funkcjonalizm.pdf

PSYCHOLOGIA FUNKCJONALNA

James Rowland Angell

Funkcjonalizm to kierunek psychologii, powstały w USA. Skupia się na funkcjach, użyteczności i

celu każdego aktu behawioralnego. Pytaniem prowadzącym jest: dlaczego ludzie robią tak a nie

inaczej? po co? dlaczego i jak to się stało, że procesy świadome są tym, czym są? . Funkcjonaliści

próbowali zrozumieć jak określonego rodzaju bodźce prowadzą do określonego rodzaju reakcji.

✔ Filozofia stanowi integralną i znaczącą część funkcjonalistycznego schematu wszechświata

✔ Funkcjonalizm i pragmatyzm wynikają z podobnych przesłanek logicznych

(„Funkcjonalizm (...) ma tendencję do łączenia zjawisk psychicznych, ukazując je od strony

życiowej użyteczności”)

Przedstawiciele funkcjonalizmu: William James, John Dewey, James Rowland Angell, Harvey Carr

James Rowland ANGELL (1869-1949) – amerykański psycholog, propagator psychologii

funkcjonalnej; uczeń Johna Dewey'a

Szkoła chicagowska (University of Chicago)

John Dewey → James Rowland Angell → Harvey Carr

JOHN DEWEY → 1896r. - napisał artykuł „ Pojęcie łuku odruchowego w psychologii" ( ang. „The

reflex arc concept in psychology”), w którym skrytykował tradycyjne ujęcie łuku odruchowego* za:

– przyjmowanie, że bodziec zmysłowy i reakcja ruchowa są niezwiązanymi ze sobą bytami

psychicznymi

– przyjmowanie, źe jakość doświadczenia przed fazą ruchową i po niej są dwoma różnymi

stanami

– psychologiczny atomizm i redukcjonizm

– Wg Deweya łuk odruchowy jest obwodem, procesem ciągłego przebudowywania, który

określić można jako koordynację. Jedynie w obrębie obwodu ma sens odróżnienie bodźca od

reakcji jako funkcjonalnych form ich własnej mediacji albo spełnienia (momentów procesu

koordynacji).

*Łuk odruchowy – połączenie między bodźcami zmysłowymi a reakcjami motorycznymi

JAMES ROWLAND ANGELL → różne perspektywy funkcjonalizmu:

1. aktywność/proces/funkcja a nie treść/element/struktura (funkcjonalizm jako nie-strukturalizm)

2. przystosowawczy/środowiskowy punkt widzenia

3. psychofizyka

Ad.1

• pytania jak? dlaczego? (nie tylko co? )

• struktura (treść) jest – wbrew założeniom (nadziejom) strukturalistów – nietrwała

• funkcja jest trwała w życiu fizycznym i psychicznym i dzięki temu umożliwia opartą na niej

klasyfikację i daje się ująć z naukowego punktu widzenia

• krytyka introspekcji – wg funkcjonalistów, introspekcja, jako warunek powodzenia

programu strukturalistycznego, zajmuje się tylko analizą i opisem elementarnych i

złożonych treści świadomości, natomiast funkcjonaliści skupiają się na rozmaitych

postaciach aktywności zmysłowej, jako różniącymi się nawzajem od siebie i od innych

procesów psychicznych; Angell uważał, że "wyizolowany moment świadomości", który

przedmiotem swojej uwagi chcą uczynić strukturaliści jest "tworem nieco sztucznym",

wynikiem analizy "post mortem". Funkcjonalistów zamiast struktury i "wyizolowanego

momentu świadomości" interesuje przebieg procesu psychicznego i warunki, w których się

on pojawia (jego "modus operandi"). Stosując intorspekcję ma się do czynienia z

zastępczymi reprezentacjami poszczególnych procesów psychicznych.

Ad.2

• przeformułowanie teorii ewolucji

• badania longitudinalne

• aktywność psychiczna jako część szerszego wachlarza sił biologicznych

• podział procesów:

a) poznawcze (zmysły zewnętrzne)– zdają sobie sprawę z tego, co się dzieje w świecie zewnętrznym

b) afektywne (zmysły organiczne)- informują o ogólnym stanie organizmu

c) wolicjonalne (zmysły kinestetyczne)- dostarczają doświadczeń o aktywności motorycznej

• rozszerzenie perspektywy badań:

dziecko, ludzie starzy ← dorosły zdrowy → psychopatologia

człowiek

↓

odniesienia do zwierząt, zoopsychologia,

psychologia porównawcza

• czerpanie w psychologii funkcjonalnej z biologii

Ad.3

➢ pogląd, że umysł nie może być wtórny

➢ sama konstrukcja narządu zmysłowego nie pozwala mieć dwukrotnie tego samego

przeżycia, ale można powtarzać te treści świadomości, które odnoszą się do tej samej rzeczy

(pełnią tą samą funkcję)

➢ Podejście do problemu psychofizycznego (mozliwe stanowiska):

➢ - Zdecydowany sprzeciw wobec epifenomenalizmu (wg którego myśli i uczucia nie są

realnymi procesami, a jedynie epifenomenami- zjawiskami wtórnymi wobec ciała ) -

uznanie przez funkcjonalistów, że musi on zostać odrzucony, dlatego że przyjmując go nie

dałoby się przypisać świadomości (umysłowi) jakiejkolwiek samodzielnej (wyrastającej

poza to, co wnosi ciało) wartości adaptacyjnej

- Paralelizm – stanowisko przyjmujące istnienie pewnej równoległości (paraleli) pomiędzy

porządkiem fizycznym (ciałem) a psychicznym (świadomością, umysłem). Mimo obecności

tej paraleli jednak oba porządki mają ze sobą nie wchodzić w relację przyczynowe

(kauzalne) – ani umysł nie wpływa na ciało, ani ciało na umysł.

• Interakcjonizm – stanowisko przyjmujące, że ciało i umysł mogą wchodzić ze sobą w relacje

przyczynowe (kauzalne) – zmiany w jednym z nich mogą powodować zmiany w drugim.

. Prowadzi

on do dwóch pozostałych aspektów. Opis funkcji, procesów i aktów (aspekt 1.) jest podstawą do

omawiania ich przystosowawczej wartości. Aspekt trzeci poruszany zostaje w rozważaniach nad

interakcjami umysłu ze środowiskiem, które jest biologiczne (materialne).

przystosowawczy punkt widzenia

3 zasady funkcjonalizmu:

(1)badanie procesów umysłowych

(2)badanie funkcjonowania świadomości

(3)badanie ogółu związków organizmu ze środowiskiem

Elementy psychologii funkcjonalnej przed Angellem:

➔ Arystoteles

➔ Herbert Spencer „Psychologia”

➔ Karol Darwin „Pochodzenie gatunków”

„FUNKCJA”

wg Christiana A.Ruckmicka (ucznia Edwarda Titchenera):

: Te dwa terminy nie są wzajemnie sprzeczne, nie są to nawet dwie

różne znaczenia słowa „funkcja”, bo jest ono używane w obu przypadkach w tym samym

znaczeniu, a wyrażenia „funkcja funkcji” i „funkcja ma funkcję” nie są ani nielogiczne, ani

niedorzeczne. I, np., funkcją (w znaczeniu b) funkcji (w znaczeniu a) oddychania jest dostarczenie

tlenu do organizmu. Pewien proces (funkcja w znaczeniu a) służy (funkcja w znaczeniu b)

zrealizowaniu pewnego celu (tu dostarczeniu tlenu).

Harvey'a Carra

Centralną pozycję w funkcjonalizmie zajmuje jego

Termin

a) odpowiednik czynności psychicznej - pewien proces (np. oddychanie)

b) „służenie czemuś lub komuś”, „użycie w jakims celu” (np. dostarczanie tlenu do organizmu)

Odpowiedź

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: