ĆW 7 ROZWÓJ RYB KOSTNOSZKIELETOWYCH
- jaja stosunkowo duże; różnią się pływalnościę (pływalność dodatnia i ujemna – zależy od ilości materiału zapasowego, tłuszczu
- owulowany oocyt I –rzędowy do wody; zapłodnienie zewnętrzne (głównie)
- wielkość jaj zależna od ich ilości i wielkości tyby
- jaja osłonięte horionem; osłonką z mikropyleàzamyka się na skutek pęcznienia horionu
- po zapłodnieniu zakończenie dojrzewania; łączenie materiału gamet
- jaja polilecytalne
- cytoplazma na obwodzie jaja à po wniknięciu ruchy cytoplazmy w kierunku bieguna animalnegoà i tworzy wysepkę
- bruzdkowaniu podlega tylko ta część animalna (bruzdkowanie częściowe)- żółtko się nie dzielià bruzdkowanie tarczkowe—forma na biegunie animalnym się tworzy
- początkowo 1 warstwa komórek; blastomery połączone mostkami z żółtkiemà później wielowarstwowa
- stosunek tarczki do kuli żółtka jest różny ( w dużych jajach tarczka mała w stosunku do żółtka, w małych mało żółtka, to jest większa)
Tarczka zróżnicowana : zarodek i wokoło żółtka cytoplazma; pod tarczką też; niepodzielona; początkowo bez jąder później ma z sąsiednich komórek – warstwa syncytialna żółtka à osłona dla żółtka; upłynnianie go
- peryblast – ten nie wchodzi w zarodek
- na zewnątrz warstwa nabłonkowa- peryderma; osłona dla zarodka (później degraduje)
- komórki głębokie- budują zarodek
- wędrówka jąder w pryblaście w kierunki bieguna wegetatywnegoà rozciąganie perydermy ( związek z powstaniem mt)
- tarczka obrasta kulę żółtka (peryderma – warstwa czynna- z nią przemieszczają się kom. głębokie)
bruzdkowanieà tworzenie się listków w obrębie komórek głębokich
pierścień brzeżnyà oznaka rozpoczęcia gastrulacji (mała przezroczystość)à komórki głębokie się zawijają – tarczka 2-warstwowa na terenie brzeżnym
- komórki przesuwają się w kierunku tyłu zarodka
- rozszerzenie prierścienia brzeżnegoà płytka zarodkowa z 2-warstw- zewnętrznaàektoderma i wewnętrzna àendo- i mezoderma
- płytka rozrasta się ku przodowi
- brzegi tarczki ciągle obrastają kulę żółtka
Rozpoczęcie gastrulacji – gdy tarcza obrośnie połowę żołtka- w małych jajach; w dużych wcześniej (przed obrośnięciem równika)
à w obrębie płyty zaczyna formować się ciało zarodka
Zarodek:
- po stronie grzbietowej – zawiązek ciała
- po str. Przeciwnej- pęcherzyk żółtkowy- jedyna błona płodowa- utworzona przez wszstko co nie utworzy zarodka
- duży zawiązek głowy
- z czasem ogon zaczyna odstawać od żółtka
- układ nerwowy centralny – na skutek fałdowaniaà brzegi nerwowe łączą się àrynienkaàcewa nerwowa u kręgowców
**** te ryby wyjątek , szczur...???: nie tworzą płyty tylko lite sklepienie, które wrasta w głąb i jest obrastane przez ektodermę; wtórny sposób neurulacji à bez fałdowania
struna grzbietowa – decyduje o osi zarodka, różnicowanie centralnego układu nerwowego
endoderma- tylko w postaci jelita
mezoderma przyosiowaà segmentacjaà somity (materiał na kręgosłup; mięśnie tułowia, skóra właściwa)
à segmentacja nie niknie (mięśnie tułowiowe są metameryczneà miomery)
àzarodek rozrywa chorionà staje się larwą z płętwą nieparzystą (z niej wszystkie nieparzyste powstaną)
pęcherzyk – sieć naczyń krwionośnych
- nie ma funkcjonującego układu pokarmowego; aparatu skrzelowego
- żółtko pokarmem; pęcherzyk żółtkowyàduża ukrwiona powierzchnia
- melanocyty z pigmentem (z grzebienia nerwowego)
Ryby kostnołuskie (np. jesiotr)
- jaja podobne do płazów
- średniożółtkowe
- szary półksiężyc punktem rozpoczęcia gastrulacjiàtam wnika plemnik
- bieguna nimalny – jasny a wegetatywny- ciemne >>>>> inaczej niż u płazów
- bruzdy: 3- też południkowa
- 4- południkowo-równoleżnikowa
- 2 rodzaje blastomerów makromery w resczie jaja i mikromery – biegun animalny
- gastrulacja tak jak u płazów à poniżej szarego półksiężyca tworzy się pragęba (+czop żółtkowy)
bzdetsterta