pedeutologia-ze sciagi.odt

(32 KB) Pobierz

PEDEUTOLOGIA

Pedeutologia : wiedza o nauczycielu, dział pedagogiki który zajmuje się zagadnieniami dotyczącymi nauczycieli tj.;
- ich osobowość
- doboru do zawodu
- statusu i kompetencji 
- kształcenia i doskonalenia
- pracy zawodowej

ETAPY ROZWOJU PEDEUTOLOGI

1. Idea służby nauczycielskiej i powinności nauczyciela.
2. kompetencje zawodowe (bardziej związane z orientacja pozywistyczną)
3. prawomocność wychowawczej integracji wychowania ( zmiana na badania humanistyczne występujące przeciwko urabiania, dialogu:

PREKURSORZT PEDEUTOLOGI
1. Marek Kwintylian (ok. 35-95 rok n.e.)
2. Andrzej Frycz Modrzewski (1503-1572)
3. Grzegorz Piramowicz (1735-1801)
4. F.A Diesterweg (1790-1866)
5. Euszbietti (włoski psycholog) po raz pierwszy użył nazwy „pedeutologia)

PEDEUTOLOGIA- początki
Na przełomie 1931/32 powołano komitet ds. „Zagadnień kształcenia nauczycieli” przy Międzynarodowej Lidze Nowego wychowania.
Komitet ten wypracował listę problemów które stały się 

podstawowe dla tworzenia nowej subdyscypliny pedagogicznej:
Ø selekcja kandydatów do zawodu nauczycielskiego 
Ø nauczanie nauczycieli winno być zindywidualizowane
Ø metody kształcenia w zakładach nauczycieli winne być aktywne, umożliwiające kandydatom wyrobienia samodzielności
Ø w trakcie studiów młodzież powinna poznawać środowiska, z których rekrutować się będą ich przyszli nauczyciele
Ø kształcenie winno zapoznać się z praktycznymi metodami poznawania dzieci w szkole i poza nią
Ø kandydatom należy umożliwić poznawanie siebie i dzieci
Ø praktyka zawodowa powinna mieć charakter osobistego doświadczenia
Ø kształtowanie nauczycieli winno być nastawione na rozwój samodzielności myślenia kandydatów
Ø w kształtowaniu nauczycieli należy zmierzać do rozwijania pełniej osobistości kandydatów

POCZĄTEK PEDEUTOLOGI W POLSCE

Józef Mirski „projekt nauki o nauczycielu czyli pedeutologia” 1932.
-techniczny czy twórczy charakter pracy nauczyciela,
-pedeutologia jako konsekwencja „odkrycie dziecka”

SYSTEMATYKA PEDAGOGIKI WG J. MITSKIEGO
1. filozofia wychowania
2. nauka o wychowaniu
3. teoria wychowania
4. sztuka i technika wychowania (w tym dziale mieści się pedeutologia )

NAUCZUCIEL- ewolucja pojęcia

1. jak ewoluuje pojęcie „nauczyciel”?
2. Jakie są teoretyczne ujęcia osoby nauczyciela
3. jak zmieniają się zawodowe funkcje nauczyciela?

Ø Starożytność do nauczania wystarczyła znajomość treści, które były przedmiotem nauczania, a umiejętność przekazu traktowano jako dar.
Ø Średniowiecze kształtowanie nauczycieli do szkół elementarnych i średnich.
Ø 1773 r. powstaje Komisja Edukacji Narodowej która tworzy odrębny „stan nauczycielski” kształceniem nauczycieli zajmuje się Akademia Krakowska i Akademia Wileńska, a do szkół parafialnych nauczycieli kształcą seminaria nauczycielskie.
Ø XIX wiek- Jan Fridrich Herbart stworzył seminarium, nauczycielskie na Uniwersytecie w Królewcu, w którym kształcono merytorycznie i metodycznie nauczycieli.
Ø XX wiek „odkrycie dziecka” i „odkrycie nauczyciela”. Akcentuje się ideę „wielostronności Kształcenia” w przygotowaniu zawodowym nauczycieli
Ø Współcześnie edukacja nauczycieli nie ma postaci finalnej, jest ustawiczna.

DEFINICJA NAUCZUCIELA

Nauczyciel jest to „odpowiednio przygotowany specjalista do prowadzenia pracy, dydaktyczno-wychowawczej (nauczającej) w instytucjach oświatowo wychowawczych (szkołach, przedszkolach kursach pozaszkolnych i poszkolnych)”
(S. Wołoszyn 1993) 

Nauczyciel to (…) ktoś kto 

uczy innych, przekazując im wiadomości, bądź naucza kogoś jak ma żyć (W. Okoń 1991)

ROLE NAUCZYCIELA
1. PRZEWODNIK I DORADCA w świecie wiedzy, wartości, w życiu praktycznym
2. TLUMACZ : który objaśnia rzeczywistość, ułatwiając jej zrozumienie, tak by podejmowanie przez młodych ludzi wybory były, rezultatem samodzielnej decyzji uczy samodzielności

Teoretyczne ujęcie osoby nauczyciela w historii pedeutologii można wyróżnić 5 ujęć osoby nauczyciela
1. psychologiczne
2. technologiczne
3. humanistyczne
4. socjologiczne
5. pedagogiki krytycznej

Idealna struktura osobowości idealnego nauczyciela wg J.W. Dawida

1. Jan Władysław Dawid (1859-1914) „o duszy nauczyciela” wprowadza pojęcie „miłość duszy” na które składają się cechy: poczucie odpowiedzialności, obowiązkowość, dążenie do doskonałości wewnętrzna prawdziwość, moralna odwaga, gotowość do pokonywania trudności i ponoszenia ofiar.
2. Zygmunt Mysłowski (1890-1971) posługiwał się pojęciem TALEN. Wg niego talent jest wrodzoną dyscypliną psychofizyczną dzięki której osobnik pewne szczególne typy działalności (…) uprawiać można bardziej wychowanie niż inne. Dominującą właściwością TALENTU jest kontaktowość swoisty sposób porozumiewania się dwóch osób poprzez istniejący miedzy nimi oddźwięk psychiczny, wspólnotę znaczeń, odczuć i reakcji. „kontaktowość” ułatwiają
-żywość wyobraźni
-instynkt rodzicielskiej 
-zdolność do ekspresji uczuć 
-nastawienie psychiki na zewnątrz

3. Stefan Szuman: talent to zespół pewnych zdolności tj.: określonych cech psychicznych ( w silnym natężeniu, dzięki którym wykonujemy pewne czynności na wysokim poziomie)
Najważniejsze właściwości osobowości nauczyciela:
Ø Bogactwo osobowości czyli czym dysponuje, co zgromadził i co ma do rozdania
Ø Umiejętność dysponowania bogactwem osobowości tj.

czy chce i umie rozdawać to co posiadał, i czy czerpie z tego radość
Ø Dojrzały charakter, wolny etycznie, rozległa wiedza „piękne dusze”

4. Mieczysław Kreutz : wyróżnia cechy osobowości dobregonauczyciela
Ø Cechy specyficzne: miłość ludzi oraz skłonność do społecznego oddziaływania
Ø Cechy niespecyficzne : poczucie odpowiedzialności, obowiązkowość wewnętrzna prawdziwość, moralna odwaga.
Ø Zdolności sugestywne- właściwość fizyczna: wygląd, brzmienie głosu, pewna doza aktorstwa. Osoby o takich cechach charakteryzuje pewność siebie, wiara w siebie, bezkompromisowość i profesjonalność działania. 

UJĘCIE TECHNOLOGICZNE- kwalifikacje zawodowe jak struktura kompetencji.
Za główną kategorię w odniesieniu do nauczyciela uważa się kompetencje czyli zdolność i gotowość podmiotu do wykonywania zadań na oczekiwanym poziomie.
Starano 

się dokonać specyfikacji czynności zawodowych nauczyciela, które wskazują na jego kompetencje zawodowe. 
UJĘCIA TECHNOLOGICZNE
N.A. Flanders wyróżnił 9 typów zachowań służących do kategoryzowania interakcji z nauczyciel-uczeń.
Siedem z nich dotyczy zachowań nauczyciela akceptuje sany emocjonalne uczniów, nagradza, wykorzystuje pomysły uczniów zadaje pytania, naucza, udziela wskazówek wyraża uwagi krytyczne) , dwa- zachowania werbalne uczniów ( reaguje na zadawanie pytania, wyróżnia własną inicjatywę)

Józef Kozłowski: w sylwetce dobrego nauczyciela wyróżnia się trzy warstwy:
1. zawodowe tj. ukierunkowanie na działalność oświatową, ogólną orientację polityczna, system wartości, wiedza pedagogiczna
2. specjalność: wiedza, umiejętności, postawa
3. cechy osobiste: temperament, aspiracje, zakres i nasilenie aktywności, styl pracy, podatność na innowacje, twórcze działanie.

UJĘCIE HUMANISTYCZNE: prymat indywidualności nauczyciela.

To nowa jakość refleksji pedentologicznej wiąże się z następującymi sprawami:
Ø odmienne rozumienie człowieka jest on autonomiczną, niepowtarzalną całością, która realizuje się koncentruje na drugim człowieku
Ø odmienne rozumienie poznana wiedza wyrasta z doświadczenia osobistego podmiotu
Ø odmienny stosunek do kształtowania to niekumulowanie wiedzy ale forma komunikacji interpersonalnej.

Dobry nauczyciel to przede wszystkim dobry człowiek życzliwy ludziom o niepowtarzalnej osobowości, co sprawia, że jest osobą, znaczącą, ważną dla ucznia.

Dobra edukacja nauczycieli musi zmierzać do wydobywania różnic pomnożenia indywidualności. Zajmuje się osobowością adeptów do zawodu nauczyciela. Chodzi tu o wiedzę o sobie, percepcje siebie, samoocenę, samoakceptacje poczucie własnej wartości. Studia mają dostarczyć takich doświadczeń, które wzmacniają przyszłego nauczyciela, czynią go otwartym na dziecko, uczą nawiązywać relacji interpersonalnych, prowadzić dialog, prowadzić do kompromisu, łagodzić spory i konflikty, budzić ciekawość świata i ludzi.

UJĘCIE SOCJOLOGICZNE- wyznaczone rolą zawodową.
Rola Społeczna
Ø jest faktem zastałym, istnieje, nim ktoś się w nią wcieli
Ø jest faktem zewnętrznym- osoba Samoa jej nie tworzy
Ø wyznacza postępowanie 
Ø jest rezultatem uczenia się, należy ją przyswoić.
Ø Role są różnie pełnione, w zależności od predyspozycji ludzi.

UJĘCIE PEDAGOGIKI KRYTYCZNEJ- nauczyciel „transformaty wnoś intelektualna”

Trans formatywność pojmuje się jako aktywność nauczyciela na przecz dokonywanych zmian w edukacji, a także w środowisku społecznym.

Jakie są przejawy trans formatywności nauczyciela intelektualisty?
Ø Nauczyciel jest aktywnym uczestnikiem procesu edukacyjnego działającym na rzecz demokracji.
Ø Nadrzędnym elementem nauczyciela jest uczenie wychowanka umiejętności krytycznego czytania tekstów „mówienia własnym głosem”, oraz dostarczeniem uczniom przeświadczeń „że liczy się” 

w procesie edukacyjnym
Ø Pojmowanie szkoły jako czynnika zmiany społecznej dokonującej się poprzez wyzwolenie sił twórczych w nauczycielu i w uczniu celem rozwiązywania realnych problemów środowiska szkolnego.
Ø Rozumienie krytyki jako „narzędzia” działań konstruktywnych, czego wyrazem jest łączenie języka sprzeciwy oporu z językiem możliwości
Ø Traktowanie szkoły jako strefy publicznej, gdzie ścierają się różnorodne stanowiska, gdzie w drodze dialogu negocjuje się, aktywność i odwaga są wspierane, a nie tłumione
Ø Przywiązywanie wagi, do selekcji do zawodu. 
Ø Studia nauczycielskie powinni podejmować najzdolniejsi.


Ujęcie Cechy
Psychologiczne Idealna struktura cech osobowości nauczyciela
Technologiczne Kompetencje przesądzające o sprawnie działającym nauczycielu
Humanistyczne Indywidualność, indywidualność nauczycieli
Socjologiczne Rola zawodowa jako struktura oczekiwań w postaci zasad działania norm
Pedagogiki krytyczna Zaangażowanie nauczyciela na zmiany w sferze publicznej

WŁAŚCIWOŚCI DOBREGO NAUCZYCIELA
• Bogactwo osobowości (czyli min., wrażliwość, tolerancja, wysokie wartości moralne, cierpliwość) szerokie zainteresowania oraz pragnienie zaspokojenia potrzeb rozwojowych.
• Obowiązkowość poczucie odpowiedzialności, wytrwałość w działaniu i dążeniu do realizacji wyznaczonych celów, emocjonalna równowaga i społeczna dojrzałość.
• Życzliwość dla ludzi chęć poznania i zrozumienie ich potrzeb, gotowość służenia i radzą niesienia im pomocy;
• Umiejętność nawiązywania kontaktów z innymi pozytywnego oddziaływania na otaczające środowisko;
• Umiejętność twórczego działania, postępowanie adekwatne do zróżnicowanych wymagań sytuacyjnych, aktywny udział w rozwiązywaniu problemów społecznych dotyczących nauczania i wychowania.

 

 

KOMPETENCJE ZAWODOWE NAUCZYCIELA.

KOMPETENCJA to:
• zdolność i gotowość do wykonywania zadań na określonym poziomie (wg O. H. Jenkinsa)
• wyuczona umiejętność do robienia rzeczy dobrze, sprawności niezbędne do radzenia sobie z problemami. (wg D.
RODZAJE KOMPETENCJI wg S. Dylak
1. kom. Bazowe- które pozwalają na porozumienie sięnauczyciela z dziećmi, młodzieżą
2. kom. Pożądane- to te które nie są niezbędne, ale mogą 

być wysoce pomocne w realizacji zawodu nauczyciela, np. umiejętności związane zesportem, sztuką, życiem społecznym.
3. kom. konieczne- to te bez których os. uprawiająca zawód nauczyciela nie mógł by skutecznie wypełniać szkolnych zadań edukacyjnych. 
Należą do nich:
• kom. interpersonalna- nauczyciel potrafi działać adekwatnie do określonych sytuacji;
• kom. Autokreacyjne- nauczyciel jest twórcą własnej wiedzy pedagogicznej;
• kom. realizacyjne- dzięki którym nauczyciel realizuje zadania edukacyjne

RODZAJE KOMPETENCJI wg R. Kwaśnicy 
1. kom. Praktyczno-moralne:
• interpretacyjne- zdolność rozumiejącego odnoszenia się do świata;
• moralne- utożsamione ze zdolnością prowadzenia refleksji moralnych
• komunikacyjne- oznaczają zdolność do dialogowego sposobu bycia.

2. kom. Techniczne:
• postulacyjne- swoista umiejętność „opanowania się za” ,”identyfikowanie się z” celami;
• metodyczne-oznacza umiejętności działania wg reguł
• realizacyjne- umiejętność trafnego doboru środków i kreowania optymalnych warunków do realizacji określonego celu.

Wg L .Cohen, L. Monion, K. Morrison

1. wiedzą przedmiotowa
2. przekazywanie wiedzy przedmiotowej
3. kierowanie klasą
4. ocenianie i rejestrowanie postępów poszczególnych uczniów
5. dalsze samodoskonalenie zawodowe

1.KOMPETENCJE MERYTORYCZNE 
Nauczyciel zdobywa w trakcie studiów danego przedmiotu, a także poprzez ustawiczne samokształcenie w tym zakresie.
Nauczyciel musi pamiętać o konieczności:
• rozszerzenie wiedzy przedmiotowej-o zagadnienia z innych dziedzin co wiąże się z nauczaniem zintegrowanym, blokowym, interdyscyplinarnym;
• stałego aktualizowania i selekcjonowania wiedzy- co wiże się z dynamicznym rozwojem wiedzy;
• selekcjonowania i hierarchizowania wiedzy- co wiąże się z dynamicznym i nadmiarem wiedzy;

2.KOMPETENCJE PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNE 
-chodzi tu o rozległą wiedzę psychologiczną (psychologiczny rozwój i wychowanie) , pedagogiczną, która stanowi teoretyczną podstawę do działań diagnostycznych, dydaktycznych i wychowawczych.

3. KOMPETENCJE DIAGNOSTYCZNE ZWIĄZANE Z POZNAWANIEM UCZNIÓW I ŚRODOWISKA.
To wiedza o cechach rozwojowych oraz o cechach indywidualnych ucznia (inteligencja, zainteresowanie, styl poznawczy, poziom aspiracji, motywy uczenia się oraz jego środowisku społeczno-wychowawczym (zwłaszcza rodziny i grupy rówieśnicze) a także metody ich poznawania.
Diagnozowanie ucznia składa się z diagnozy:
• opisowej- opis interesującego nas zjawiska cech, np. inteligencji, motywacji;
• genetycznej (wyjaśniającej)- poszukiwanie mechanizmów tego zachowania, jego przyczyn, wykrycie lub określenie źródeł, które do takiej cechy lub zjawiska doprowadziły. 

  1. KOMPETENCJE W DZIEDZINIE PLANOWANIA I PROJEKTOWANIA 
    Wiedza i umiejętności związane z planowaniem i projektowaniem zajęć szkolnych:
    • długofalowych- planowanie nauczania danego przedmiotu;
    • doraźnych- projektowanie lekcji i innych zajęć szkolnych.
    Są niezbędny przy:
    • tworzeniu własnych programów nauczania poszczególnych przedmiotów;
    • projektowaniu scenariuszy zajęć dydaktycznych;
    • projektowaniu testów i innych narzędzi do mierzenia osiągnięć uczniów;
    • projektowaniu narzędzi i procesów poznawania uczniów i ich środowiska;
    • projektowania programu wychowawczego szkoły;
    • projektowanie planów doskonalenia i własnego rozwoju zawodowego.

    5. KOMPETENCJE DYDAKTYCZNO-MERYTORYCZNE 
    To wiedza dotycząca zasad i metod realizacji procesu kształcenia.

    PROCES KSZTAŁCENIA to zespół czynności nauczyciela i uczniów, w którym nauczyciel stwarza warunki do samodzielnego zdobywania wiedzy przez uczniów oraz uruchamia różnego rodzaju aktywności.

    6. KOMPETENCJE KOMUNIKACYJN...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin