9.

ZESPÓŁ SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH

I SPORTOWYCH

PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Imię i nazwisko

Klasa

Data inicjacji

Data prezentacji

Michał Lisiecki

III c

24.09.2007

26.09.2007

Temat lekcji:

Koordynator:

Temat zadania: Akcje.

      Akcja jest niewątpliwie najbardziej znanym w Polsce  udziałowym instrumentem finansowym. Jednocześnie jest papierem wartościowym

Emitentem akcji jest podmiot zwany spółką akcyjną. Inwestor, który kupuje akcje spółki staje się jej akcjonariuszem, czyli współwłaścicielem. Jeśli na przykład spółka akcyjna wyemitowała 100 tys. akcji, zaś inwestor kupił 20 tys. akcji spośród wszystkich wyemitowanych akcji, oznacza to, że jego udział we własności spółki wynosi 20%.

Oprócz prawa własności, kupujący akcje, zwane akcjami zwykłymi, nabywa kilka

innych praw. Są nimi:

~ prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy;

~ prawo do dywidendy, inaczej: prawo do udziału w zyskach spółki;

~ prawo poboru, czyli prawo do zakupu akcji nowej emisji;

~ prawo do udziału w masie likwidacyjnej;

~ prawo do kontroli zarządzania spółką.

Prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy

    Akcjonariusze są właścicielami spółki akcyjnej i to właśnie oni podejmują najważniejsze decyzje w spółce. Podstawowym organem w spółce jest Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy (WZA). Zwyczajne WZA odbywa się z reguły raz w roku.              .

Posiadacze akcji zwykłych mają prawo głosu na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Gdy spółka podejmuje ważne decyzje, decyduje liczba głosów. Każdy akcjonariusz otrzymuje tyle głosów, ile posiada akcji. Oznacza to, że akcjonariusz posiadający ponad 50% akcji właściwie ma głos decydujący

Oprócz WZA podstawowymi organami spółki są Rada Nadzorcza i Zarząd Spółki.

Prawo do dywidendy

     Duża część spółek akcyjnych osiaga zyski ze swojej działalności. WZA podejmuje decyzję o podziale zysków netto na dwie części: zysk zatrzymany i zysk do podziału czyli dywidendę.

    Zysk zatrzymany pozostaje w spółce, powiększa kapital wlasny spólki i stanowi w ten sposób jedno z możliwych źródeł finansowania przyszlych inwestycji. Z kolei druga część to zysk do podzialu, zwany dywidendą, który zostaje wyplacony akcjonariuszom. Posiadacz każdej akcji otrzymuje pewną wartość, zwaną dywidendą przypadającą na 1 akcję. Potocznie tę wartość nazywa się krótko: dywidendą. Warto dodać, że dywidenda jest dochodem akcjonariusza i jest opodatkowana.

Prawo do udziału w masie likwidacyjnej

      Zdarza się czasem, że spółka jest przejmowana przez inną spólkę lub upada. Wtedy akcjonariusze spólki mają prawo do udzialu w masie likwidacyjnej w proporcji zgodnej ze strukturą akcjonariatu. Dodajmy tu jednak, że w przypadku upadlości często okazuje się, że po spłaceniu długów i innych zobowiązań spólki, do podziału między akcjonariuszy nic nie pozostanie.

Prawo do kontroli zarządzania spółką

    Akcjonariusze są właścicielami spółki akcyjnej, a zatem jest oczywiste, że muszą mieć możliwość nadzoru i kontroli zarządzania. Mogą to uczynić poprzez wgląd w sprawozdania finansowe spółki, takie jak: bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych.

Umorzenie akcji

     Spółka akcyjna może umorzyć część akcji. Jednym ze sposobów, czasem stosowanym przez polskie spółki akcyjne, jest nabycie przez spółkę własnych akcji. Stanowi to określoną korzyść dla akcjonariuszy i może być atrakcyjne np. wtedy, gdy spółka wypłaca stosunkowo niską dywidendę przypadającą na 1 akcję. Umorzenie akcji powoduje, że korzystnie mogą zmienić się niektóre wskaźniki charakteryzujące akcję, w szczególności wzrasta zysk netto przypadający na 1 akcję (gdyż zmniejsza się liczba akcji).

Split

Split (podział) akcji jest to operacja przeprowadzana przez spółkę akcyjną polegająca na tym, że następuje obniżenie wartości nominalnej akcji przy zachowaniu tej samej wielkości kapitału akcyjnego.

Obrót akcjami w Polsce

     W Polsce istnieje duża liczba spółek akcyjnych. Zdecydowana większość spośród nich to tzw. spółki prywatne, w przypadku których nie ma obrotu akcjami na rynku publicznym. Jednak spółka akcyjna może stać się spółką publiczną, tzn. jej akcje mogą być przedmiotem oferty publicznej. Obrót akcjami regulowany jest przede wszystkim przez trzy wymienione na początku ustawy, a także przez Kodeks spółek handlowych.

Na to, aby spółka stała się spółką publiczną, wymagana jest zgoda Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Spółka akcyjna, która zamierza stać się spółką publiczną, przedstawia wniosek w KPWiG. Ważnym elementem tego wniosku jest prospekt emisyjny. Po uzyskaniu zgody akcje spółki publicznej mogą znaleźć się w obrocie na rynku giełdowym, do czego wymagana jest zgoda Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. Inną możliwością jest obrót pozagiełdowy.

Wartość akcji i różne wskaźniki

Akcja zwykla spółki charakteryzowana jest przez pewną liczbę wskaźników. Niektóre z nich podawane są w notowaniach gieldowych.

-         Kapitał akcyjny stanowi część kapitału własnego spółki.

-         Wartość nominalna jest to wielkość kapitału akcyjnego przypadająca na jedną akcję.

-         Wartość emisyjna jest to cena, po jakiej akcja sprzedawana jest na rynku pierwotnym.

-         Wartość księgowa jest to wartość aktywów netto spółki przypadająca na jedną akcję

-         Wartość rynkowa jest to cena, po jakiej akcja jest sprzedawana na rynku wtórnym

-         Zysk przypadający na 1 akcję jest to iloraz zysku netto spółki oraz liczby akcji. Inwestorowi z reguły zależy na tym, aby ten wskaźnik był jak największy.

-         Dywidenda przypadająca na 1 akcję jest to iloraz dywidendy (czyli zysku do podziału) i liczby akcji. Generalnie inwestorom zależy na tym, aby dywidenda przypadająca na 1 akcję była dość wysoka, gdyż stanowi to bieżący dochód akcjonariusza.

-         Wskaźnik cena - zysk jest to  iloraz ceny  rynkowej akcji i zysku netto przypadającego na 1 akcję. Jego interpretacja jest następująca: wskazuje, jaka jest cena (na rynku) jednostki zysku netto spółki. Im niższa wartość tego wskaźnika, tym bardziej atrakcyjna jest akcja dla inwestora. Mówi się wtedy, że akcje są "tanie".

-         Stopa dywidendy jest to iloraz dywidendy przypadającej na 1 akcję i ceny rynkowej akcji. Im wyższa wartość tego wskaźnika, tym większy dochód z zainwestowanego kapitału obecnie uzyskuje akcjonariusz.

-         Wskaźnik cena - wartość księgowa jest to  iloraz ceny rynkowej akcji i wartości księgowej akcji. Im wyższa wartość tego wskaźnika, tym wyższa jest wartość akcji w stosunku do wartości księgowej odzwierciedlającej wartość majątku spółki. Zmniejszanie się wartości tego wskaźnika i zbliżanie się tej wartości do 1 jest niepokojącym sygnałem.

Prawo poboru

        Prawo poboru z jednej strony jest prawem przysługującym akcjonariuszowi, z drugiej zaś - papierem wartościowym, który może być notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Prawo poboru to instrument finansowy, który dla posiadacza akcji oznacza prawo do zakupu akcji nowej emisji tej spółki po ustalonej cenie emisyjnej. Przy czym zazwyczaj cena emisyjna jest niższa niż cena rynkowa akcji.

Zastosowanie prawa poboru przez spółkę wiąże się z tym, że spółka po wyemitowaniu akcji może zdecydować o nowej emisji akcji. Dzięki temu powiększy ona kapitałakcyjny, a w związku z tym również kapitał własny, co oznacza nowe możliwości finansowania przedsięwzięć inwestycyjnych.

Jeśli dotychczasowy akcjonariusz nie zakupi akcji nowej emisji, wówczas jego udział we własności spółki po emisji akcji nowej emisji zmniejsza się, podobnie jak zmniejsza się jego wpływ na działalność spółki, gdyż dysponuje mniejszym udziałem.

Prawo do akcji

    Prawo do akcji (PDA) jest to kolejny instrument finansowy związany z akcją. Powstanie PDA wynika z faktu, że w przypadku emisji akcji od dnia zapisania się inwestora na akcje do pierwszego notowania akcji na giełdzie upływał długi okres, gdyż wydanie akcji może nastpić (zgodnie z prawem) po rejestracji podwyższenia kapitału akcyjnego przez sąd. W tym okresie środki inwestora były "zamrożone", gdyż inwestor nie mógł sprzedać akcji. Ponadto również w tym okresie nie było możliwości zakupu akcji przez innego inwestora, który nie zapisał się na subskrypcję akcji.

W celu zlikwidowania tych niedogodności wprowadzono instrument finansowy, zwany prawem do nowych akcji. Inwestor otrzymuje tyle praw do akcji, ile zostało mu przydzielonych akcji. Prawem do akcji można obracać na giełdzie w okresie, w którym podwyższenie kapitału akcyjnego nie zostało jeszcze zarejestrowane. Prawo do akcji daje posiadaczowi te same uprawnienia wobec spółki, jakie posiada akcjonariusz.