20.doc

30

Część I. Podstawy finansów

•   Polski rynek pozagiełdowy: CeTO

Od 1996 roku działa w Polsce CeTO - Centralna Tabela Ofert, od 2001 roku jako elektroniczny, regulowany rynek pozagiełdowy akcji i obligacji. Spółkę akcyjną pod nazwą CTO (Centralna Tabela Ofert S.A.), która prowa­dzi obrót na tym rynku, zawiązały początkowo 43 przedsiębiorstwa makler­skie, choć obecnie większościowy pakiet akcji posiada WGPW. Rynek ten jest nadzorowany, podobnie jak giełda, przez Komisję Papierów Wartościo­wych, a obracane akcje są deponowane w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Wejście na rynek pozagiełdowy jest łatwiejsze i mniej kosztowne: zamiast prospektu emisyjnego wystarczy prostsze memorandum informacyjne. Rynek ten jest oparty na notowaniach ciągłych - transakcje zawierane są wciągu całego dnia po różnych cenach, z aktywną rolą ani­matorów (market-makerów).

Obrót niektórymi instrumentami finansowymi, np. obligacjami, możliwy jest także na niereguiowanym rynku wtórnym - rynku między bankowym, a finansowe instrumenty pochodne obracane są też na giełdzie towarowej i giełdzie finansowej - niewielkiej spółce zawiązanej przez Związek Ban­ków Polskich i kilka czołowych banków. Obroty są tam jednak marginalne w stosunku do tych na WGPW.

6. Indeksy giełdowe jako syntetyczne mierniki koniunktury

Indeks giełdowy jest syntetycznym wskaźnikiem przeciętnego poziomu cen, osiągniętego przez spółki w danym dniu na rynku giełdowym. Infor­muje również pośrednio o poziomie koniunktury gospodarczej. Indeksy róż­nią się konstrukcją (cenowe i dochodowe) i składem, który oddawać ma skład portfela przeciętnego inwestora. Podawane są w punktach lub procen­tach (wzrost i spadek).

Podstawowe indeksy, mówiące o koniunkturze światowej, to indeksy największej giełdy światowej, NYSĘ:

•   Dow Jones Industrial Index

Charles Dow i Edward Jones sporządzili pierwszy indeks obejmujący je­denaście firm notowanych na giełdzie nowojorskiej w 1884 roku (założyli też The Wall Street Journal). Indeks ten uległ z czasem poszerzeniu i obecnie Dow Jones Industrial Index obejmuje akcje 30 największych przedsiębiorstw przemysłowych w USA, np. IBM, Coca-Co!a, GE, GM,