07_06.pdf

Klocki elektroniczne

System

projektowania

modułowego

część 7

W części 7 omówimy następujące

moduły wejściowe, procesorowe

i wyjściowe. Moduły wejściowe :

generator impulsów zegarowych

synchronizowany częstotliwością

sieci energetycznej, oscylator

sterowany rezonatorem kwarcowym.

Moduły procesorowe : diodowe

bramki logiczne, licznik dzielący

przez sto, prosty licznik z dekoderem do

wyświetlacza 7−segmentowego.

Moduł wyjściowy : dekoder−sterownik

do wyświetlacza 7−segmentowego.

Przykładowym projektem, w którym

wykorzystano niektóre z tych

modułów, jest układ odliczający czas,

synchronizowany częstotliwością

sieci energetycznej. Jego aktualny

stan jest wyświetlany w sposób

ciągły przez zespół czterech

7−segmentowych wyświetlaczy LED.

Inny wariant tego układu składa się

z oscylatora kwarcowego z takim

samym modułem procesora, ale

z wyświetlaczem LCD, dzięki

czemu nadaje się do stosowania

w układach przenośnych.

Zasilacz

Moduły będą zasilane napięciem sta−

łym 12V, takiego bowiem napięcia wy−

magają zazwyczaj przekaźniki, syreny,

elektromagnesy itp. Do generatora im−

pulsów zegarowych będzie natomiast

potrzebne napięcie zmienne 9V 50Hz,

które otrzymuje się przez transformator

z sieci energetycznej 230V. Transfor−

mator ten równocześnie wchodzi

w skład zasilacza napięcia stałego 12V.

W razie użycia wyświetlacza LCD,

może okazać się konieczne obniżenie

napięcia zasilającego do 9V, ponieważ

niektóre LCD nie są przystosowane do

wyższych napięć.

Generator impulsów

zegarowych z napięcia

zmiennego

Termin “impulsy zegarowe” oznacza

w tym wypadku ciąg impulsów, używa−

nych do pobudzania w wymaganym ryt−

mie innych układów. Jak już wspomnia−

no w poprzednich częściach serii, im−

pulsy zegarowe mogą być generowane

przez przerzutnik astabilny.

Przewagą sieci energetycznej 50Hz

nad przerzutnikiem astabilnym przy sto−

sowaniu impulsów zegarowych jest to,

że w cyklu dobowym częstotliwość tę

można uznać za stałą. Dzięki temu jej

wielokrotności lub podwielokrotności

mogą być używane do dokładnego wy−

znaczania czasu. Z częstotliwości sieci

można otrzymać częstotliwości 50Hz,

100Hz, 1Hz itd., zależnie od użytego

układu.

W ten sposób można osiągnąć

znacznie wyższą dokładność niż za po−

mocą przerzutnika astabilnego. Wadą

tego sposobu jest konieczność dyspono−

wania dostępem do sieci, bateria nie wy−

starczy.

Niektóre urządzenia zasilane z sieci,

zarówno fabryczne jak i opisywane

w czasopismach, są określane jako

“zasilane bezpośrednio z sieci”. Takie

zasilanie jest bardzo niebezpieczne dla

niedoświadczonych konstruktorów, dla

których użycie transformatora należy

uznać za konieczność .

Można także kupić transformatorek

z zespolonym wtykiem sieciowym, włą−

czany bezpośrednio do gniazdka siecio−

wego. Jest to najbezpieczniejsze roz−

wiązanie, ponieważ wszystkie ele−

menty, będące pod napięciem sieci

są szczelnie zamknięte w plastyko−

wej obudowie.

Otrzymywanie

częstotliwości 100Hz

Schemat na rys. 7.1 ilustruje sposób

otrzymywania sygnału 100Hz z sieci

E LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 7/96

Klocki elektroniczne

napięcia zmiennego 230V przy pomocy

zasilacza.

Wartość szczytowa sygnału 100Hz

w punkcie połączenia REC1 i D1 prze−

wyższa napięcie w punkcie połączenia

D1 i C1. Jest to szkodliwe dla liczników,

sygnał ten został więc obniżony za po−

mocą dzielnika napięcia, złożonego

z rezystorów R1 i R2, o typowych

opornościach R1= 10k W i R2 = 47k W .

Otrzymywanie

częstotliwości 50Hz

Rysunek 7.2 pokazuje, jak ten sam

transformator sieciowy, używany do za−

silania układu prądem stałym, wykorzys−

tać do uzyskania sygnału 50Hz. Dwie

połączone szeregowo diody D1 i D2

tworzą prostownik jednopołówkowy.

Z wielu powodów, które nie będą tutaj

omawiane, taki zasilacz jest mniej

sprawny niż przedstawiony na rys. 7.1,

zwłaszcza w przypadku większego po−

boru prądu przez zasilany układ. Typo−

we oporności rezystorów dzielnika na−

pięcia R1 i R2 są takie same jak po−

przednio.

Otrzymywanie sygnału

prostokątnego

Sygnały wyjściowe układów z rys.

7.1 i rys. 7.2 są zniekształconymi sinu−

soidami, nie nadają się więc do użycia

jako impulsy zegarowe. Niektóre układy

wymagają impulsów o bardzo stromych

zboczach.

Trudności te dają się pokonać za po−

mocą opisanego w części 1 przerzut−

nika Schmitta. Jego wyjście może być

tylko w jednym z dwóch stanów, 0V al−

bo +VE, z wykluczeniem wszelkich sta−

nów pośrednich. (W rzeczywistości

zmiana napięcia nie jest nigdy natych−

miastowa, jest jednak dostatecznie

szybka, aby w powolniejszych ukła−

dach czas przerzutu mógł być traktowa−

ny jako pomijalnie krótki.) Schemat blo−

kowy tak rozwiązanego układu jest

przedstawiony na rys. 7.3 .

Zaleta

− możliwość dokładnego długotermino−

wego wyznaczania czasu.

Wady

− konieczność dostępu do sieci energe−

tycznej,

− brak możliwości stosowania w prze−

nośnych urządzeniach zasilanych

z baterii.

Oscylator kwarcowy

W razie potrzeby wysokiej dokład−

ności czasu przy braku dostępu do sieci

elektrycznej doskonałym źródłem impul−

sów zegarowych jest oscylator z rezo−

natorem kwarcowym. Na przykład

w wielu zegarkach kwarcowych używa

Rys. 7.1. Otrzymywanie sygnału 100Hz z zasilacza sieciowego. Typowe opor−

ności R1 i R2 wynoszą odpowiednio 10k W i 47k W .

Rys. 7.2. Otrzymywanie sygnału 50Hz z zasilacza sieciowego.

Rys. 7.3. Przerzutnik Schmitta poprawia kształt sygnału zegarowego.

się rezonatorów na częstotliwość

32768Hz. Liczba ta może wydawać się

dziwna, ale po 15−krotnym podzieleniu

jej przez 2 otrzymuje się 1. Przedsta−

wiając to inaczej:

32768Hz : 2 15 = 1Hz

Jeżeli więc sygnał tego oscylatora

kwarcowego zostanie podzielony 15 ra−

zy przez 2, otrzyma się sygnał o okre−

sie równym dokładnie 1 sekundzie, na−

dający się do sterowania zegarem lub in−

nym układem czasowym.

Do wprowadzenia oscylatora w drga−

nia jest potrzebny jakiś rodzaj wzmac−

niacza, najlepiej bramka logiczna CMOS

oraz ze dwa rezystory i kondensatory.

Typowy układ oscylatora z pojedyn−

czym inwerterem CMOS jest pokazany

na rys. 7.4 . Można także użyć jedną

z wielu innych konfiguracji.

Do dzielenia częstotliwości przez

2 używa się przedstawionych w części

5 (rys. 5.7) przerzutników typu T. Aby

otrzymać częstotliwość 1Hz, do wspo−

mnianego wyżej oscylatora trzeba użyć

15 takich przerzutników. Brzmi to może

zaskakująco, ale zajrzawszy do katalo−

gów znajdzie się układy scalone pełne

takich przerzutników. Na przykład licznik

CMOS typu 4020B zawiera 14 stopni po−

działu plus dodatkową bramkę dla oscy−

latora kwarcowego. Może on zostać uży−

ty jako kompletny generator czasu do−

starczający sygnału 2Hz, jak pokazany

na rys. 7.5 . W razie potrzeby można

go uzupełnić o jeden przerzutnik typu

T z części 5, jeżeli jest wymagany syg−

nał 1Hz. Układ ten będzie działał z ”ze−

garkowym kwarcem” o częstotliwości

32768Hz, zasilany napięciem do 12V.

Inne wyjścia

Układ scalony 4060B ma szereg

wyjść z różnych ogniw łańcucha prze−

rzutników typu T. Zakładając użycie re−

zonatora 32768Hz można otrzymać

częstotliwości podane w tab. 1 .

Trzeba pamiętać, że częstotliwości

podane w tabeli odnoszą się do układu

z rezonatorem 32768Hz. Przy innej

Rys. 7.4. Prosty układ oscylatora

kwarcowego z inwerterem CMOS.

E LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 7/96

Klocki elektroniczne

Rys. 7.5. Licznik z kwarcowym

generatorem zegarowym.

Diodowe bramki logiczne

Dotychczas w niniejszej serii oma−

wiano bramki logiczne układów scalo−

nych serii CMOS 4000. Istnieją jednakże

inne rodzaje bramek scalonych, można

je także konstruować ze wzmacniaczy

operacyjnych, tranzystorów, a nawet

diod.

Rysunek 7.6 pokazuje w jaki spo−

sób można z pary diod i rezystora

stworzyć bramkę OR (LUB) i bramkę

AND (I). Jest to czasem bardzo użytecz−

ne, gdy jest potrzebna jedna tylko bram−

ka, a można zaoszczędzić cały układ

scalony, w którym jest ich cztery. Taka

prosta bramka ma oczywiście swoje

ograniczenia. Przede wszystkim na każ−

dej diodzie występuje spadek napięcia,

który może być czasem niepożądany.

Taka bramka pobiera pewien prąd, ale

może dostarczyć tylko bardzo małego

prądu. Innymi słowy, jej impedancja we−

jściowa jest mała, a wyjściowa duża.

Rezystor w bramce OR służy do

utrzymywania napięcia wyjściowego na

poziomie 0V, o ile na żadnym z jej

wejść nie ma napięcia dodatniego. Jeże−

li do jednego lub obu wejść zostanie do−

prowadzone napięcie dodatnie, wzroś−

nie także napięcie wyjściowe bramki.

Jeżeli jedno lub oba wejścia bramki

AND zostaną połączone z 0V, to na wy−

jściu także będzie 0V. Jeżeli natomiast

oba wejścia znajdą się pod napięciem

dodatnim, to rezystor podciągnie wyjście

także do napięcia dodatniego.

Pojedynczy tranzystor npn może zo−

stać użyty jako bramka NOT (NIE), czyli

inwerter, w sposób przedstawiony na

rys. 7.7 . Do tego celu nadaje się każdy

tranzystor małej mocy, jak BC108,

BC184L itp. Wyjściowy stan logiczny za−

wsze będzie odwrotny w stosunku do

wejściowego. Można więc użyć go do

transformacji bramki OR w bramkę

NOR, a bramki AND w bramkę NAND.

Licznik dzielący przez 100

Moduł procesorowy pokazany na rys.

7.8 jest licznikiem dzielącym przez 100,

wykorzystującym układ scalony CMOS

typu 4518B. Z licznika uzyskuje się im−

puls wyjściowy co każde 100 impulsów

wejściowych. Jest to podwójny licznik

BCD (dziesiętny kodowany dwójkowo),

co oznacza że wyjście jest 4−bitowe

dwójkowe, ale zeruje się nie za szes−

nastym impulsem, tylko za dziesią−

tym.

Układ scalony zawiera dwa zupełnie

niezależne liczniki, A i B, zasilane za

pośrednictwem wspólnych końcówek 8,

0V i 16, +VE. Rozmieszczenie wypro−

wadzeń układu 4518B jest podane

w tab. 2 .

Do pobudzania licznika może służyć

zarówno wejście zegarowe, jak i we−

jście zezwalające, zależnie od tego czy

mają być zliczane zbocza narastające

sygnału, czy opadające. Sygnał zegaro−

wy doprowadzony do wejścia zegarowe−

go wyzwala licznik zboczami narastają−

cymi, podczas gdy wejście zezwalające

jest w stanie wysokim. Przerzucenie

wejścia zezwalającego w stan niski za−

trzymuje zliczanie.

Jeżeli natomiast sygnał zegarowy zo−

stanie doprowadzony do wejścia zezwa−

lającego, to zbocza opadające sygnału

wyzwalają zliczenia, gdy wejście zega−

rowe jest w stanie niskim. Przerzucenie

wejścia zegarowego w stan wysoki za−

trzymuje zliczanie.

W układzie przedstawionym na rys.

7.8 sygnał zliczania jest wprowadzany

przez końcówkę 1 wejścia zegarowego

licznika A. Zliczanie jest możliwe, ponie−

waż wejście zezwolenia, końcówka 2,

jest utrzymywane w stanie wysokim.

Wyjście Q4 przerzuca się ze stanu

wysokiego w niski za każdym dziesią−

tym impulsem zegarowym, zostało więc

połączone z końcówką 10 wejścia ze−

zwalającego licznika B, który liczy każde

zbocze opadające. Końcówka 9 we−

jścia zegarowego licznika B została

więc połączona z 0V celem umożliwie−

nia zliczania.

Tab. 1.

końcówka podział częstotliwość

przez

(Hz)

2 14

2 13

2 12

2 10

2 9

2 8

128

2 7

256

2 6

512

2 5

1024

2 4

2048

Częstotliwość 16Hz (podział przez

2 11 ) nie jest wyprowadzona.

częstotliwości rezonatora częstotliwości

wyjściowe będą inne. Można je obliczyć

przy pomocy informacji z kolumny “po−

dział przez”. Na przykład podział przez

2 4 oznacza podział przez 2 x 2 x 2 x 2,

czyli przez 16.

Warto zwrócić uwagę na użyteczność

częstotliwości z wyprowadzenia 15.

W razie użycia wyświetlacza ciekłok−

rystalicznego, do zasilania jego płyty tyl−

nej (BP) jest potrzebne napięcie zmien−

ne o kształcie prostokątnym i częstotli−

wości 30Hz do 100Hz. Sygnał 32 Hz

z końcówki 15 idealnie nadaje się do te−

go celu, co pozwala oszczędzić na spe−

cjalnym generatorze. Końcówka 12

w 4060B jest wejściem kasowania.

Układ funkcjonuje normalnie, gdy jest

ono zwarte z 0V. Doprowadzenie do te−

go wejścia napięcia dodatniego wywołu−

je skasowanie całego licznika i wszyst−

kie wyjścia przechodzą w stan niski

(0V).

Rys. 7.7. Prosty inwerter tranzystoro−

wy.

Rys. 7.6. Diodowa bramka OR (a) i diodowa bramka AND (b).

Rys. 7.8. Układ dzielący przez 100.

E LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 7/96

Klocki elektroniczne

Tab. 2.

licznik A licznik B funkcja

wejście zegarowe

wejście zezwalające

wyjście Q1 (najmniej

znaczące)

wyjście Q2

wyjście Q3

wyjście Q4

(najbardziej

znaczące)

kasowanie

Dzielenie w ten sam sposób postę−

puje dalej w liczniku B kończąc się na

wyjściu 14 (Q4), zatem podział od we−

jścia zegarowego 1 do końcowego wy−

jścia 14 wynosi 100.

Układ nadaje się do otrzymywania im−

pulsów 1−sekundowych z doprowadzo−

nego do końcówki 1 sygnału 100Hz.

W razie potrzeby innego podziału niż

przez 100, wyjścia można połączyć rów−

nież w innej konfiguracji.

W układzie pokazanym na rys. 7.8

końcówki kasowania 7 i 15 są połą−

czone z 0V, więc stanu licznika nie da

się kasować. Jeżeli jednak kasowanie

jest potrzebne, jak w poprzednio omó−

wionych modułach (np. rys. 6.7 w częś−

ci 6), należy przez rezystor obie końców−

ki kasowania połączyć z 0V. Można je

wtedy przełącznikiem lub innym ukła−

dem połączyć ze źródłem sygnału kaso−

wania. Sposób ten został zastosowany

w układzie z rys. 7.10.

Wyświetlanie stanu

licznika

Sterownik 7−segmentowego wyświet−

lacza elektroluminescencyjnego, wyma−

gany dla każdej dekady licznika BCD,

jest przedstawiony na rys. 7.9 . Podob−

nie jak w opisanych w części 6 modu−

łach LCD, segmenty takich wyświetlaczy

są oznaczane literami a, b, c, d, e, f, g.

Wyświetlacze te są wytwarzane w dwóch

wariantach, ze wspólną anodą i ze

wspólną katodą. W omawianym układzie

użyto wyświetlacza ze wspólną katodą.

Rozmieszczenia wyprowadzeń wy−

świetlaczy są różne zależnie od typu

i do ich identyfikacji trzeba posłużyć się

katalogiem. Nie oznaczone wyprowa−

dzenia należy pozostawić wolne.

Sterownik−dekoder BCD do wyświet−

lacza 7−segmentowego jest pokazany na

rys. 7.9.

Końcówki wejść dwójkowych są ozna−

czona A, B, C, D i łączy się je z wy−

jściami Q1, Q2, Q3, Q4 licznika sterują−

cego. Wyprowadzenia wyjść są ozna−

czone literami a do g i łączy się je z tak

samo oznaczonymi wejściami segmen−

tów wyświetlacza. Pomiędzy wyjściami

sterownika a segmentami konieczne są

rezystory ograniczające prąd. Diody

Rys. 7.9 Układ scalony 4511B przetwarza wejściowy format BCD na format

odpowiedni dla 7−segmentowego wyświetlacza elektroluminescencyjnego.

elektroluminescencyjne zawsze wyma−

gają rezystorów szeregowych (zostało to

omówione w części 4). Oporność poda−

na na schemacie zapewni jasne wy−

świetlanie przy zasilaniu 12V. Przy zasi−

laniu 5V oporność rezystorów trzeba ob−

niżyć do 330 W .

Tajniki wyświetlania

Schemat na rys. 7.9 ilustruje najpros−

tszy sposób użycia 4511B. Jest on jed−

nak zdolny do kilku dodatkowych sztu−

czek.

Jeżeli wejście 3, Lamp Test (LT), zo−

stanie połączone z 0V, to napięcie

wszystkich 7 wyjść staje się dodatnie,

dzięki czemu dla sprawdzenia świeci

wszystkie siedem segmentów. W cza−

sie normalnego działania wejście to mu−

si być połączone z zasilaniem.

Jeżeli wejście 4, Blanking (BL), zosta−

nie połączone z 0V, to wszystkie wy−

jścia pozostaną w stanie niskim i wy−

świetlacz zostanie wygaszony. Jest to

użyteczne w urządzeniach zasilanych

z baterii, gdy układ działa normalnie,

ale dla oszczędzenia baterii wyświetlacz

zostaje zaświecony tylko na czas odczy−

tu. Jeżeli nie korzysta się z tej możli−

wości, wejście to musi być połączone

z zasilaniem.

Wejście 4 oprócz tego umożliwia wy−

gaszanie początkowych zer (czyli np.

zamiast 0264 będzie wyświetlane 264).

Jeżeli na przykład w towarzyszącym

projekcie przykładowym układu odlicza−

nia czasu odłączyć wyprowadzenie

3 od napięcia zasilającego (przez prze−

cięcie ścieżki łączącej 3 z 4), a wy−

prowadzenie 4 połączyć z 7 IC10, to

zostanie wygaszone zero dziesiątek mi−

nut.

Jeżeli do wejścia 5, Latch Enable (LE/

STROBE) czyli zatrzaskiwanie, dopro−

wadzić napięcie dodatnie, to aktualny

stan wyświetlacza zostanie zatrzymany.

Można to nazwać stanem “zamrożenia”

wyświetlanej cyfry. Po ponownym połą−

czeniu końcówki 5 z 0V wyświetlacz

wraca do normalnego działania.

Rys. 7.10 Układ scalony jest licznikiem, zespolonym ze sterownikiem 7−segmen−

towego wyświetlacza elektroluminescencyjnego. Do punktów P doprowadza się

sygnał kasujący.

E LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 7/96

Klocki elektroniczne

Licznik z wyświetlaczem

Istnieje szereg układów scalonych,

które oprócz prostego licznika zawierają

układ sterowania 7−segmentowym wy−

świetlaczem elektroluminescencyjnym.

Takim układem jest CMOS 4026B, który

jak większość liczników liczy w górę.

Niewiele różni się od niego 4033B,

a 40110B może liczyć i w górę

i w dół (odliczać).

Schemat licznika z układem 4026B

pokazuje rys. 7.10 . Jest on przeznaczo−

ny do współpracy z wyświetlaczem 7−

segmentowym o wspólnej katodzie.

Gdy jest potrzebny zwykły licznik,

końcówki powinny zostać połączone

zgodnie z rysunkiem. Wyprowadzenia

oznaczone a do g łączy się z odpo−

wiednimi segmentami wyświetlacza tak

samo jak na rys. 7.9 przez rezystory.

Naciśnięciem przycisku P można ska−

sować zawartość licznika do 0. Po włą−

czeniu zasilania na wyświetlaczu mogą

pojawić się przypadkowe cyfry. Efekt ten

daje się usunąć przez włączenie równo−

legle do przycisku P kondensatora o po−

jemności na przykład 100nF (0,1µF),

dzięki czemu przy każdym włączeniu za−

silania powstaje impuls automatycznie

kasujący licznik.

Łączenie liczników

Jak już wspomniano, licznik zlicza do

dziewięciu i kasuje się za dziesiątym

impulsem. Wraz z każdym skasowa−

niem licznika na jego wyjściu przeniesie−

nia, końcówce 5, pojawia się dodatni

skok napięcia. Połączenie tego wyjścia

bezpośrednio z wejściem zegarowym

następnego licznika typu 4026B pozwa−

la zliczać do 99. Wejście 15, kasowania

licznika dziesiątek, łączy się z wejściem

kasowania licznika jednostek. Można

w ten sposób kaskadowo łączyć ze so−

bą dalsze liczniki i zliczać dowolne licz−

by.

Końcówka 2 jest wejściem wzbronie−

nia wejścia zegarowego (CLOCK INHI−

BIT). Licznik zlicza normalnie, jeżeli jest

ono połączone z 0V. Doprowadzenie

dodatniego napięcia do tego wejścia za−

trzymuje liczenie. Końcówka 3 jest

wejściem zezwolenia wyświetlania (DIS−

PLAY ENABLE IN). Jeżeli jest pod do−

datnim napięciem, wyświetlacz działa

normalnie, ale jego połączenie z 0V po−

woduje wygaszenie wyświetlacza, nie

przerywając zliczania. Informacje

o działaniu wejść 4 i 14 można znaleźć

w katalogu producenta 4026B. W opi−

sywanym układzie liczącym wyprowa−

dzenia 4 i 14 powinny być pozostawione

wolne.

Przykładowy projekt

Załączonym projektem przykładowym

jest odliczający układ czasowy, ilustrują−

cy sposób zestawienia modułów opisa−

nych w części 7 w praktyczne urzą−

dzenie.

Część ósma

W części 8 ”Systemu projektowania

modułowego” zostaną omówione układ

wejściowy audio, mikser sygnałów, na−

pięciowy czujnik pozycji, układ scalony

procesora głośności (VU) i sterownik

bezpośredni. Projektem przykładowym

będzie wyświetlacz głośności (VU)

z alarmem.

Max Horsey

Cd. ze str. 4

a potem obrabiany za pomocą odpo−

wiednich programów. Bardzo często jest

to żmudna, wręcz ręczna praca, żeby

z zaszumionego sygnału wyłowić wszyst−

kie użyteczne składowe. Takich cyfro−

wych urządzeń na pewno nie będziemy

proponować Czytelnikom EdW.

Inną, prostszą drogą jest użycie różnych

urządzeń analogowych, na przykład ukła−

du dynamicznej redukcji szumu DNR, wie−

lopunktowego equalizera, ekspandora

czy bramki szumu. Trzy pierwsze wymie−

nione układy zostały opublikowane na ła−

mach siostrzanej Elektroniki Praktycznej.

Tamże w najbliższych miesiącach ukaże

się opis praktycznej bramki szumu z ukła−

dem NE572.

Z wymienionych modułów można złożyć

ciekawy zestaw do odszumiania starych

nagrań. Jednak nie jest to zadanie dla

zupełnie początkujących. Dlatego też

wymienione moduły trafiają do EP, a nie

do EdW. Jeśli jednak nasi Czytelnicy są

zainteresowani budową podobnego

układu rozbudowanego procesora

dźwięku, prosimy o listy − na pewno speł−

nimy wtedy Wasze oczekiwania i przed−

stawimy stosowne urządzenie. Chcielibyś−

my tylko wiedzieć, czy nie jest to temat

zbyt trudny, i ewentualnie jakie funkcje

powinno spełniać takie urządzenie.

Równie ważnym tematem jest sprawa

obróbki mechanicznej obudów do kon−

struowanych urządzeń. Z doświadczenia

wiemy, że jest to powszechna, może na−

wet największa zmora, wszystkich elektro−

ników. Niestety, nie ma tu dobrych i ta−

nich rozwiązań − póki co, jedynym wy−

jściem jest wykonanie wszystkich niezbęd−

nych otworów i wycięć we własnym za−

kresie. Musimy więc ćwiczyć swoją cierpli−

wość.

Marek Bis z Lublina pisze między innymi:

Brawo!!! Właśnie takie pismo od dawna

było potrzebne na naszym rynku. Zajmuję

się elektroniką amatorsko i kilka układów

już zmajstrowałem. Cieszy mnie to, że Wa−

sze artykuły są pisane przystępnie, i co

ważne jest tu maksymalnie mało “mate−

matyki”. Brakuje mi natomiast artykułów

z dziedziny elektroakustyki. Chciałbym np.

wiedzieć, w jaki sposób są “czyszczone”

stare nagrania analogowe z taśm lub

płyt, których potem słuchamy z ”com−

pactu”. Może dysponujecie Państwo ja−

kimś niezbyt skomplikowanym układem?

Układy prezentowane w Waszych artyku−

łach są projektowane bardzo przejrzyście

i co najważniejsze, przy zachowaniu pra−

widłowego montażu, pracują praktycznie

bez uruchomiania. Napotkałem jednak

w swoich pracach kłopoty np. z wycina−

niem szczelin w obudowach pod poten−

cjometry suwakowe. (...) Czy mogliby

Państwo opublikować lub mi przesłać

schemat miksera “REGIE 2000” stereo,

produkcji byłej NRD?

Na ostatnie pytanie odpowiadamy, że

w redakcyjnych zbiorach nie mamy sche−

matu tego miksera, ale może ktoś z Czy−

telników może przesłać takowy schemat

na nasz adres.

Marek poruszył w swym liście dwa ważne

tematy. Sprawa “czyszczenia” starych

nagrań nie jest taka prosta. Dziś wykorzys−

tuje się do tego bardzo złożone i drogie

systemy cyfrowe, gdzie dźwięk jest naj−

pierw zamieniany na postać cyfrową,

Mieczysław Hucał z Legnicy ma kilka py−

tań odnośnie zastosowania układów

UM3758 zamiast UM3750 w układzie strzel−

nicy świetlnej przedstawionej w EdW5/96.

1. Układ UM3758−120A jest odpowiedni−

kiem pin−to−pin (nóżka w nóżkę) kostki

UM3750. Nowszy układ UM3758−120A ma

jednak znacznie więcej kombinacji kodo−

wych (3 12 ), rozróżnia bowiem trzy stany

na wejściach adresowych: niski, wysoki

i nóżka niepodłączona.

W świetle dostępnych informacji katalo−

gowych można więc bez żadnych zmian

w układzie stosować kostkę UM3758−

120A.

2. Układ UM3758−180A ma identyczne

funkcje, tylko posiada 18 (a nie 12) wejść

adresowych (programujących). Umiesz−

czony jest w obudowie DIP24.

Oprócz tego firma UMC oferuje kostki

UM3758−108A/B (UM3758−084A/B).

Umożliwiają one transmisję danych pod

odpowiedni adres. Wtedy pierwsze 10 (8)

przesyłanych bitów określa adres, a na−

stępnych 8 (4) − dane. Wersja z literą

A ma na wyjściu latch (zatrzask pamię−

ciowy), w wersji B dane wyjściowe poja−

wiają się tylko na chwilę.

Cd. na str. 31

E LEKTRONIKA DLA WSZYSTKICH 7/96

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: