Symbolizm - opis.doc

(62 KB) Pobierz

Symbolizm I

Symbolizm w malarstwie powstał we Francji w drugiej połowie XIX wieku. Zrodził się on jako odpowiedź na dominujący wcześniej realizm i zrewolucjonizował treść obrazów.

Malarstwo symboliczne przeciwstawiało się obiektywizmowi, rzeczowości, materialnemu przedstawianiu rzeczy, unikaniu niezwykłości, fantazji. Symbolizm, na przekór dziewiętnastowiecznemu pędowi do techniki, kładł szczególny nacisk na rolę wyobraźni, subiektywizm, niezależność rzeczy od zmysłowych możliwości poznania. Przekonywał, że lata wiary w niepodważalną moc intelektu i nauki nie zbliżyły człowieka do wglądu w prawdziwą naturę bytu.

W manifeście symbolicznym, opublikowanym w 1886 roku na łamach dziennika „Le Figaro”, Jean Moreas podkreśla znaczenie idei, która, wymagając zewnętrznych analogii, śladów, dostępnych tylko podświadomości wrażeń, niejako wymusza formę symboliczną. Podstawowe bowiem założenie, jakimi kierowała się sztuka symboliczna, polegało na tym, że idei nigdy nie utrwala się pojęciowo ani nie wyraża wprost.

Malarze symboliści tworzyli na swych płótnach swoiste baśnie, często oparte na motywach literackich. Pojawiały się sceny pełne grozy, brutalne, erotyczne, niekiedy groteskowe i karykaturalne, zawsze jednak przesiąknięte nastrojem niesamowitości, dziwności i fantastyczności. Chętnie też, w nawiązaniu do mitologii, obrazowano legendarne, mityczne stworzenia.

Najważniejsza w sztuce symbolicznej była sfera podświadomości, marzeń, snów, które pozwalały na łączenie, kojarzenie i akceptację nawet największych, z pozoru, niedorzeczności.

Do najbardziej znanych przedstawicieli światowego symbolizmu należą Gustave Moreau („Faeton”), Gustave Dore (ilustracje do „Biblii”, „Boskiej komedii”, „Don Kichota”…), Puvis de Chavannes („Biedny rybak”), Arnold Böcklin („Wyspa umarłych), Odilon Redon („Intuicja albo szaleniec”).

Polscy symboliści to Jacek Malczewski („Portret Feliksa Jasieńskiego”), Stanisław Wyspiański (kartony do witraża „Śluby Jana Kazimierza”), Władysław Podkowiński („Szał uniesień”).

Malarze symboliści nie stworzyli grupy ani kierunku. Nie mieli wspólnych świadomych celów, nie realizowali wspólnie swoich założeń i nie utrzymywali ze sobą kontaktu. Łączył ich podobny sposób myślenia o sztuce i świecie.

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

Symbolizm II – kierunek w poezji i sztukach plastycznych, powstały we Francji i Belgii w drugiej połowie XIX wieku, zakładał że świat poznawany zmysłami (materialny) jest złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować. Pojęć ze świata prawdziwego nie da się opisać za pomocą zwykłego języka, może to zrobić tylko symbol.

W poezji symboliści dążyli do wywołania nastroju nie poprzez efekty malarskie, jak parnasiści, ale poprzez rytm i melodykę wiersza.

Po raz pierwszy nazwa symbolizm pojawiła się w 1886 r. w tytule manifestu programowego młodych poetów francuskich. Opublikował go w 1886 roku paryski dziennik Le Figaro. Tytuł manifestu: Le Symbolisme. Nazwa bardzo szybko rozpowszechniła się w całej Europie. Z Francji do Belgii, Niemiec, Skandynawii oraz Polski. Gorącym zwolennikiem symbolizmu w Polsce był Zenon Przesmycki ("Miriam").

Symboliści, na przekór naturalizmowi, dążyli do wyrażania ogólnoludzkich problemów psychologicznych oraz treści metafizycznych, które można poznawać jedynie przez intuicję, emocje, podświadomość. Chcieli docierać w rejony niedostępne poznaniu racjonalnemu, poza byt realny, do rzeczywistości transcendentalnej. Ich podstawowym środkiem ekspresji stał się symbol, skrót, bowiem pojmowali sztukę jako swoisty język abstrakcyjnych znaków syntetycznych komunikujących o przeżyciach i emocjach artysty.

Symbolizm najsilniej zarysował się w literaturze: francuskiej (Arthur Rimbaud, Paul Verlaine, Stéphane Mallarmé, Charles Baudelaire), rosyjskiej (Aleksandr Błok, Andriej Bieły), belgijskiej (Maurice Maeterlinck), a także w polskiej (Bolesław Leśmian, Leopold Staff, Stanisław Wyspiański). Rozwijał się także w plastyce: francuskiej (Gustave Moreau, Pierre Puvis de Chavannes, Odilon Redon, nabiści), rosyjskiej (Michaił Wrubel), norweskiej (Gustav Vigeland), austriackiej (Gustav Klimt), polskiej (Józef Mehoffer, Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański, Witold Wojtkiewicz, Władysław Podkowiński) a także w wielu innych krajach europejskich.

Malarstwo symbolistyczne wywodzi się od twórczości Gustave'a Moreau, Arnolda Böcklina i prerafaelitów.


Symboliści rozpatrują obraz niezależnie od rzeczywistości, jest dla nich samodzielny, nie musi się odnosić do niczego poza subiektywnością jego twórcy. Kolor i forma były rozumiane jako wizualne ekwiwalenty myśli i wrażeń, choć nie zostały skrystalizowane w żaden formalnie jednolity styl jak np. niemiecki ekspresjonizm. Symboliści przeciwstawiali się dziewiętnastowiecznemu zapatrzeniu w naukę, mechanizacji i wzrastającemu materializmowi społeczeństw.

Przedstawiciele Symbolizmu

 

Jacek Malczewski

Symboliści

Jacek Malczewski urodził się 15 lipca 1854 roku w Radomiu. Jego rodzice Maria i Julian dość szybko dostrzegli jego talent artystyczny i już jako gimnazjalista był wolnym słuchaczem Szkoły Sztuk Pięknych, której ówczesnym dyrektorem był sam wielki Jan Matejko.

To właśnie mistrz namówił rodziców Malczewskiego, by porzucił on naukę na rzecz rozwijania jego talentu. jan Matejko udzielał mu prywatnych lekcji, młody malarz studiował także we Francji. Wiele podróżował po Europie i poznawał ludzi, którzy mieli wpływ na jego artystyczną drogę. Najbardziej znaczącym momentem w życiu Malczewskiego, co znalazło odzwierciedlenie w jefgo sztuce, była śmierć jego rodziców.


Jacek Malczewski, Zatruta studnia, 1905-1906


Malarstwem symbolicznym zajął się w latach 1894-1897. To właśnie symbolizm wyniósł go na szczyty popularności. To co charakterystyczne w jego obrazach to anioły, chimery, cmentarzyska i motywy historyczne inspirowane Matejką. Malczewski angażował się w prace w krakowskiej SSP, a także uczył malarstwa kobiety, którym wtedy nie wolno był studiować na tej uczelni. W 1912 roku Jacek Malczewski został rektorem Akademii Sztuk Pięknych, którą powołano w 1900 roku.


Jacek Malczewski, Autoportret z Thanatosem, 1920


Malarz zmarł 8 października 1929 roku w Krakowie pozostawiając po sobie ogromny dorobek twórczy. Za jego zasługi artystyczne pochowano go w Krypcie Zasłużonych na krakowskiej Skałce, za życia wielokrotnie go odznaczano. Dziś jego obrazy sprzedawane są za setki tysięcy złotych, a prawdziwi koneserzy sztuki nie wyobrażają sobie swoich kolekcji bez choćby jednego jego obrazu. Co jeszcze charakterystyczne w jego twórczości to to, że pozostawił po sobie wiele autoportretów i cykli prezentujących dany temat. Jego syn Rafał także próbował swoich sił jako malarz, lecz nie dorównał swoimi osiągnięciami ojcu, a bardziej skupił się na dziennikarstwie i sporcie. Najbardziej znane dzieła mistrza Malczewskiego to:

·       „Melancholia”,

·       „Hamlet polski. Portret Aleksandra Wielopolskiego”,

·       „Zatruta studnia”,

·       „Portret mężczyzny na tle pejzażu”,

·       „Autoportret w jakuckiej czapce”,

·       „Autoportret w białym stroju”,

·       „Autoportret z paletą”,

·       „Autoportret z hiacyntem”.

Józef Mehoffer

Malarze secesyjni Symboliści

Józef Mehoffer, znany polski malarz i artysta urodził się 19 marca 1869 roku w Ropczycach. Zmarł 8 lipca 1946 roku w Wadowicach. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli okresu Młodej Polski.

Pochodził ze spolonizowanej rodziny austriackiej. Kształcił się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego i równolegle, w latach 1887-1894 studiował u Izydora Jabłońskiego, Józefa Unierzyskiego, Władysława Łuszczkiewicza i Jana Matejki w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Później nauki pobierał także na zagranicznych uczelniach: wiedeńskich oraz paryskich m.in. od 1892 roku w Academie Colarossi i Ècole des Beaux-Arts w pracowni Leona Bonnata. Przebywając w 1900 roku we Włoszech, poznał zasady techniki mozaikowej stosowanej w warsztatach w Murano. Zajmował się grafiką artystyczną, malarstwem sztalugowym oraz portretem kredkowym. Uprawiał także akwafortę, autolitografię i akwatintę.


Józef Mehoffer, Cynie, 1911


Najbardziej zasłynął z grafiki użytkowej. Tworzył wiele projektów okładek, grafik książkowych, kart tytułowych, ornamentów i zdobników. Sporządził także wiele afiszy, arkuszy akcji, znaków towarowych, banknotów, mebli i dekoracji scenicznych. Mehoffer uznawany był za mistrza dekoracyjności – typowej dla malarstwa secesyjnego. Wykonywał wiele portretów postaci z uwzględnieniem szczegółowo ich strojów, zarówno współczesnych, jak i historycznych. Stworzył dziewięć cykli tematycznych poświęconych tańcu.

Józef Mehoffer był jednym z założycieli Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. W 1935 roku został wyróżniony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury. W 1905 roku został profesorem później rektorem w Krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Do jego uczniów należeli tak sławni artyści jak: Kasper Pochwalski, Erwin Czerwonka, Zdzisław Eichler, Henryk Policht. W Krakowie przy ulicy Krupniczej 26, gdzie mieszkał artysta, powstało muzeum jego imienia.


Józef Mehoffer, Plac Pigalle w Paryżu, 1894


Do ważniejszych dokonań artystycznych Mehoffera zaliczyć należy polichromię sklepienia katedry ormiańskiej we Lwowie, projekt witraży w Katedrze Łacińskiej we Lwowie oraz kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku. Ponadto współpracował ze Stanisławem Wyspiańskim przy realizacji polichromii Jana Matejki w kościele Mariackim w Krakowie. W swoim dorobku ma też obrazy utrzymane w technice typowej dla malarstwa symbolicznego, m.in. „Plac Pigalle w Paryżu”, „Wisła pod Niepołomicami”, „Dziwny ogród”, „Portret żony artysty” oraz „Czerwona parasolka”.

Stanisław Wyspiański

Symboliści

Stanisław Wyspiański, polski malarz, witrażysta, dramaturg i architekt wnętrz urodził się 15 stycznia 1869 r. w Krakowie. Jako dziecko nie przejawiał szczególnych uzdolnień artystycznych. Jego talenty ujawniły się dopiero w 1896 r., kiedy zapisał się do Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Szkołą kierował wówczas Jan Matejko, który docenił kunszt Wyspiańskiego i zaproponował mu współtworzenie polichromii w Kościele Mariackim.

Mimo tak wielkiego wyróżnienia ze strony mistrza, Wyspiański długo nie mógł zaistnieć jako poważany artysta. Nawet podziwiany przez Wyspiańskiego francuski malarz Paul Gauguin stwierdził dysharmonię i zbytnią dowolność w kolorystyce dzieł polskiego artysty. Niezrażony niepowodzeniami tworzył nie tylko malarstwo symbolistyczne, ale tworzył na wielu płaszczyznach artystycznych. Wykonywał witraże i polichromie do obiektów sakralnych m.in. do katedry we Lwowie i kościoła Franciszkanów w Krakowie. Projektował meble i elementy użytkowe gospodarstwa domowego np. żyrandole. Tworzył również sztuki dramatyczne.


Stanisław Wyspiański, Chochoły, 1898-1899


Dzieła Wyspiańskiego nacechowane były motywami patriotycznymi z przewodnim tematem walki narodowo-wyzwoleńczej. Często nawiązywał do mitologii i sztuki klasycznej. Czerpał z tradycji modernistycznych i symbolistycznych. Korzystał również z motywów zaczerpniętych wprost z natury takich jak liście i...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin