klebsiella pneumoniae oraz amfoterycyny B w ogólnych zakażeniach grzybiczych. Postacie lizosomalne mogą przedłużać działanie niektórych leków stosowanych do oczu, np. pilokarpiną, a także podawanych dożylnie i podskórnie. Zamknięcie niektórych substancji leczniczych, np. witaminy A i E w liposomach ma również korzystnie wpływać na wchłanianie ich w maściach. Pewne działanie nawilżające wykazują liposomy stosowane w kremach kosmetycznych.
MIKROSFERY
To monolityczne porowate mikrokuleczki o wielkości 1-500 mikrometrów. Są to postaci leków o przedłużonym działaniu. Zbudowane są z różnego rodzaju polimerów, w których substancja lecznicza jest rozpuszczona lub zawieszona. Różnią się budową o zbliżonych im kształtem , a niekiedy i wielkością mikrokapsułek, liposomów. W mikrokapsułkach substancja lecznicza w postaci płynnej lub stałej otoczone jest błoną polimerową. W mikrosferach substancja lecznicza jest inkorporowana (rozpuszczona lub zawieszona w matrycy polimerowej). Jako matryce polimerowe do sporządzania mikrosfer stosuje się: związki wielkocząsteczkowe pochodzenia naturalnego lub syntetycznego należące do różnych grug chemicznych. Najbardziej odpowiednie biozgodne polimery do wytwarzania mikrosfer podawanych pozajelitowo to syntetyczne poliestry beta i alfa- hydroksykwasów. Polimery te ulegają biodegradacji do kwasu mlekowego i glikolowego, naturalnych produktów przemiany materii, organizmów. Mikrosfery przechowuje się w postaci liofilizowanej aby zapobiec dyfuzji inkorporowanej substancji leczniczej do fazy rozpraszającej. Przed podaniem zawiesza się je w jałowym izotonicznym roztworze karmelozy sodu lub innego środka stabilizującego zawiesinę.
Najczęściej jako leki do podawania pozajelitowego, stąd też stosowane do ich wytwarzania polimery powinny być zgodne z tkankami i ulegać całkowitej biodegradacji. Mikrosfery do podania pozajelitowego mają wielkość 10-50 mikrometrów i wstrzykiwane są podskórnie. Uwalnianie substancji leczniczej następuje w ciągu 1-4 miesięcy w skutek powolnej degradacji polimeru i jednoczesnej dyfuzji. Długotrwałe uwalnianie wykorzystuje się przede wszystkim w leczeniu nowotworów. Stosowane są mikrosfery z gosereliną, leuproreliną (nowotwór gruczołu krokowego i endometrioza), a także z bromokryptyną (choroba Parkinsona).Mikrosferę można też podawać dożylnie i bezpośrednio do tkanki nowotworowej przez co dokonuje się zamknięcia naczynia. W ten sposób uzyskuje się duże stężenie substancji leczniczej w nowotworze przy jego nieznacznym stężeniu w krążeniu ogólnym.
TABLETKI- TABULETTAE
Wg FP VI są stałą, dozowaną postacią leku zawierającą w swoim składzie jedną lub kilka substancji leczniczych. Otrzymane są najczęściej przez bezpośrednie tabletkowanie substancji leczniczej z pomocniczymi lub po uprzedniej granulacji. Najczęściej maja kształt plaski lub obustronnie wypukłych krążków, lecz dopuszczalne są też inne kształty. Powinny charakteryzować się jednolitą powierzchnią, zawierają określone dawki substancji leczniczych. Stanowią postać leku najczęściej dziś stosowaną, dzieję się tak ze względów terapeutycznych, technologicznych i ekonomicznych. Substancja lecznicza w postaci tabletki może być stosowana doustnie i uwalniania w różnych odcinkach przewodu pokarmowego z różną szybkością, może być też stosowana do jam ciała, do inplantacji, do przygotowywania r-rów doustnych, do wstrzyknięć, kropli do oczu i innych celów. Tabletki zapewniają maksymalną trwałość substancji leczniczej. Odpowiednie postępowanie technologiczne zapewnia również trwałość mieszanin niezgodnych ze sobą, chroni przed czynnikami zewnętrznymi, a także przed wpływem środowiska kwaśnego lub zasadowego przewodu pokarmowego. W postaci tabletek można stosować nie tylko substancje stałe, lecz też półpłynne i płynne o dużej prężności par. Rodzaje tabletki i miejsce wchłaniania substancji leczniczej w istotny sposób wpływają na jej działanie terapeutyczne. Tym celom podporządkowane są zabiegi technologiczne np. po podaniu di azotanu izosorbidu podjęzykowo działanie terapeutyczne występuje już po kilkudziesięciu sekundach i trwa około 2 godzin. Z tej samej tablet tabletki po połknięciu substancja lecznicza wchłania się wolniej i działa po około 20 minutach i przez 4 godziny. Podając tabletki o przedłużonym działaniu skutek uzyskuje się po około 30- 60 minutach i trwa on najdłużej 10-12 godzin.
Podział tabletek:
1. Tabletki do podawania doustnego
1.1 Tabletki uwalniające substancje leczniczą w jamie ustnej
1.1.1 Tabletki do ssania (Dulci tabulettae)
-w tej postaci stosuje się głównie substancje lecznicze o działaniu miejscowym np. antyseptyki w leczeniu zakażeń bakteryjnych jamy ustnej lub gardła, środki ściągające, miejscowo znieczulające, olejki eteryczne. Zawierają substancje spowalniające proces rozpuszczania, a nie zawierają substancji rozsadzających. Mogą mieć postać tabletek prasowanych lub pastylek.
1.1.2 Tabletki podjęzykowe, czyli Tabulletae Suplinguaes
- stosuje się najczęściej do substancji leczniczych o działaniu ogólnym, gdy zachodzi konieczność uzyskania jak najszybszego skutku terapeutycznego. Najczęściej podaje się w tej postaci leki używane w chorobie niedokrwiennej serca (Nitrogliceryna i di azotan izosorbidu) oraz do szybkiego obniżenia ciśnienia krwi (Nifedypina)
1.1.3 Tabletki podpoliczkowe (Tabulettae buccales), dopoliczkowe
- wywierają działanie ogólne, są stosowane do substancji niewchłaniających się z przewodu pokarmowego lub ulegających w nim efektowi 1 przejścia. Mogą przez dłuższy czas przylegać do błony śluzowej policzka lub górnego dziąsła (zawierają polimery bioadhezyjne) wykazując przedłużone działanie (preparaty nitrogliceryny).
1.1.4 Tabletki do rozgryzania i żucia (Tabulletae masticatoriae)
- w jamie ustnej następuje dokładne wymieszanie masy tabletki ze śliną. Wchłanianie substancji leczniczej do krwiobiegu następuje częściowo przez błonę śluzową jamy ustnej, a częściowo w żołądku po połknięciu rozgryzionej lub żutej masy. Zaletą tej postaci leku jest też łatwiejsze połykanie. W tej formie występują przede wszystkim tabletki przeciw nadkwasocie (pogryziona tabletka szybciej ulega całkowitemu rozpadowi w żołądku) i witaminy, szczególnie stosowane w pediatrii. W postaci tabletek do żucia występują tez leki przeciwhistaminowe.
1.2 Tabletki do połykania (Tabulletae per orales)
1.2.1 Tabletki uwalniające substancję leczniczą w żołądku
- są tabletkami o krótkim czasie rozpadu i niemodyfikowanej szybkości uwalniania. Substancja wchłania się przede wszystkim w żołądku i w mniejszym zakresie w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego.
1.2.2 Tabletki uwalniające substancję leczniczą w jelicie cienkim (dojelitowe- Tabulletae entero solubilae)
- rozpad tabletek i wchłanianie substancji leczniczej następuje w jelicie cienkim
1.2.3 Tabletki o przedłużonym uwalnianiu, czyli o modyfikowanej szybkości uwalniania (Tabulettae prolongatae)
- wchłanianie substancji leczniczej zachodzi w sposób spowolniony w całym odcinku przewodu pokarmowego
1.3 Tabletki do celów diagnostycznych
- należą do nich tabletki m. In. Z siarczanem baru. Służą do określenia czynności motorycznych przewodu pokarmowego. Za pomocą tabletek tego typu można np. określić pH przewodu pokarmowego lub inne funkcje fizjologiczne. Nie zawierają substancji aktywnych, które mogłyby ulegać wchłanianiu
2. Tabletki do sporządzania płynów
- służą do sporządzania ex temporae r-rów lub zawiesin do użytku wewnętrznego lub zewnętrznego. W tym celu tabletkę umieszcza się w wodzie, rzadziej w innym płynie. Jest to forma...
anitka3006