leptospiroza_kretkowica.pdf
(
56 KB
)
Pobierz
(Bez tytu\263u1)
Choroba w wodzie, czyli leptospiroza
artykuł lek. med. Marcina Pustkowskiego, lekarza rodzinnego
Bakterie zwane leptospirami przez
Ļ
luzówki oczu, ust, przewodu pokarmowego oraz przez
uszkodzon
Ģ
skór
ħ
dostaj
Ģ
si
ħ
do organizmu człowieka, wywołuj
Ģ
c leptospiroz
ħ
. Mo
Ň
na si
ħ
ni
Ģ
zarazi
ę
tak
Ň
e w Polsce.
Leptospiroz
ħ
uwa
Ň
a si
ħ
za jedn
Ģ
z najbardziej rozpowszechnionych na
Ļ
wiecie chorób
odzwierz
ħ
cych. Wywołuje u ludzi wiele powa
Ň
nych objawów, cho
ę
u niektórych zara
Ň
onych osób
symptomy mog
Ģ
si
ħ
nie ujawni
ę
. Nie leczona leptospiroza mo
Ň
e doprowadzi
ę
do powa
Ň
nych
powikła
ı
, a w konsekwencji do
Ļ
mierci.
Niebezpieczne "
Ļ
ruby"
Leptospiry to bakterie nazywane kr
ħ
tkami. Nazwa wzi
ħ
ła si
ħ
od ich kształtu przypominaj
Ģ
cego
Ļ
rub
ħ
i charakterystycznych skr
ħ
tnych ruchów tych drobnoustrojów. Istnieje kilkana
Ļ
cie gatunków
leptospir, w tym ponad 200 typów, które mog
Ģ
zara
Ň
a
ę
człowieka lub zwierz
ħ
ta. Ta ró
Ň
norodno
Ļę
sprawia,
Ň
e wykrywanie zaka
Ň
e
ı
leptospirami jest trudne.
Bakterie te
Ň
yj
Ģ
na całym
Ļ
wiecie, głównie w krajach o klimacie umiarkowanym i tropikalnym.
Mo
Ň
na je spotka
ę
(i zarazi
ę
si
ħ
) równie
Ň
w Polsce. Ich "zbiornikiem" w przyrodzie (fachowo
mówimy - rezerwuarem) s
Ģ
domowe i dzikie zwierz
ħ
ta, przede wszystkim gryzonie i bydło, ale
równie
Ň
Ļ
winie, konie i psy. Z moczem tych zwierz
Ģ
t zarazki dostaj
Ģ
si
ħ
do wody, któr
Ģ
sobie
szczególnie upodobały i do gleby. St
Ģ
d poprzez
Ļ
luzówki (przewód pokarmowy, oczy, nos) i
uszkodzon
Ģ
skór
ħ
mog
Ģ
si
ħ
dosta
ę
do człowieka. Istnieje tak
Ň
e mo
Ň
liwo
Ļę
zaka
Ň
enia poprzez
nienaruszon
Ģ
skór
ħ
, na przykład podczas chodzenia boso po podmokłym terenie.
Na szcz
ħĻ
cie choroba nie przenosi si
ħ
mi
ħ
dzy zaka
Ň
onymi a zdrowymi osobami. Szczególnie
nara
Ň
eni na zachorowanie na leptospiroz
ħ
s
Ģ
ludzie maj
Ģ
cy styczno
Ļę
z wod
Ģ
i ze zwierz
ħ
tami.
Dotyczy to weterynarzy, pracowników przemysłu przetwórczego, rolników, pracowników zakładów
oczyszczania miasta (kontakt ze
Ļ
ciekami). Zarazi
ę
mog
Ģ
si
ħ
równie
Ň
tury
Ļ
ci, pływaj
Ģ
c wpław lub
na tratwie albo kajakiem, czy te
Ň
brodz
Ģ
c w zaka
Ň
onej rzece albo jeziorze. Obserwuje si
ħ
tak
Ň
e
wzrost cz
ħ
sto
Ļ
ci zachorowa
ı
w
Ļ
ród dzieci w mie
Ļ
cie. W krajach tropikalnych choroba dotyczy
rolników uprawiaj
Ģ
cych ry
Ň
oraz trzcin
ħ
cukrow
Ģ
.
Droga kr
ħ
tków
Poprzez krew i chłonk
ħ
kr
ħ
tki dochodz
Ģ
do tkanek w całym ustroju. Szczególnie korzystne warunki
do dalszego rozwoju znajduj
Ģ
w tzw. układzie siateczkowo-
Ļ
ródbłonkowym, zwłaszcza w w
Ģ
trobie.
Tutaj ma miejsce faza namna
Ň
ania si
ħ
kr
ħ
tków. W przeciwie
ı
stwie do wielu innych chorób, w
których zarazek wnika przez błony
Ļ
luzowe lub skór
ħ
, w leptospirozie w miejscu takiego
wtargni
ħ
cia nie obserwuje si
ħ
Ň
adnych zmian. To jeszcze bardziej komplikuje wła
Ļ
ciw
Ģ
diagnoz
ħ
.
Po okresie namna
Ň
ania si
ħ
kr
ħ
tki wysiewaj
Ģ
si
ħ
do krwi. Objawem tego jest pierwszy rzut gor
Ģ
czki.
Pó
Ņ
niej w
ħ
druj
Ģ
do ró
Ň
nych tkanek i narz
Ģ
dów. Kiedy ju
Ň
si
ħ
tam umiejscowi
Ģ
, pojawia si
ħ
drugi
rzut podwy
Ň
szonej temperatury. Leptospiry szczególnie upodobały sobie nerki, w
Ģ
trob
ħ
, o
Ļ
rodkowy
układ nerwowy (zwłaszcza opony mózgowo-rdzeniowe), mi
ħĻ
nie szkieletowe, płuca, serce i narz
Ģ
d
wzroku.
Czas pomi
ħ
dzy nara
Ň
eniem na zaka
Ň
enie (czyli ekspozycj
Ģ
) a rozwojem choroby i pojawieniem si
ħ
objawów jest zmienny i wynosi od 2 dni do 4 tygodni.
Nie tylko
Ň
ółtaczka
Choroba zaczyna si
ħ
zwykle ostro - wysok
Ģ
gor
Ģ
czk
Ģ
i dreszczami. Pó
Ņ
niej doł
Ģ
czaj
Ģ
: bóle głowy,
bóle mi
ħĻ
ni (szczególnie nóg), wymioty lub biegunka. U niektórych chorych pojawia si
ħ
wysypka
przypominaj
Ģ
ca odr
ħ
lub ró
Ň
yczk
ħ
oraz (rzadziej) wybroczyny na skórze. Jest to pierwsza faza
leptospirozy, trwaj
Ģ
ca około tygodnia. Po niej mo
Ň
e, cho
ę
nie musi, nast
Ģ
pi
ę
faza druga,
przedzielona od pierwszej kilkudniowym okresem bez
Ň
adnych objawów.
W fazie drugiej znowu pojawia si
ħ
gor
Ģ
czka, która jest wyrazem umiejscawiania si
ħ
zarazków w
ró
Ň
nych tkankach i narz
Ģ
dach naszego organizmu: m.in. w nerkach, oponach mózgowo-
rdzeniowych, w mi
ħĻ
niach szkieletowych, w płucach, mi
ħĻ
niu sercowym i w oczach. Objawy
pojawiaj
Ģ
ce si
ħ
w tej fazie zale
ŇĢ
od miejsca, w którym bakterie si
ħ
osiedliły.
Jednym z takich objawów jest
Ň
ółtaczka. Posta
ę
Ň
ółtaczkow
Ģ
leptospirozy nazywa si
ħ
chorob
Ģ
Weila, ma ona cz
ħ
sto ci
ħŇ
ki przebieg i jest obarczona ró
Ň
nymi powikłaniami. Posta
ę
bez
Ň
ółtaczki
(bez
Ň
ółtaczkowa) jest zwykle mniej gro
Ņ
na.
Do wspomnianych powikła
ı
nale
Ň
y niewydolno
Ļę
nerek (mocznica), wstrz
Ģ
s oraz skaza
krwotoczna.
Bardzo rzadko zdarza si
ħ
,
Ň
e po drugim rzucie gor
Ģ
czki nast
ħ
puje trzeci. Choroba trwa zwykle od
kilku dni do trzech tygodni. Bez leczenia okres zdrowienia wynosi kilka miesi
ħ
cy.
Podejrzane - leptospiry
W rozpoznaniu tej choroby bardzo du
Ň
e znaczenie ma sama
Ļ
wiadomo
Ļę
jej istnienia, a dotyczy to
zarówno pacjentów, jak i lekarzy.
W chorobach odzwierz
ħ
cych wa
Ň
ny jest tzw. wywiad epidemiologiczny. Polega on w tym
przypadku na ustaleniu, czy chory - podejrzany o zara
Ň
enie si
ħ
leptospiroz
Ģ
- miał mo
Ň
liwo
Ļę
zetkni
ħ
cia si
ħ
z moczem zwierz
Ģ
t (przede wszystkim gryzoni).
W
ħ
ród głównych objawów nasuwaj
Ģ
cych podejrzenie leptospirozy s
Ģ
: nagła gor
Ģ
czka z dreszczami,
bóle mi
ħĻ
niowe (szczególnie nóg), bóle głowy i nudno
Ļ
ci, wybroczyny na skórze oraz objawy ze
strony w
Ģ
troby i nerek.
Zmiany obejmuj
Ģ
tak
Ň
e płyny ustrojowe. We krwi stwierdza si
ħ
wzrost liczby białych krwinek oraz
OB. W moczu pojawia si
ħ
białko, wałeczki, wzrasta liczba krwinek białych i czerwonych. Cz
ħ
sto
podnosi si
ħ
st
ħŇ
enie mocznika w surowicy krwi, a w chorobie Weila równie
Ň
bilirubiny (wzrost
st
ħŇ
enia wła
Ļ
nie tej substancji jest przyczyn
Ģ
Ň
ółtaczki).
Je
Ļ
li zaatakowane s
Ģ
opony mózgowo-rdzeniowe, to zmiany dotycz
Ģ
tak
Ň
e płynu mózgowo-
rdzeniowego.
W celu potwierdzenia rozpoznania wykonuje si
ħ
badania serologiczne, w których szuka si
ħ
przeciwciał wytworzonych przez organizm na skutek kontaktu z drobnoustrojami. Przeciwciała s
Ģ
po
Ļ
rednim dowodem na obecno
Ļę
zaka
Ň
enia. U
Ň
ywane dotychczas testy były drogie i
skomplikowane. Mało laboratoriów (dotyczy to wi
ħ
kszo
Ļ
ci krajów) dysponuje potrzebnym
kompletem wszystkich wymaganych składników. Dlatego od kilku lat trwaj
Ģ
prace nad
stworzeniem szybkiego i ta
ı
szego testu. Wymaga to jednak dalszych bada
ı
.
Trzeba podkre
Ļ
li
ę
,
Ň
e problemem w rozpoznaniu leptospirozy jest tak
Ň
e mnogo
Ļę
objawów oraz ich
podobie
ı
stwo do wielu innych chorób z gor
Ģ
czk
Ģ
(szczególnie z gor
Ģ
czk
Ģ
nagle si
ħ
pojawiaj
Ģ
c
Ģ
).
S
Ģ
to na przykład o wiele cz
ħĻ
ciej ni
Ň
leptospiroza wyst
ħ
puj
Ģ
ce: grypa, posocznice, kolagenozy.
Je
Ļ
li pojawia si
ħ
Ň
ółtaczka, to wa
Ň
ne jest rozró
Ň
nienie mi
ħ
dzy ró
Ň
nymi jej typami:
Ň
ółtaczk
Ģ
wywołan
Ģ
przez wirusy,
Ň
ółtaczk
Ģ
hemolityczn
Ģ
i mechaniczn
Ģ
. Gdy wyst
ħ
puj
Ģ
objawy ze strony
opon mózgowo-rdzeniowych, nale
Ň
y wzi
Ģę
pod uwag
ħ
inne przyczyny ich zapalenia oraz guzy
mózgu.
Im wcze
Ļ
niej, tym lepiej
Leptospiroz
ħ
leczy si
ħ
tak jak inne choroby bakteryjne - za pomoc
Ģ
antybiotyków. Skuteczne s
Ģ
mi
ħ
dzy innymi penicylina i doksycyklina. Aby zadziałały w pełni, powinny by
ę
jednak podane we
wczesnej fazie choroby. Problem polega na tym,
Ň
e cz
ħ
sto lekarze nie podejrzewaj
Ģ
istnienia
leptospirozy u pacjenta i ten najlepszy dla skutecznego leczenia okres mija bezpowrotnie. Dlatego
osoby pracuj
Ģ
ce w wymienionych wcze
Ļ
niej zawodach, u których pojawiły si
ħ
objawy sugeruj
Ģ
ce
wyst
Ģ
pienie leptospirozy, powinny jak najszybciej zgłosi
ę
si
ħ
do lekarza.
W przypadkach z nasilonymi objawami antybiotyki trzeba podawa
ę
do
Ň
ylnie.
Je
Ļ
li pojawiaj
Ģ
si
ħ
objawy zwi
Ģ
zane z zaj
ħ
ciem konkretnych narz
Ģ
dów, to w post
ħ
powaniu powinno
si
ħ
uwzgl
ħ
dni
ę
równie
Ň
inne elementy. Na przykład w niewydolno
Ļ
ci nerek potrzebna mo
Ň
e by
ę
dializa, w przypadku wstrz
Ģ
su odpowiednie post
ħ
powanie antywstrz
Ģ
sowe.
Jak nie zachorowa
ę
?
- Ryzyko zara
Ň
enia si
ħ
leptospiroz
Ģ
mo
Ň
na zmniejszy
ę
dzi
ħ
ki powstrzymaniu si
ħ
od pływania i
brodzenia w wodzie podejrzanej o zaka
Ň
enie moczem zwierz
Ģ
t (szczególnie gryzoni).
- Konieczne jest noszenie ochronnej odzie
Ň
y i obuwia, zwłaszcza przez osoby zawodowo nara
Ň
one
na zaka
Ň
enie leptospirami b
Ģ
d
Ņ
przez turystów pływaj
Ģ
cych lub brodz
Ģ
cych w wodzie, w której
mog
Ģ
by
ę
leptospiry.
- Nale
Ň
y te
Ň
pami
ħ
ta
ę
,
Ň
e człowiek mo
Ň
e zarazi
ę
si
ħ
leptospiroz
Ģ
w czasie kontaktu z wod
Ģ
z
kanałów i
Ļ
cieków, a tak
Ň
e na podmokłych ł
Ģ
kach podczas sianokosów, jak i w zakładach
przemysłu spo
Ň
ywczego. Wsz
ħ
dzie tam nale
Ň
y zachowa
ę
odpowiednie
Ļ
rodki ostro
Ň
no
Ļ
ci (nosi
ę
obuwie i r
ħ
kawice ochronne).
Plik z chomika:
ACSM
Inne pliki z tego folderu:
Pierwotniaki oportunistyczne.pdf
(72 KB)
Bartonella i bartonelozy.pdf
(477 KB)
caly_folder.rar
(22467 KB)
witaminy.pdf
(90 KB)
Szumy_uszne.pdf
(236 KB)
Inne foldery tego chomika:
anatomia
Badania
Bakterie
Choroby
Choroby dziedziczne
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin