36_Mata_Hari.pdf
(
108 KB
)
Pobierz
Mata Hari
Aktorzy:
Mata Hari - Danuta Stenka
Kapitan Ladoux - Wiktor Zborowski
Dyrektor więzienia - Jan Machulski
Urzędnik imigracyjny - Krzysztof Globisz
Głos - Jerzy Bończak
O świcie 15 października 1917 roku do celi więzienia w St. Lonar, gdzie na pryczy spała kobieta
w szarym drelichu, weszli: dyrektor więzienia, lekarz wojskowy i pastor. Dużo czasu zajęło im
obudzenie więźniarki, która poprzedniego wieczora dostała silny środek nasenny. Wreszcie
ocknęła się. Dyrektor więzienia wysunął się do przodu. Powiedział:
Dyrektor: Mam bardzo złą wiadomość dla pani. Prośba o ułaskawienie została przez rząd
francuski odrzucona. Spoczywa na mnie szczególnie przykry obowiązek poinformowania pani,
że egzekucja odbędzie się za godzinę.
Strażniczki wyprowadziły z celi kobietę i wsadziły ją do samochodu, który wnet wyruszył do
lasu Vincennes.
Nazywała się Margaretha Gertuda MacLeod, z domu - Zelle. Świat znał ją jako Matę Hari. Czy
zasłużyła na wyrok śmierci? Dzisiaj wiemy, że nie. Padła ofiarą gry wywiadów, której nie
rozumiała ani nie potrafiła się przed nią obronić.
Miała 18 lat, gdy wyjechała z Amsterdamu, wygnana skandalem, jakim był jej romans z
dyrektorem szkoły.
W Hadze odpowiedziała na prasowe ogłoszenie kapitana Rudolfa MacLeoda poszukującego
towarzyszki życia. Był od niej o 22 lata starszy i niemal całe dorosłe życie spędził w służbie
wojskowej w Holenderskich Indiach Wschodnich. Spotkanie, na jakie umówili się w muzeum,
przerodziło się w gorący, choć krótkotrwały związek. Po sześciu dniach zaręczyli się, a pobrali
się 4 miesiące później. Wkrótce urodził im się syn, Norman John, z którym w maju 1897 roku
wyjechali na Sumatrę.
Kapitan MacLeod wracał do służby, jaką pełnił od ponad 20 lat w tej holenderskiej kolonii.
Margaretha urodziła tam córkę, ale ich związek rozpadał się. Okres ekscytacji egzotyczną wyspą
trwał krótko, a codzienne waśnie i problemy stawały się nie do zniesienia. Jej mąż odsłaniał
prawdziwą naturę żołdaka i hulaki.
Kres małżeństwa nastąpił po śmierci syna. Podobno został on otruty przez opiekunkę,
namówioną do zbrodni przez narzeczonego, żołnierza, który chciał się zemścić na kapitanie
MacLeodzie za złe traktowanie w czasie służby
W 1901 roku wrócili do Amsterdamu. Kłótnie, sprzeczki były już codziennością. Margaretha
skarżyła się, że mąż nie dawał jej pieniędzy i bił ją. Pewnego sierpniowego dnia 1902 roku zabrał
córkę i odszedł. Musiała urządzić sobie życie.
Wyjechała do Paryża, aby szukać szczęścia jako modelka. Potrafiła wykorzystać urodę i wpływ
na mężczyzn i przy pomocy francuskiego dyplomaty dostała się, jako orientalna tancerka, do
jednego z najmodniejszych wówczas salonów Madame Kiréewski.
Tam zwrócił na nią uwagę właściciel Muzeum Sztuki Orientalnej, który zaproponował jej
występy. Prawdopodobnie to on nadał jej pseudonim Mata Hari - "Oko dnia". Tak rozpoczęła się
wielka kariera holenderskiej dziewczyny udającej z powodzeniem Malajkę, której taniec, często
wykonywany nago lub w cielistym trykocie, zachwycał wszystkich mężczyzn, co oczywiście
sprawiało, że rosły szeregi jej wpływowych i bogatych kochanków.
Występowała w Monte Carlo, Kairze, Wiedniu, Mediolanie i Berlinie. Wszędzie do drzwi jej
garderoby pukali zamożni i wpływowi mężczyźni, których nie odsyłała z kwitkiem. Wśród
bardzo licznych kochanków Maty Hari znaleźli się francuski ambasador w Berlinie, prefekt
policji berlińskiej, a nawet szef kontrwywiadu niemieckiego. Te znajomości dawały jej
pieniądze, kosztowności, łatwe życie i znaczącą pozycję w towarzyskich sferach. Miały również
doprowadzić ją do zguby.
W 1910 roku gwiazda Maty Hari zaczęła świecić najpełniejszym blaskiem. Odnosiła największe
triumfy, choć miała już 34 lata, jak dla tancerki - był to poważny wiek. Otrzymała angaż do
słynnej La Scali. Miała nadzieję, że będzie występować w balecie Diagiliewa, z którym w marcu
1912 roku miała wyjechać do Sankt Petersburga. Nie udało się. W poszukiwaniu okazji do
kontynuowania estradowej kariery pojechała do Berlina, gdzie miała występować w tamtejszym
Metropolu. Był lipiec 1914 roku. Polityka, która przesądziła o jej zgubie, niespodziewanie
znalazła się bardzo blisko. Nie zważała na to.
28 czerwcu 1914 roku w Sarajewie zginął Arcyksiążę Franciszek Ferdynand i jego żona Zofia.
To wydarzenie, tragiczne dla rodziny, ale zupełnie nic nie znaczące w skali kontynentu, okazało
się katastrofalne dla historii świata. Europa w błyskawicznym tempie zaczęła staczać się ku
wojnie.
W tym czasie Mata Hari przebywała w Berlinie.
Co gorsza, spotykała się tam ze swoim byłym kochankiem Alfredem Kiepertem. Przekazał jej on
w pożegnalnym prezencie 100 tys. marek. Nieraz brała pieniądze od swoich kochanków i nikt nie
czynił jej z tego zarzutu. Jednakże Kiepert był oficerem, służył w 2 Westfalskim Pułku Huzarów.
Może więc nie o prezent chodziło.
Dalszy pobyt w Berlinie mógł być dla niej niebezpieczny, gdyż była obywatelką wrogiego
państwa. Podobno władze niemieckie zarekwirowały jej futra i biżuterię. W sierpniu 1914 roku
wróciła do Holandii, gdzie dała ostatni w swojej karierze występ na scenie Królewskiego Teatru
w Amsterdamie. Przedstawienie zakończyło się całkowitą klapą. Być może dlatego postanowiła
wyjechać do Paryża, uważając, że tylko tam znajdzie warunki odpowiednie dla swojego talentu.
Wojna ogarniała kontynent, a wszystkie walczące strony uważały, że zakończą ją szybko.
W tej wojnie nikt nie docenił siły nowej technologii. Karabiny maszynowe dziesiątkowały
atakujących, gdy tylko wyskoczyli z okopów. Pociski ciężkiej artylerii roznosiły umocnienia
polowe. Każda próba przełamania frontu kończyła się hekatombami ofiar, a rozstrzygnięcie nie
nadchodziło.
W końcu 1914 roku na froncie zachodnim armie niemieckie, francuskie i brytyjskie zapadły w
okopach. Rozpoczęła się straszna pozycyjna wojna, której celem było wykrwawienie wroga.
Wydawałoby się, że Paryż żył normalnym życiem, nie wiedząc nic o potworności frontu.
Jednakże mimo pozorów normalnego życia miasto zmieniło się. Na scenach kabaretów nie
wystawiano już roznegliżowanych scenek. Nawet tam zapanował duch patriotyzmu. W czasie,
gdy na frontach ginęły tysiące francuskich chłopców, paryska publiczność nie chciała oglądać
erotycznych tancerek.
Mata Hari zdawała się nie dostrzegać ani nie rozumieć tego, co dzieje się dookoła niej.
Postanowiła pojechać do Paryża, ale ze względu na wojnę i front, który przecinał Francję, z
Amsterdamu do Paryża można było dotrzeć jedynie okrężną drogą. Trzeba było dopłynąć do
brytyjskiego portu, tam przesiąść się na statek do Hiszpanii, a dalej pociągiem dojechać do
Paryża. I w taką drogę wyruszyła Mata Hari.
Mata Hari dopłynęła statkiem do brytyjskiego portu Folkestone, aby tam przesiąść się na statek
zmierzający do Hiszpanii. Ze względu na wojnę wszyscy pasażerowie poddawani byli
szczegółowej kontroli.
Drobne z pozoru zdarzenie miało przesądzić o dalszym losie słynnej tancerki. W porcie zwrócił
na nią uwagę urzędnik imigracyjny.
Urzędnik: Czy pani podróżuje sama?
Mata Hari: Tak.
Urzędnik: Pani paszport jest zaplamiony.
Mata Hari: Och, rozlałam wino. Wieczorem statek tak kołysał.
Urzędnik: W czasie wojny, gdy brytyjscy chłopcy giną we Francji, nie należy bawić się na statku,
proszę pani.
Mata Hari: To nie pana sprawa, co robię na statku. Zaraz pójdę do pana przełożonego, aby
poskarżyć się na traktowanie, z jakim spotkałam się z pana strony. Gbur!
Trudno się dziwić, że zrobiła fatalne wrażenie na urzędniku imigracyjnym, który zanotował po
rozmowie z nią:
Urzędnik: Wypadła bardzo niezadowalająco i nie powinna dostać zezwolenia na ponowny wjazd
do Zjednoczonego Królestwa.
Gdyby nie wojna, nie zwrócono by uwagi na zatarg z urzędnikiem. Jednakże wtedy brytyjski
kontrwywiad wszędzie doszukiwał się szpiegów, a samotnie podróżująca kobieta musiała budzić
podejrzenia.
Notatka brytyjskiego urzędnika imigracyjnego uruchomiła wielką machinę kontrwywiadu. Matę
Hari zaczęła oplątywać sieć, o istnieniu której nie miała pojęcia.
Sytuacja na froncie pogarszała się z miesiąca na miesiąc. Francja składała ogromną daninę krwi.
Pod Verdun 2 lutego 1916 roku Niemcy rozpoczęli bitwę, która miała wykrwawić wojska
francuskie.
Tylko pierwszego dnia walk wystrzelono milion pocisków artyleryjskich.
Mijały dni zażartych walk. Przesunięcie frontu choćby o kilkaset metrów pochłaniało tysiące
ofiar, a tak krwawo okupiony sukces kończył się z reguły utratą zdobyczy po kilku dniach.
Drugi rok wojny nie przynosił żadnych rozstrzygnięć. Tylko straty.
W czerwcu 1916 roku Mata Hari ponownie przybyła do Paryża. Już wtedy podążało za nią
dwóch agentów francuskiego kontrwywiadu - Tarlet i Monier.
Ustalili, że słynna tancerka zakochała się w dużo młodszym i nadzwyczaj przystojnym rosyjskim
arystokracie, poruczniku Vadimie Masloffie, który służył we francuskim lotnictwie i po
odniesieniu rany przebywał w szpitalu w miejscowości Vittel.
Było gorące sierpniowe popołudnie 1916 roku, gdy kapitan Georges Ladoux, szef francuskiego
wywiadu i kontrwywiadu, niski gruby mężczyzna z kruczoczarnymi wąsami i brodą, z cygaretką
tlącą się w kąciku ust, otworzył drzwi gabinetu mieszczącego się w kamienicy przy Boulevard
Saint-Germain 282 w Paryżu. Stała w nich kobieta, którą znał doskonale z afiszów i zdjęć w
gazetach.
Przysunęła sobie krzesło do biurka i usiadła wygodnie, opierając się o blat.
Mata Hari: Czego chcecie ode mnie? I niech pan nie udaje, że mnie pan nie zna!
Ladoux: Wiem, że chce pani jechać do Vittel i gotów jestem dać pani przepustkę.
Mata Hari: Jeżeli tak, to niech pan powie tym dwóm kapusiom, czekającym przed drzwiami,
którzy przykleili się do mnie jak cienie, że w upalne dni mają pana zezwolenie na wypicie
kieliszka za moje zdrowie w bistro na rogu.
Ladoux: Nie wiem, o czym pani mówi?
Mata Hari: Podążają za mną, dokąd bym się nie udała. Gdy wyjdę z hotelu, przetrząsają moje
bagaże. Gdy wracam, wszystko jest do góry nogami.
Kapitan Ladoux zapiał później:
Ladoux: Widząc, jak jest pewna siebie i jak panuje nad swoim zachowaniem, zacząłem się
zastanawiać, czy wywiad brytyjski nie mylił się przesyłając mi informację, że Mata Hari musi
być niemieckim szpiegiem.
Być może to jedno zdanie zawiera wyjaśnienie całej tajemnicy Maty Hari.
Kapitan Ladoux był przekonany, że słynna tancerka, która tak chętnie otwierała drzwi do swojej
sypialni wpływowym mężczyznom, w ten sam sposób może zdobywać ważne informacje.
Jednakże doświadczenie podpowiadało mu, że niemiecki wywiad wcześniej od niego doszedł do
takiego wniosku i podczas pobytu Maty Hari w Berlinie zwerbował ją do współpracy. Podobno
Mata Hari przyznała się do tego podczas pierwszej rozmowy. Miała powiedzieć:
Mata Hari: Teraz ta idiotyczna gra zakończyła się. Albo jestem zbyt niebezpieczna i w tym
przypadku musi pan wyrzucić mnie z Francji, albo jestem małą kobietką, która chciałaby
wreszcie mieć trochę spokoju.
Ladoux: Czy nie podjęłaby się pani chwalebnej służby dla Francji?
Mata Hari: Nigdy o tym nie myślałam.
Ladoux: Pani musi być bardzo kosztowna…
Mata Hari: To na pewno.
Ladoux: Jak pani sądzi, ile jest pani warta?
Mata Hari: Wiele albo nic. Szybko określiła swoją cenę. Była bardzo wysoka.
Na początku września 1916 roku Mata Hari wróciła z Vittel, gdzie spędziła kilka dni ze swoim
ukochanym, rosyjskim arystokratą porucznikiem Vadimem Masloffem. Oświadczył się jej, ale na
drodze do małżeństwa stanęła jego rodzina, która nie chciała słyszeć o związku z tancerką. Mata
Plik z chomika:
karo432
Inne pliki z tego folderu:
63_Podziemna_wojna.pdf
(110 KB)
60_Grupa_Jaszy.pdf
(103 KB)
59_Czas_bezprawia.pdf
(99 KB)
58_Nikita_Chruszczow.pdf
(109 KB)
56_Wielkie_polowanie.pdf
(102 KB)
Inne foldery tego chomika:
!Callan Method
!temp
Archer Jeffrey
Austen Jane
Beletrystyka
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin