system perfectum.II rok.pdf

(104 KB) Pobierz
system perfectum.II rok
SYSTEM PERFECTI
Perfectum simplex. Perfectum periphrasticum
Materiały do kursu Gramatyka opisowa sanskrytu
II rok indianistyki
(2008)
System perfecti obejmuje:
perfectum proste (perfectum simplex), np. √ gam ‘i ść ’, 3. os. sg. P jag ā ma ‘poszedł’
perfectum opisowe (perfectum periphrasticum), np. √ budh, 3. os. sg caus. bodhay ā m ā sa
‘obudził’, √ cur, 3. os. sg. caus. coray ā m ā sa
participia
•
participium perfecti activi, np. √ k Ð , cak Ð v ā ¦ s
•
participium perfecti medii, np. √ k Ð , cakr ā Þ a
W sanskrycie klasycznym system perfectum tworzy jeden tryb: indicativus.
PERFECTUM PROSTE
(PERFECTUM SIMPLEX)
Pierwotnie perfectum proste było czasem dokonanym w tera ź niejszo ś ci.
Pó ź niej oznaczało czynno ść dokonan ą w odległej przeszło ś ci, której mówi ą cy nie był
ś wiadkiem. Imperfectum u Ŝ ywano, gdy mówi ą cy był ś wiadkiem wydarzenia.
Ko ń cówki perfectum tworz ą osobn ą grup ę :
Ko Ń cówki perfectum prostego
parasmaipadam
Ā tmanepadam
sg.
du.
pl.
sg.
du.
pl.
1. a (au)
(i) va
(i) ma
e
(i) vahe
(i) mahe
2. (i) tha
athu Ç
a
(i) se
ā the
(i) dhve
3. a (au)
atu Ç
u Ç
e
ā te
(i) re
Temat perfectum jest ustopniowany:
TEMAT MOCNY – wszystkie osoby singularis parasmaipadam ; reduplikowana jest zwykle
samogłoska rdzenia podniesiona do stopnia gu Þ a , czasem v Ð ddhi .
TEMAT SŁABY – pozostałe osoby parasmaipadam i wszystkie osoby Ā tmanepadam , samogłoska
rdzenia ma stopie ń równy, niekiedy jest osłabiona.
Akcent
W temacie mocnym akcent utrzymany jest na temacie czasownika (na sylabie rdzenia)
W temacie słabym akcent przechodzi na ko ń cówk ę .
719942022.001.png 719942022.002.png
Temat
Rdze ń reduplikowany + ko ń cówki perfectum
np.
√ tud ‘uderza ć ’: temat mocny: tutod-a, temat słaby: tutud-e
√ vac ‘mówi ć ’: temat mocny: uv ā c-, temat słaby: ū c-e
Spójka i
1) wyst ę puje przed ko ń cówkami zaczynaj ą cymi si ę od spółgłoski
2) wyst ę puje prawie zawsze przed ko ń cówk ą -re 3. os. pl. Ā (z wyj ą tkiem czasowników z
wygłosow ą samogłosk ą )
np.
√ dh ā dadh-i-re
√ gam jagm-i-re
√ n ī nin ī -re
ale √ k Ð cakr-i-re
3) Czasowniki anitowe nigdy nie przyjmuj ą i w systemie perfecti
√ dru ‘biec’, ‘płyn ąć ’
√ ś ru ‘słysze ć ’
√ stu ‘wielbi ć ’, ‘sławi ć ’
√ sru ‘płyn ąć ’
√ k Ð ‘robi ć ’
√ bh Ð ‘nie ść ’
√ v Ð ‘wybiera ć ’
√ s Ð ‘i ść ’, ‘biec’
4) Inne czasowniki niemal zawsze przyjmuj ą spójk ę i przed ko ń cówkami spółgłoskowymi (z
wyj ą tkiem -tha)
5) Ko ń cówka -tha przyjmuje spójk ę i bardzo nieregularnie – trudno sprecyzowa ć jakiekolwiek
zasady.
ZASADY REDUPLIKACJI ( ĀMRE Ü ITA )
Ogólne zasady reduplikacji
Spółgłoski
1) spółgłoski (za wyj ą tkiem gardłowych i aspirowanych) reduplikuj ą si ę bez zmian
np.
√ bandh – babandh
√ tud – tutod, tutud
2) spółgłoski aspirowane – reduplikacja bez aspiraty
np.
√ phal – paphal
2
3) zbitki spółgłoskowe – reduplikacja pierwszej ze zbitki
np.
√ ś ru – ś u ś ru
4) spółgłoski gardłowe – reduplikacja przez podniebienn ą
np.
√ k Ð – cakr
√ gam – jag ā m
5) h reduplikowane przez j
np.
√ h Ð ‘nie ść ’, ‘unosi ć ’ – jah Ð
6) Zbitka spółgłoskowa typu: a) szczelinowa, b) bezd ź wi ę czna – reduplikacja drugiej
np.
√ sth ā – tasth ā
Samogłoski
1) Samogłoski długie ( ś ródgłosowe lub wygłosowe) – reduplikacja przez odpowiedni ą krótk ą
- ū -, - ū reduplikowane przez u
- ā -, - ā reduplikowane przez a
- ī -, - ī reduplikowane przez i
np.
√ d ā ‘dawa ć ’ dad ā
√ bh ī bibh ī
√ h ū ‘ofiarowa ć ’ juh ū
2) Ś ródgłosowe
e reduplikowane przez i
o, au reduplikowane przez u
np.
√ sev ‘słu Ŝ y ć ’ si  ev
√ Ü hauk – Ü u Ü hauk
3) Wygłosowe -e, -ai, -o reduplikuj ą si ę przez a
np.
√ gai ‘ ś piewa ć ’ – jagau (3 os. perf.)
Reguły reduplikacji wła ś ciwe dla perfectum
Reduplikacja samogłosek
1) wygłosowe - Ð , - Ò , - Ô reduplikowane przez a
3
np.
√ k Ð cak Ð
√ t Ò tat Ò
√ k Ô p ‘by ć zdatnym’ cak Ô p
2) nagłosowe a, ā reduplikowane przez ā
np.
√ ad ‘je ść ’ ā d
√ ā p ‘osi ą ga ć ’ ā p
3) nagłosowe i, u reduplikowane przez i, u,
•
nagłosowe i przybiera przed mocn ą form ą e półsamogłosk ę y (iy)
•
nagłosowe u przybiera przed mocn ą form ą o półsamogłosk ę v (uv)
•
w słabych formach redukowane do - ī , - ū
np.
√ i iyetha
√ uc uvoca
√ i  ‘pragn ąć ’ iye  a, ī  u Ç
√ u  ‘płon ąć ’ uvo  a, ū  u Ç
4) ī -, ū - pozostaj ą niezmienione
5) rdzenie typu √ ya-, va- √ -ya-, -va- podlegaj ą prawu sampras Ā ra Þ a , je Ŝ eli zachodzi ono
tak Ŝ e w innych formacjach
np.
√ yaj ‘składa ć ofiar ę ’, ‘ofiarowa ć ’ iyaj
√ vac uvac
√ vad uvad
√ vap ‘rozpo ś ciera ć ’ uvap
√ svap ‘spa ć ’ su  vap
√ vyadh ‘przebi ć ’ vivyadh
6) nagłosowe Ð - i a- długiego z pozycji ( positione longa ) przed zbitk ą spółgłoskow ą ma w
sylabie reduplikuj ą cej ā n-
np.
√ Ð dh ‘udawa ć si ę ’ ā n Ð dh
√ a £ j ‘namaszcza ć ’ ā na £ j
√ arc ‘błyszcze ć ’, ‘sławi ć ’ ā narc
4
USTOPNIOWANIE TEMATU
TEMAT NIESTOPNIOWANY
1) rdzenie typu √ C, samogłoska krótka / długa, CC
np.
√ bandh
babandh-a/ babandh-u Ç
2) √ C, samogłoska długa, C
np.
√ j ī v jij ī va / jij ī vu Ç
3) √ ā C, √ aC
np.
√ ā s ā sa / ā su Ç
√ ad ā da / ā du Ç
TEMAT USTOPNIOWANY
TEMAT MOCNY
1) krótkie samogłoski w ś ródgłosie i nagłosie rdzenia przyjmuj ą gu Þ a w temacie mocnym
a) √ C-i-C √ bhid ‘łama ć ’ bibhed (temat słaby: bibhid)
√ C-u-C √ tud ‘uderza ć ’ tutod (temat słaby: tutud)
√ C- Ð -C √ v Ð dh ‘rosn ąć ’ vavardh (temat słaby: vav Ð dh)
2) -i, - ī , -u, - ū , - Ð , - Ò w wygłosie rdzenia przyjmuj ą :
1 sg. v Ð ddhi / gu Þ a
2 sg gu Þ a
3 sg. v Ð ddhi
np.
√ n ī ni-ne (ninay-), ninai (nin ā y-), temat słaby: nin ī
1. ninay-a / nin ā y-a
2. nine-tha
3. nin ā y-a
√ k Ð cakar- / cak ā r-, temat słaby: cak Ð
1. cakar-a, cak ā r-a
2. cakar-tha
3. cak ā r-a
5

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika:

Zgłoś jeśli naruszono regulamin