Aparatura do bimbru
Aparatura przy wyrobie bimbru jest kluczowym czynnikiem decydującym o jego jakości i mocy. Współczesne destylatory wykonane ze stali kwaso-odpornej umożliwiają uzyskanie bimbru o mocy nawet 96%. Pośród wielu konstrukcji jakie miałem możliwość testować najlepiej sprawdzają się destylatory z kolumną rektyfikacyjną – uzyskujemy mocny, dobrze oczyszczony bimber. Aparatura, której najważniejszą częścią jest wspomniana kolumna wypełniona jest pierścieniami Raschiga - skutecznie oczyszczają opary alkoholu z różnych związków oraz pozwala skroplonym parom wody na grawitacyjny spływ do kotła.
Dzięki tej metodzie w domowych warunkach otrzymamy najwyższej jakości bimber. Aparatura powinna wykonana być z materiału, który nie reaguje z alkoholem, co prawda brałem pod uwagę szkło ( sprzęt laboratoryjny nie jest drogi ) ale stal kwaso-odporna wydała się materiałem bardziej odpornym na stłuczenia ...
Ciekawe wnioski wyciągnąłem podczas rozmowy z jednym wykładowcom Politechniki Łódzkiej, na wydziale Inżynierii Materiałowej. Swobodna wymiana poglądów przerodziła się w dyskusję, z której jednoznacznie wynikało, że najlepszy bimber uzyskuje się tylko i wyłącznie w wyniku naturalnych procesów. Nie od razu wpadłem na myśl profesora, który sugerował mi, że aparatura do bimbru powinna wykonana być całkowicie w pionie tzn. kolumna i chłodnica ułożone są do siebie równolegle pionowo. Dodatkowo zapytał mnie jaka jest temperatura wrzenia alkoholu? Oczywiście 78,40C ...
Po tej rozmowie zacząłem bliżej przyglądać się i analizować to o czym mówił mi wykładowca. Największym problemem było odpowiedzieć na pytanie: jak w jednej osi ułożyć kolumnę i chłodnicę? oraz pytanie jak spływać miał skroplony bimber. Aparatura jednak powstała. W sumie składa się z trzech części:
Kocioł
Kocioł wykonany ze stali kwasoodpornej o pojemności 30l keg po piwie. Wewnątrz umieszczone są dwie elektryczne grzałki o mocy 1,5 kW. Grzałki posiadają osobne włączniki oraz możliwość regulacji mocy. Kocioł można połączyć z kolumną dzięki gwintowi, dodatkowo połączenie jest uszczelnione oringiem.
Kocioł do bimbru
Kolumna rektyfikacyjna
Kolumna rektyfikacyjna wypełniona Pierścieniami Raschiga. Pierścienie wykonane są ze szklanych rurek o średnicy 5mm x wysokość 8mm. Pierścienie te pozwalają uzyskać z kolumny stężenie destylatu na poziomie 95 do nawet 97%. Komora odpływu destylatu – pozwala na odpływ skroplonego destylatu przy jednoczesnym odprowadzeniu opatów do chłodnicy. W komorze znajduje się termometr z dokładną podziałką umożliwiającym pomiar z dokładnością do 0,10C.
Chłodnica
Pierścienie Raschiga
Pomiar temperatury
Chłodnica pionowa
Chłodnica– pozwala na skroplenie oparów alkoholu, przy jednoczesnym odprowadzeniu bimbru do komory skraplania.
Do kotła wlewam zacier, doprowadzam do wrzenia. Nie będę rozpisywał się i wyjaśniał na czym polega działanie kolumny rektyfikacyjnej wypełnionej pierścieniami Raschiga ponieważ ta wiedza jest powszechnie znana. Ograniczę się po wyjaśnienia podstaw. Gotujący się zacier paruje, wraz z oparami wody do kolumny przedostają się opary alkoholu. Opary alkoholu jako bardziej lotne bez trudu pokonują przestrzeń kolumny, natomiast para wodna i pozostałe związki zostają tu w dużej części skroplone, po czym spływają grawitacyjnie do kotła. Proces ten możliwy jest dzięki różnicy temperatur wrzenia wody i alkoholu.
Sprawdzam temperaturę w „komorze skraplania” jeśli zaczyna rosnąć i zbliża się do temperatury wrzenia alkoholu odkręcam delikatnie zawór. Powoli zaczyna lecieć 95-97% bimber.
Zawór komory skraplania
Opary zostają skroplone w chłodnicy po czym bimber spływa do kanału odprowadzającego, w dodatkowej chłodnicy bimber jest schładzany niewielką chłodniczką po czym trafia do balonu.
Wysoka skuteczność tej aparatury sprawiła mi pewien problem. Gotowanie zacieru o mocy nawet 10% było zbyt kosztowne. Wystarczyło wziąć pod uwagę rozgrzanie samej kolumny... Postanowiłem rozwiązać ten problem wykorzystując dostępne materiały i zbudowałem mniejszą kolumnę.
Aparatura o mniejszej wydajności
Połączenie z chłodnicą
Zasada działania jest zbliżona do pierwotnego pomysłu. Wykorzystuję te sam kocioł i chłodnicę jednak kolumna wypełniona jest pierścieniami o większej średnicy. Skuteczność jest znacznie mniejsza ale chodzi tylko o uzyskanie większej mocy bimbru.
Pitrus85