msg1.doc

MSG-zajmują się przepływem siły roboczej, towarów, usług, kapita­łów i wiedzy technicz­nej.Współczesne MSG to sto­sunki między krajami o różnych ustrojach i poziomach rozwoju gospodarczego i różnych per­spektywach rozwojowych. Części składowe msg:a)teoria-bada i formułuje prawa o charakterze uniwersalnym(wspólne dla wszystkich dyscyplin zajmujących się gospodarką) i specyficz­nym(dotyczą tylko tej dyscypliny, są to prawa określające rozwój różnych form powiązań między­narodowych dotyczących prze­pływu towarów, usług i innego ro­dzaju). b)polityka-wyodrębnia się:a)zagraniczną politykę eko­nomiczną-(polityka poszczegól­nych krajów, odpowiada na pyta­nie jakie działania powinien pod­jąć kraj aby osiągnąć duże korzy­ści z wymiany gosp.) b)międzynarodową politykę eko­nomiczną-polityka realizowana w ramach różnorodnych form insty­tucji międzynarodowych.
Podstawowe podmioty i przedmioty mwg.
Podmioty od szczebla najniż­szego do najwyższego: -gosp. domowe; przed. różnego rodzaju; zrzeszenia konsumentów i produ­centów; krajowe org.gosp; organy regionalnych ugrupowań integra­cyjnych; wielkie korporacje tran­snarodowe; międzynarodowe or.gosp.
Przedmiotem MWG jest badanie form powiązań między podmio­tami msg, analiza przemian do­konujących się w międzynarodo­wym środowisku gosp. Przed­miotem są: korzyści z handlu; struktura handlu; protekcjonizm; analiza bilansu płatniczego; kurs walutowy i czynniki go określa­jące; międzynarodowy rynek ka­pitałowy.
Podstawowe formy międzyna­rodowej wymiany gospodarczej – ich istota i znaczenie we współ­czesnej gospod. światowej.
Do podstawowych form wymiany gospodarczej zaliczamy: wymianę rzeczową i wymianę finansową. Wymiana rzeczowa to przede wszystkim wymiana: produktów naturalnych - ich transport i eks­port; ludności - międzynarodowa migracja ludności - jej przenosze­nie się przez granice narodowe na dłuższe okresy; energii; infor­macji. Drugą formą wymiany go­spodarczej jest pieniądz. Pieniądz posiada wartość, a jako towar specyficzny posiada także war­tość użyteczną. 1. Handel mię­dzynarodowy.(Obrót towarowy, Handel usługami)2. Handel mię­dzygałęziowy, jest to handel po­legający na tym, że kraje produ­kują towary tej samej grupy i je eksportują, ale jednocześnie sprowadzają inne towary tej sa­mej grupy towarowej z zagra­nicy.3. międzynarodowa koopera­cja przemysłowa, czyli międzyna­rodowy podział pracy w dziedzinie podzespołów i części.4. Między­narodowy przepływ czynników produkcji:
Kierunki rozwoju handlu.
1)nasilający się proces rozsze­rzających powiązań o różnym char. między podmiotami gosp., gospodarkami nar. krajów o róż­nych poziomach rozwoju duże zróżnicowanie powiązań
2)szybki postęp techn., zwłaszcza elektroniczno- informacyjny tech­niki obliczeniowej, komputeryza­cji, internetu. Dzięki temu możliwe jest szybkie pozyskiwanie infor­macji niezbędnych do podejmo­wania decyzji.
3)wykształcenie się modelu „no­wej gospodarki” w fazę której najwcześniej wkroczyły USA. Proces globalizacji budzi nadzieję dla krajów rozwijających się, ale rodzi też pewne obawy z punktu ekonomicznego. Związane są one z zagrożeniem szybkiego przeno­szenia się między krajami zała­mań koniunkturalnych,
4) zmiana międzynarodowych struktur gosp.
5) przedmiotem przepływu są nie tylko towary i usługi ale i kapitał, siła robocza, technologia, (czyn­niki wytwórcze)
6) dynamiczny rozwój wielkich korporacji transnar.
7) zmiana char. MPP - specjaliza­cja międzygałęziowa - specjaliza­cja wewnątrzgał.; wymiana wyro­bów gotowych - wymiana podze­społów
8)gosp. świat, przestaje być sumą gospodarek narodowych, a staje się gosp. globalną (jeśli jest de­koniunktura to wszystkie gosp. wchodzą w stan recesji)
9) pojawienie się problemów glo­balnych (głód, zanieczyszczenie. środowiska, zadłużenie między­nar., terroryzm, wyczerpywanie się surowców nat.)
Cechy charakteryst. międzynar. wymiany siły roboczej we współczesnej gosp. świat.
Jak wiemy dynamika przepływu kapitału jest najwyższa spośród wszystkich elementów MSG. Dy­namika przepływu siły roboczej jest dużo mniejsza.
Przyczyny międzynarodowych przepływów siły roboczej są zwią­zane zarówno: 1.z motywem eko­nomicznym uzyskania wyższej płacy, potęgującym się bezrobo­ciem. 2.jak i z przyczynami poli­tycznymi. 3.ideologicznymi. 4.religijnymi. 5.rasowymi
Przepływy czynnika pracy powo­dują istotne konsekwencje eko­nomiczne dla kraju eksportują­cego jak i importującego siłę ro­boczą.
Ewolucja kierunków i inten­sywności między. wymiany ka­pitału.
Przepływ kapitału następuje tylko w formie pieniężnej lub rzeczo­wej. Celem przepływu jest uzy­skanie maksymalnej wartości do­datkowej (wys. stopy zysku) => przepływy o char. ekonom, lub mogą to być przepływy o char. politycznym lub humanitarnym (dary, subsydia, odszkodowania, zwrotna pomoc gosp.) Obroty ka­pitałem mają char. transferowy- wywóz kapitału nie jest natych­miast rekompensowany ekspor­tem towarów lub usług (eksport kapitału w przyszłości oczekuje określonych korzyści). Bezpo­średnim efektem przemieszczania się kap. w skali międzynar. jest: wzrost importu kraju przyjmują­cego kap., wzrost eksportu kraju wywożącego kap. Przepływ kap. nie powoduje przeniesienia praw własności (tak jak to jest w przy­padku towarów), tylko praw użyt­kowania kapitału. Szybki i łatwy transfer kapitału dzięki liberalizacji przepisów obrotu kap. w wymia­nie międzynar. oraz rozwoju tele­komunikacji jako gł. kanału prze­pływu kapitału. Obecnie duża część kap. uczestniczy w trans­akcjach spekulacyjnych (krótko­terminowe lokaty bankowe w róż­nych walutach, sprzedaż i zakup walut, papierów wartościowych celem osiągnięcia zysku wynika­jącego z różnic kursowych). Przy­czyną tego jest duża rola rynków sformalizowanych - giełd pap. wart.
Wiedza techniczna jako przed­miot międzynarodowej wy­miany gosp.; specyfika, formy i kierunki rozwoju.
Międzynarodowa wymiana wiedzy technicznej ma miejsce wtedy, gdy określona wiedza o charakte­rze ogólnym lub szczegółowym dostępna w danym momencie w jednym kraju staje się znana w innym w sposób inny niż całkiem niezależne badania, poszukiwa­nia, gromadzenie doświadczenia. W imporcie wiedzy technicznej nośnikami są: towary, patenty, człowiek. Transfer ten odbywa się następującymi kanałami: migracje ludności, handel międzynaro­dowy, konferencje, sympozja, wymiana studentów, międzynaro­dowe transakcje patentami i li­cencjami, grabież. 8.Rola i zna­czenie korporacji transnarodo­wych na rynku światowym
Wielkie korporacje trans naro­dowe to przedsiębiorstwa prowa­dzące dział. gospod. w co naj­mniej dwóch krajach. Istnieje za­tem przed. Małe i co najmniej jedno wchodzące w jego skład, położone w innym kraju. Takie korporacje znajdują się zarówno na terenie państw. Przyczyną powstania jest zapewnienie lep­szego dostępu do rynku kapitało­wego, technologii, siły roboczej a także surowców i rynku zbytu w krajach, w których rozwijają swoja działalność, a także pokonanie wielu barier taryfowych, para- i pozataryfowych. W krajach wy­soko rozwiniętych przedmiotem zainteresowania korporacji jest przemysł przetwórczy, a w kra­jach słabo rozwiniętych koncen­trują się na przemyśle wydobyw­czym, spożywczym i chemicz­nym. Przy czym przemysł w tych krajach sprawdza się do montażu wyrobów opartych na podzespo­łach. Wytwarzanych w krajach macierzystych lub filiach w kra­jach wysoko rozwiniętych.

Pojęcie gospodarki światowej; podstawowe czynniki zmian w systemie tej gosp.
Gosp. światowa to zespół powią­zań ekonom. między uczestni­czącymi podmiotami w m.p.p. GŚ staje się gospodarką globalną ze względu na problemy, które stoją przed społ. Należą do nich : -ochrona środow, -zadłużenie międzynar., -problem biedy i głodu, -choroby, epidemie cywili­zacyjne. Czynniki zmian: 1.nasilający się proces rozsze­rzających powiązań o różnym charakterze ( produkcyjnym, in­stytucjonalnym, finansowym ) między podmiotami gospodar­czymi, gospodarkami narodowymi krajów o różnych poziomach roz­woju;2.szybki postęp techniczny, a zwłaszcza rozwój elektroniczno – informacyjny techniki oblicze­niowej, komputeryzacji, internetu. Dzięki temu możliwe jest szybkie pozyskiwanie i przekazywanie informacji niezbędnych do podej­mowania decyzji; 3.wykształcenie modelu „nowej gospodarki” , w fazę której najszybciej wkroczyło USA. Proces ten nazywamy pro­cesem GLOBALIZACJI współ­czesnej gospodarki światowej. W wyniku internacjonalizacji ((umię­dzynarodowienia ) procesu za sprawą wielkich korporacji trans narodowych, banków, organizacji międzynarodowych tj. MFW, 4.w krajach rozwiniętych Europy Za­chodniej przeważają nastroje i prognozy optymistyczne doty­czące wzrostu wielkości produktu krajowego brutto. Zagrożeniem są tendencje protekcjonistyczne i kontrowersje handlu między USA i krajami UE.
Kierunki zmian w gosp. świa­towej przed i po II wojnie świa­towej.
Kształtowanie się gosp. zostało zainicjowane na przełomie 15 i 16w. powstaniem systemu gosp. europejskiej. Stworzono podstawy mpp gdzie kraje Europy Zachod­niej specjalizowały się w produkcji towarów przemysłowych, a Eu­ropa środkowa i Wschodnia zaj­mowała się rolnictwem i przemy­słem surowcowym. Pomiedzy 17 i 19 w. podzielono świat na kraje rozwinięte gosp. i na pozostałe regiony.Czynniki kształtujące ten podział to:rwolucja przemy­słowa,wywóz kapitału, migracje ludności.W połowie 19w. na Eu­ropę zachodnia przypadało 2/3 produkcji światowej, na Ameryke PN.- ¼.Po 1 wojnie światowej nast. Apiła przebudowa gosp. świtowej z powodu: - następstw wojen światowych i rwolucji w Rosji oraz rozpadu systemu kolo­nialnego; -zmian w układzie sił zewnętrznych poszczególnych grup krajów i powstania w ich ob­rębie nowych środków dominują­cych; -gwałtownych przyspieszeń postępu technicznego.Wielki kry­zys gosp. 1929-1933 doprowadził do załamania się systemu waluty złotej i zachwiania trójstronnej równowagi w sakli światowej. Kraje słabsze zaczęły odczuwać swój deficyt,a silniejsze-większe nadwyżki.Powojenną gosp. cha­rakteryzuja przekształcenia struktury handlu międzynarodo­wego,pojawienie się nowych form powiązań międzynarodowej współpracy gosp i wiele innych.
Podstawowe mierniki stopnia zaangażowania w międzynar. Podziale pracy i ich ocena.
Do podstawowych mierników stopnia zaangażowania w mię­dzynarodowym podziale pracy zaliczamy: 1.udziały w imporcie i eksporcie światowym. 2.przeciętną stopę importu (Im/Y) i eksportu (Ex/Y); Y – wartość do­chodu narodowego. 3.krańcowa stopa importu (Im/Y) i eksportu (Ex/Y). 3.dochodowa elastycz­ność importu – relatywne zmiany importu (Im/Im) w stosunku do relatywnych zmian dochodu na­rodowego w analizowanym okre­sie4.dochodowa elastyczność eksportu - relatywne zmiany eks­portu w stosunku do relatywnych zmian dochodu narodowego w analizowanym okresie 5.cenowa elastyczność importu – relatywne zmiany importu w stosunku do relatywnych zmian cen w danym okresie 6.cenowa elastyczność eksportu – relatywne zmiany eks­portu w stosunku do zmian rela­tywnych cen w danym okresie 7.produkcyjna elastyczność im­portu i eksportu 8.inwestycyjna elastyczność eksportu i importu
Problemy współczesnej gosp.światowej.
Przyczyn pojawienia się proble­mów należy szukać w procesie rozwoju gosp.,SA one nieunik­nioną konsekwencją wzrostu liczby ludności i internacjonalizacji procesu gospodarowania.Postęp techniczny umożliwił człowiekowi szersze korzystanie z zasobów przyrody co powoduje wiele za­grożeń globalnych. Problemy te mają charakter światowy, zło­żony, zależą od wielu czynni­ków.Sposób rozwiązywania pro­blemów globalnych ze względu na ich złożoność musi mieć cha­rakter złożony i dotyczyć wielu sfer życia gosp. i społecznego. Musi on objąć cały świat. Pod­stawowe problemy globalne to: -niebezpieczeństwo wybuchu wojny nuklearnej; -nie kontrolo­wany przyrosy ludności; wyczer­pywanie się zasobów surowców i energii; sytuacja krajów rozwijają­cych się;kryzys zadłużeniowy; zagrożenie środowiska przyrodni­czego;głod i ubóstwo; terroryzm; zadłużenie; migracje ludności; choroby cywilizacyjne; patologie społeczne; problemy zbrojeniowe.
Istota i cele teorii handlu mię­dzynarodowego.
Handel międzynarodowy powi­nien pełnić następujące funkcje:
-funkcję wyjaśniającą – powinna wyjaśniać dlaczego tak kształtują się obroty handlu zagranicznego
-funkcję decyzyjną – studiując teorię można podejmować na jej podstawie decyzje,
-funkcję optymalnych uwarunko­wań – studiując teorię można wiedzieć jak kształtować ramy wewnętrzne , aby osiągać korzy­ści.
Teoria kosztów względnych
Teoria kosztów względnych stwierdza , że możliwości ko­rzystnej specjalizacji międzynaro­dowej istnieją również w warun­kach utrzymywania się między dwoma krajami absolutnych róż­nic kosztów produkcji wyrażonych nakładami pracy, tj. także wtedy, gdy jeden z nich wytwarza wszystkie wyroby taniej (drożej) niż drugi. Wystarczającą prze­słanką rozwoju specjalizacji i handlu międzynarodowego jest występowanie względnych różnic kosztów wytwarzania mierzonych nakładami pracy. Zgodnie z tą zasadą chodzi o to, aby w warun­kach dysponowania przez kraj A absolutną przewagą nad krajem B w produkcji obydwu towarów, specjalizował się on w produkcji i eksporcie tego towaru, który może wyprodukować stosunkowo
taniej niż kraj B. Zasadę kosztów względnych można sformułować również uwzględniając różnice wydajności pracy. Zawsze ko­rzystna jest specjalizacja w tej dziedzinie produkcji, w której kraj A ma stosunkową przewagę w wydajności pracy nad krajem B, natomiast niekorzystna jest spe­cjalizacja w tej dziedzinie , w któ­rej dany kraj nie mastosunkowej przewagi nad partnerem handlo­wym.
Teoria obfitości zasobów
W teorii obfitości zasobów pod­stawową przesłanką rozwoju handlu międzynarodowego jest występowanie między dwoma krajami relatywnych różnic kosz­tów i cen. Występowanie między­narodowych różnic kosztów i cen jest spowodowane odmiennym wyposażeniem w dwa podsta­wowe czynniki produkcji: kapitał i pracę.Założenia teorii obfitości zasobów:
1.założenia początkowe:
-istnieją dwa kraje , dwa towary i dwa czynniki produkcji ( kapitał i praca),
-nie ma kosztów transportu,
-analizowane kraje są różnie wy­posażone w czynniki produkcji,
2.założenia dotyczące technicz­nych warunków produkcji i wa­...