w4.pdf

2010-03-04

DEFINICJA:

Inflacja to procentowy wzrost Œredniego

poziomu cen w danym okresie (zazwyczaj

mierzona jest rok do roku).

INFLACJA

MIERNIKIEM INFLACJI JEST STOPA INFLACJI, KTÓRA

JEST PROCENTOWĈ ZMIANĈ POZIOMU CEN

Pomiar inflacji

O ile zmieniáy siĊ ceny w roku t 1 w porównaniu do

roku t 2?

INFLACJA VS DEFLACJA

Deflacja - trwaây spadek ogólnego poziomu cen .

ZaáyĪmy, Īe na rynku znajdują siĊ 2 produkty: komputery i chleb.

Oblicz o ile zmieniá siĊ poziom cen („áącznie” komputerów i chleba) rynkowych w

okresie t 1 w stosunku do okresu t 0 .

Produkt

q 0

iloĞü w t 0

p 0

cena w t 0

q 1

iloĞü w t 1

p 1

cena w t 1

Komputery

Chleb

100

2010-03-04

WartoĞü w okresie t 0 :

Indeksy cen:

Indeks typu Laspeyrsa:

0 p

100

2000

100

1800

100

2000

WartoĞü w okresie t 1:

1 p

2080

¦ p

Indeks typu Paaschego:

2080

Zmiana wartoĞci:

1700

Indeks „idealny” Fishera:

048

Zmiana wartoĞci jest rezultatem zmian cen i iloĞci dóbr!

Pytanie:

O ile zmieniáa siĊ wartoĞü produkcji pod wpáywem zmian cen ?

Podając wskaĨniki inflacji czĊsto mnoĪymy wartoĞci indeksów

przez 100.

POMIARY INFLACJI

Najpopularniejszym sposobem mierzenia inflacji jest Œledzenie zmiany

wskaŬnika cen konsumpcyjnych. Jednak nie jest to proste. Inflacja jest

pr o ces em. Z nacz y to , Ůe w ystĘpuje w tedy, g dy o gólny poz iom c en s t ale

r oŒnie w j a kimŒ o kresie. N ie sĉ n iĉ j ednorazowe po dwyŮki pod w pâywem

j a k iegoŒ w s trzĉsu n p. w zrost c en to warów i mpor towanych w

nastĘpstwie osâabienia waluty krajowej, czy teŮ podniesienia ceâ.

P o dobnĉ t rudnoŒý n a strĘczajĉ produkty, k t ór ych c eny to g waâtownie

rosnĉ, to spadajĉ w stosunkowo krótkich okresach czasu, zakâócajĉc

o b raz dâugookresowej te ndencj i i nflacj i. S tĉd po trzeba o bser wacj i t z w.

inflacji bazowej. Jej wskaŬniki co miesiĉc publikuje NBP.

´ wskaŬnik cen detalicznych WCD (ang. consumer price index – CPI)

wskaŬnik okoâo 1800 cen dóbr konsumpcyjnych (np. ŒledŬ solony

odgâowiony 1kg, papierosy „ Camele” 20 szt., ondulacja na zimno

Zâosów damskich itd.).

´ Koszyk dóbr jest corocznie aktualizowany.

´ Ceny dóbr z koszyka sĉ obserwowane przez kilkuset ankieterów w

setkach rejonów statystycznych w caâym kraju.

´ RolĘ wag przy obliczaniu syntetycznego wskaŬnika inflacji odgrywajĉ

udziaây poszczególnych wydatków w caâRŒci wydatków przeciĘtnej

polskiej rodziny. WysokoŒý poszczególnych wydatków ustalano na

podstawie notatek prowadzonych na zlecenie GUS przez okoâo 32 tys.

polskich rodzin.

´ Deflator opisuje zmiany wszystkich cen wliczanych do PKB

´ Deflator jest miernikiem bardziej ogólnym, jednak WCD lepiej informuje

o zmianach kosztów utrzymania.

´ MIARY INFLACJI: CPI, PPI, Delfator

2010-03-04

PRZYCZYNY INFLACJI

´ niezrównowaŮony budŮet paĽstwa (wydatki z budŮetu przewyŮszajĉ wpâywy)

´ przeinwestowanie gospodarki (nadmierne rozwiniĘcie procesu inwestycyjnego

finansowanego przez paĽstwo)

´ Przyczyny inflacjiVĉ róŮne. Mogĉ one tkwiý w

polityce pieniĘŮnej, kredytowej, budŮetowej i

inwestycyjnej w dysproporcjach

gospodarczych, w spadku wartoŒci waluty

krajowej w stosunku do walut zagranicznych,

we wzroŒcie cen surowców czy paliwa i

energii na rynku Œwiatowym. Do

najwaŮniejszych moŮemy zaliczyý:

´ ingerencjĘ paĽstwa w politykĘ emisyjnĉ banku centralnego, co prowadzi w

rezultacie do nadmiernej iloŒci pieniĉdza.

´ wadliwĉ strukturĘ gospodarki

´ wzrost cen podstawowych surowców energetycznych (powoduje to wzrost

kosztów produkcji i wzrostu cen)

´ import inflacji (wraz ze wzrostem cen artykuâów importowanych przez dany kraj

nastĘpuje wzrost kosztów produkcji , a co za tym idzie wzrost cen)

´ recesjĉ gospodarczĉ (obniŮenie wydajnoŒci pracy, a tym samym wzrost kosztów

produkcji)

´ monopolizacjĘ gospodarki (monopoliŒci wzrost kosztów produkcji mogĉ

przenosiý na cenĘ)

Wg kryterium przyczyn:

INFLACJA POPYTOWA

( CIĈGNIONA PRZEZ POPYT)

Poziom cen

´ trwaây wzrost poziomu cen

spowodowany wzrostem

zagregowanego popytu

´ przyczyny ekspansji

popytu:

« wzrost podaŮy

pieniĉdza

« wzrost wydatków

rzĉdowych

« zmiana zachowaĽ

nabywców

Rodzaje inflacji

AD’

SAS

P 2

P 1

Zagregowany produkt

2010-03-04

Rodzaje inflacji

INFLACJA KOSZTOWA

(PCHANA PRZEZ KOSZTY)

´ trwaây wzrost poziomu cen

spowodowany spadkiem

zagregowanej podaŮy

´ przyczyny spadku SAS:

« wzrost pâac lub cen surowców

« wzrost kosztów produkcji

´ poâĉczenie inflacji i

trwaâego spadku poziomu

produktu jest

nazywane“stagflacjĉ”

II. Wg tempa zmian cen

Poziom cen

´ peâzajĉca – nie przekracza 5% rocznie

´ kroczĉca – oscyluje w granicach 5-10 %

rocznie

´ galopujĉca – 10-150% rocznie

´ hiperinflacja – powyŮej 150% rocznie

SAS’

SAS

P 2

P 1

Zagregowany produkt

TRANSAKCYJNE KOSZTY INFLACJI

Rodzaje inflacji

´ Gdy ceny sĉ stabilne, ludzie prawidâowo

formuâujĉ oczekiwania dotyczĉce przyszâego

poziomu cen

« gdy inflacja zmienia siĘ niespodziewanie, planowanie

staje siĘ trudniejsze, gdyŮ trudniej jest posâugiwaý siĘ

pieniĉdzem jako âĉcznikiem pomiĘdzy okresem

bieŮĉcym a przyszâym

« przedsiĘbiorcy i konsumenci szybko pozbywajĉ siĘ

pieniĉdza, który szybko traci swĉ wartoŒý

´ Prowadzĉc wymianĘ handlowĉ z resztĉŒwiata,

naleŮy obserwowaý nie tylko stopĘ inflacji w

kraju, ale takŮe za granicĉ.

III. Wg moĪliwoĞci przewidywania:

a) antycypowana

b) nieantycypowana

2010-03-04

INFLACJA OCZEKIWANA I

NIEOCZEKIWANA

´ Nieoczekiwana inflacja powoduje w gospodarce

znacznie wiĘcej problemów w gospodarce niŮ

inflacja oczekiwana, poniewaŮ zmienia realnĉ

wartoŒý pieniĉdza

´ Tak dâugo, jak inflacja jest wyŮsza niŮ oczekiwana,

powoduje dla niektórych koszty dla niektórych

korzyŒci

« jeŮeli jest wyŮsza niŮ oczekiwana, to korzyŒci odnoszĉ Ci, którzy

zaciĉgnĘli kredyt, podpisali umowy o zapâatĘ uwzglĘdniajĉce niŮszĉ

stopĘ inflacji

« koszty ponoszĉ ci, którzy oszczĘdzajĉ i sprzedajĉ po tych cenach .

« gdy inflacja jest niŮsza niŮ oczekiwana, mamy do czynienia z

sytuacjĉ odwrotnĉ.

SKUTKI INFLACJI

´ Skutki inflacji ponosi zarówno spoâeczeĽstwo, jak i gospodarka narodowa.

Negatywne skutki inflacji, zwâaszcza przy inflacji nieprzewidzianej ponoszĉ;

´ ludzie oszczĘdzajĉcy - kiedy trzymajĉ pieniĉdze w kieszeni lub na rachunku

oszczĘdnoŒciowym pâatnym na Ůĉdanie,

´ banki, które udzielajĉ poŮyczek na dâugie okresy i w momencie wypâaty

udzielonych poŮyczek pieniĉdze przy inflacji majĉ dla banków mniejszĉ siâĘ

nabywczĉ,

´ ludzie pracujĉcy, którzy w zwiĉzku z inflacjĉ otrzymujĉ podwyŮNĘ pâac popadajĉ

w wyŮszy podatek ,czyli w wyŮszĉ kategoriĘ stawek podatkowych,

´ emeryci, gdyŮ indeksacja emerytur, tak jak wzrost pâac pracowników nie nadĉŮa

za wzrostem cen.

KRZYWA PHILIPSA

ZALEŭNOőü MIėDZY INFLACJĈ A BEZROBOCIEM

ZaleŮnoŒý miĘdzy inflacjĉ a bezrobociem wyraŮa krz y w a Philipsa. J e s t t o z aleŮnoŒý o dw ro t na, a w iĘc

wyŮszej stopie inflacji towarzyszy niŮsza stopa bezrobocia i odwrotnie. Na podstawie tego typu zwiĉzku

rzĉdy w latach szeŒýdziesiĉtych decydowaây, czy celem polityki makroekonomicznej jest

przeciwdziaâania inflacji czy bezrobociu i przy zaâRŮonym spadku inflacji próbowaây okreŒliý rozmiary

przyszâego bezrobocia. Jednak juŮ w latach siedemdziesiĉtych skala obydwu zjawisk znacznie siĘ

powiĘkszyâa i coraz czĘŒciej zdarzaâo siĘ, Ůe rosâa zarówno stopa inflacji, jak i bezrobocia, i mimo

wysiâków nie udawaâo siĘ stâumiý inflacji nawet kosztem wyŮszego bezrobocia. Krzywa Philipsa, w

ksztaâcie jaki prezentuje wykres (poniŮej), przestaâa odpowiadaý rzeczywistoŒci. Okresy, w których

gospodarkĘ cechuje wysoka stopa bezrobocia i inflacji oraz niski poziom aktywnoŒci gospodarczej

nazywa siĘ stagflacjĉ.

WyjaŒnienie skomplikowania siĘ zaleŮnoŒci miĘdzy bezrobociem a inflacjĉ wiĉŮe siĘ zwykle z

przystosowaniem siĘ ludnoŒci do inflacji. OtóŮ przy braku iluzji inflacyjnej konsumenci reagujĉ na

zmiany wielkoŒci realnych, a nie nominalnych. W takiej sytuacji inflacja nie obniŮa ani realnej podaŮy

pieniĉdza, ani poziomu pâac realnych, a realna stopa procentowa dopasowuje siĘ do stopy inflacji.

Tempo inflacji nie wpâywa wiĘc na poziom potencjalnej produkcji oraz na wielkoŒý bezrobocia.

Oczywiste jest, Ůe dostosowania do inflacji mogĉ dokonaý siĘ w dâugim okresie, natomiast w okresie

krótkim moŮe wystĘpowaý substytucja miĘdzy inflacjĉ a bezrobociem, ale w zasadzie tylko w okresach

adaptacji gospodarki do zaburzeĽ w popycie globalnym. Poziom tej krótkookresowej substytucji zaleŮny

jest od przewidywanej stopy inflacji i tempa wzrostu iloŒci pieniĉdza w dâugim okresie. W Ůadnym razie

nie moŮna jednak liczyý na moŮliwoŒý substytucji inflacji i bezrobocia w okresie zaburzeĽ po stronie

globalnej podaŮy kiedy to zwykle mamy do czynienia ze stagflacjĉ.

´ S kutkami i nflacji w r e lacji d o g ospodarki n arodowej :

´ niechĘý przedsiĘbiorców do podejmowania inwestycji, gdyŮ nie moŮna

przewidzieý realnych zysków,

´ spadek innowacji i produkcyjnoŒci w przedsiĘbiorstwach gdyŮ u

przedsiĘbiorców zmniejsza siĘ zainteresowanie kredytami, na które

nakâadane sĉ wysokie odsetki,

´ dewaluacja waluty krajowej - wiĘcej zâotówek naleŮy zapâaciý za jednego

dolara,

´ zakâócenie w systemie finansowym na skutek duŮych zmian cen

papierów wartoŒciowych,

´ osâabienie wiarygodnoŒci paĽstwa u wierzycieli.

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: