plugin-index2.php.pdf

Opieka nad chorymi

Chory w domu

Chorzy najchêtniej przebywaj± w znanym im otoczeniu własnego domu. Wiêkszo¶æ z nich czuje siê

znacznie lepiej wówczas, gdy sprawuj± nad nim opiekê ludzie im bliscy, których kochaj± i którym ufaj±.

Zadanie opieki nad chorym czêsto jednak budzi lêk osoby maj±cej zaj±æ siê pielêgnacj± chorego. Osoba,

której przyjdzie sprawowaæ opiekê nad chorym mo¿e czuæ siê niekiedy niezadowolona, sfrustrowana,

rozgoryczona czy zmêczona. Dlatego te¿ nale¿y obiektywnie spojrzeæ na zaistniał± sytuacjê i przemy¶leæ,

jak dostosowaæ siê do nowych okoliczno¶ci. Rozwa¿yæ nale¿y równie¿ własne potrzeby i mo¿liwo¶ci,

uwzglêdniaj±c, jak opieka nad chorym wpłynie na pozostałych członków rodziny. Przede wszystkim nale¿y

pomy¶leæ o przyzwyczajeniach i potrzebach chorego. Nale¿y wiêc w sposób jasny omówiæ tê sprawê z

rodzin±. Równie¿ rozmowa z lekarzem lub pielêgniark± mo¿e byæ pomocna w złagodzeniu wszystkich

obaw i zrozumieniu tego, czym jest naprawdê zajmowanie siê chorym człowiekiem. Je¶li chory wraca ze

szpitala do domu, nale¿y porozumieæ siê z personelem szpitalnym i dokładnie dowiedzieæ siê, na czym

polega opieka nad chorym. Nale¿y siê równie¿ dowiedzieæ, jakiego rodzaju pomocy mo¿emy oczekiwaæ z

zewn±trz. Wa¿ne jest nawi±zanie dobrej i stałej współpracy z lekarzem prowadz±cym, którego pomoc jest

czêsto niezbêdna.

Opieka nad chorym w domu nie zawsze musi spoczywaæ na barkach jednej tylko osoby. Je¶li zajmujemy

siê chorym dzieckiem, to warto korzystaæ z pomocy dziadków i rodzeñstwa. Je¶li pielêgnujemy

niedołê¿nego ojca lub star± matkê, to dobrze zaanga¿owaæ do tego innych członków rodziny. Organizuje

siê to w ten sposób, ¿e jedna osoba bierze na siebie pełn± odpowiedzialno¶æ za opiekê nad chorym, a inni

bêd± pełniæ przy nim dy¿ury. Odpowiedzialno¶æ oznacza w tym wypadku: rozmowy z lekarzem i słu¿b±

medyczn±, podawanie przepisanych leków, poddawanie chorego zalecanym zabiegom. Pomocni mog±

okazaæ siê równie¿ s±siedzi i przyjaciele. Nigdy nie powinno siê odmawiaæ proponowanej pomocy.

Bardzo wa¿ne jest, by osoba opiekuj±ca siê chorym miała kogo¶, z kim mogłaby otwarcie mówiæ o swoich

kłopotach, z kim mogłaby podzieliæ siê swoimi w±tpliwo¶ciami i obawami. Nawet je¶li ta osoba nie jest w

stanie pomóc, rozmowa z takim człowiekiem jest najlepszym sposobem unikniêcia stresu.

Wa¿na jest uczciwo¶æ w stosunku do chorego. Chorzy ludzie bardzo ró¿nie reaguj± na swoje dolegliwo¶ci.

Niektórzy przewlekle chorzy staj± siê egocentryczni, robi± niemiłe czy przykre uwagi. I chocia¿ ich

intencj± nie jest zranienie swojego opiekuna, to lepiej jest otwarcie zwróciæ mu uwagê, ¿e sprawiaj±

przykro¶æ, ni¿ skrywaæ te urazy. Bywaj± te¿ chorzy skłonni do depresji, którzy ¼le znosz± uzale¿nienie od

innych. S± czêsto zniechêceni, poddaj± siê chorobie i rezygnuj± z prób zwalczania jej. Ich niechêæ mo¿e

przerodziæ siê otwart± nienawi¶æ do swego opiekuna. Osoba, która zajmuje siê chorym, gdy poczuje, ¿e

jej siły s± na wyczerpaniu, powinna postaraæ siê o uzyskanie pomocy u lekarza lub innego pracownika

słu¿by zdrowia. Długotrwała opieka nad chorym jest ciê¿kim zadaniem i wymaga wielkiej wytrzymało¶ci

fizycznej i psychicznej. Osoba sprawuj±ca opiekê powinna dbaæ o swoje własne zdrowie, je¶æ regularne

posiłki, zadbaæ o wypoczynek i wystarczaj±c± ilo¶æ snu. Dobrze byłoby nie zaniedbaæ swojego hobby,

zwłaszcza wówczas, gdy choroba bliskiego jest ¶miertelna. Nale¿y byæ tak¿e w kontakcie z przyjaciółmi.

Je¶li nie mo¿na spotkaæ siê z nimi poza domem, nale¿y zapraszaæ ich do siebie. Odwiedziny krewnych i

znajomych s± wa¿ne tak¿e dla chorego. Znalezienie mu ciekawego zajêcia, które odwróciłoby jego uwagê

od kłopotów i trudno¶ci wynikaj±cych z choroby, mo¿e równie¿ poprawiæ jego samopoczucie.

Tylko wówczas wytworzy siê prawdziwe uczucie wiêzi i wzajemnego poszanowania miêdzy tob± i chorym,

gdy obowi±zek, jaki spoczywa na opiekunie, nie przytłoczy go zbytnio swoim ciê¿arem.

Pomoc choremu w samodzielnym wykonywaniu codziennych czynno¶ci stanowi jeden z wa¿nych

elementów pielêgnacji osoby niesprawnej. Na ogół pragniemy zrobiæ przy chorym jak najwiêcej. Czêsto

staramy siê sami ubieraæ chorego, który ma kłopoty z poruszaniem rêkami. Zajmuje na pewno wiêcej

czasu stanie obok, gdy chory sam próbuje siê ubieraæ, lub przy naszej niewielkiej pomocy. Po pewnym

http://www.abobola.aplus.pl - Parafia ¶w. Andrzeja Boboli M. w Białymstoku

Generated: 9 May, 2010, 21:58

czasie zrobi to samodzielnie. Z wyj±tkiem sytuacji, kiedy choremu potrzebny jest maksymalny spokój i

ograniczenie ruchów, w interesie wszystkich domowników jest, aby chory pozostał jak najdłu¿ej aktywny.

Uzale¿nienie od innych w spełnianiu ka¿dej potrzeby mo¿e spowodowaæ zniechêcenie lub załamanie u

chorego. Zachowanie choæby niewielkiego stopnia wpływu na swe własne ¿ycie poprawi samopoczucie

chorego i mo¿e przyczyniæ siê do szybszego powrotu do zdrowia.

Chorzy skazani na le¿enie w łó¿ku i ograniczenie aktywno¶ci, maj± skłonno¶æ do analizowania własnych

my¶li i skupiania na sobie uwagi. Prowadzi to do nadmiernego zainteresowania prawdziwymi lub

urojonymi objawami choroby. Aby temu zapobiegaæ nale¿y wyszukiwaæ choremu rozmaite zajêcia oraz

organizowaæ kontakty z lud¼mi. Zachêcanie go do samodzielno¶æ pomaga zapobiec wielu dodatkowym

problemom. Je¶li chory zaczyna siê irytowaæ, traci poczucie rzeczywisto¶ci lub postêpuje jak niegrzeczne

dziecko, nale¿y zmniejszyæ lêk chorego i uspokoiæ go, ¿e zajmowanie siê nim nie sprawia ci kłopotu.

Bywa, ¿e chory staje siê niespokojny czy przestraszony i wymaga nieustannego podtrzymywania go na

duchu. Nale¿y rozproszyæ jego w±tpliwo¶ci i niepokoje i pozwoliæ mu opowiedzieæ o drêcz±cych go

problemach.

W ¶wiadczeniu pomocy choremu nale¿y przyj±æ zasadê, ¿e w sprawach, w których dawne

przyzwyczajenia chorego nie szkodz± jego zdrowiu lub nie s± przeciwwskazane przez lekarza, to nie ma

powodu ich zmieniaæ. Nale¿y pamiêtaæ, ¿e potrzeby chorego mog± siê zmieniaæ wraz z popraw± lub

pogorszeniem jego stanu zdrowia.

Zasadnicz± spraw± w opiece nad chorym w domu jest wła¶ciwa postawa zajmuj±cej siê nim osoby.

Powinna byæ ona pogodna i ¿yczliwa. Aby to osi±gn±æ, nale¿y wła¶ciwie zaplanowaæ sobie dzieñ pracy

oraz nauczyæ siê pewnych praktycznych technik, ułatwiaj±cych sprawowanie tej opieki. Oszczêdno¶æ

czasu i wysiłku pomo¿e opiekunowi zyskaæ wiarê w siebie i poczucie panowania nad rzeczywisto¶ci±.

Wiêkszo¶æ chorych, którzy wymagaj± opieki, przebywa we własnym domu. Jedynie niewielka czê¶æ

pacjentów le¿y w szpitalu. Pobyty szpitalne s± na ogół krótkie, zwi±zane z konieczno¶ci±

skomplikowanych zabiegów. Pobyt w o¶rodku dla rekonwalescentów lub w pensjonacie z nadzorem

lekarskim jest na ogół bardzo kosztowny i dla przeciêtnej rodziny wrêcz nieosi±galny. Nie zaspokaja on

ponadto emocjonalnych potrzeb chorego i jego najbli¿szych.

Opieka domowa powinna zaspokajaæ fizyczne, społeczne i duchowe potrzeby chorego, by w krótkim

czasie powrócił do zdrowia lub by mo¿liwie szybko przystosował siê do ograniczeñ wynikaj±cych z

choroby, w przypadku choroby ¶miertelnej - by mógł umrzeæ z godno¶ci±. Spraw± niezmiernie wa¿n± dla

obu stron jest tak¿e dobre samopoczucie osoby pielêgnuj±cej chorego. By spełniæ ten warunek nale¿y

odpowiednio, w sensie zarówno praktycznym jak i emocjonalnym, zorganizowaæ sobie pracê.

Opieka nad umieraj±cym

¦mieræ i umieranie s± tematami bardzo niechêtnie na ogół poruszanymi. Jednak ostatnio o sprawach tych

mówimy coraz czê¶ciej zupełnie otwarcie.

W opinii wiêkszo¶ci lekarzy i psychologów, osobami umieraj±cymi nale¿y opiekowaæ siê w jego własnym

domu, je¿eli jest to mo¿liwe i zgodne z ¿yczeniem zainteresowanych osób. To wła¶nie w domu, w¶ród

najbli¿szych, którzy siê nimi zajmuj±, w dobrze znanym otoczeniu, chory czuje siê najszczê¶liwszy i

najbardziej bezpieczny. Zwykle opieka rodziny musi byæ tak¿e uzupełniona pomoc± lekarza domowego

lub innych specjalistów z dziedziny ochrony zdrowia.

Prze¿ywanie nadchodz±cej ¶mierci bliskiej osoby przebiega w specyficzny sposób. Pierwsz± na ogół

reakcj± jest nie przyjêcie do wiadomo¶ci tego, co ma siê zdarzyæ. Wywołuje to uczucie gniewu,

w¶ciekło¶ci lub niechêci, które czasem przenoszone jest na otoczenie czy lekarza. Rodzice umieraj±cego

http://www.abobola.aplus.pl - Parafia ¶w. Andrzeja Boboli M. w Białymstoku

Generated: 9 May, 2010, 21:58

dziecka staj± siê niekiedy agresywni wobec innych członków rodziny lub personelu szpitalnego.

Kolejnym etapem s± czynione przez chorego lub jego najbli¿sz± rodzinê próby przebłagania Boga lub

losu, by ¶mieræ nie nadchodziła tak prêdko.

Po tym stadium nadchodzi okres depresji i załamania. Umieraj±cy przygotowuje siê do opuszczenia tego

¶wiata i bliskich ¿yj±cych, kochanych przez niego osób. Ogromny smutek powoduje niekiedy izolacjê i

zamkniêcie siê w sobie odchodz±cego oraz unikanie tematów, które dotycz± przeszło¶ci. Załamanie

bliskich jest równie¿ głêbokie.

W koñcu nadchodzi okres pogodzenia siê z losem. Mija zło¶æ i depresja. Umieraj±cy gotów jest załatwiæ

ró¿ne sprawy, np. sporz±dziæ testament. Pozorne uspokojenie nie oznacza zawsze pogodzenia siê

chorego z blisk± perspektyw± ¶mierci. W tym okresie równie¿ jego najbli¿si zaczynaj± my¶leæ o

nadchodz±cej rozł±ce.

Przyjêcie do wiadomo¶ci, ¿e kto¶, kogo kochamy wkrótce nas opu¶ci, jest zawsze trudne. Szczególnie

jednak ciê¿ko pogodziæ siê z my¶l±, je¶li umiera dziecko. Reakcje najbli¿szych bywaj± ró¿ne: od łez

przelanych w zło¶ci lub bólu do agresji i niewiary, a tak¿e lêku o to, jak bêdzie wygl±dało dalsze ich ¿ycie.

Rodzice mog± obarczaæ siê odpowiedzialno¶ci± za chorobê dziecka. Inni zadaj± sobie pytanie: "có¿

takiego uczynili¶my, by zasłu¿yæ na taki los?", lub "czy gdyby¶my post±pili wówczas inaczej, mo¿na

byłoby zapobiec nieszczê¶ciu?". Chocia¿ takie reakcje s± zupełnie naturalne, rzadko kiedy rodzice mogli

wpłyn±æ na rozwój wydarzeñ. Je¿eli kto¶ znajdzie siê w takiej sytuacji powinien spróbowaæ porozmawiaæ

o swoich problemach z lekarzem lub psychologiem, który wesprze duchowo i moralnie. Mo¿na

skontaktowaæ siê z grup± wsparcia, gdzie mo¿na spotkaæ kogo¶, kto do¶wiadczył tego samego.

Opieka nad umieraj±cym dzieckiem wymaga szczególnej odporno¶ci psychicznej. Wystarczaj±co trudno

jest uporaæ siê z własnymi odczuciami, a co dopiero z tymi, których do¶wiadcza chore dziecko. Zdolno¶æ

dziecka do zrozumienia istoty umierania znacznie zmienia siê z wiekiem. Kiedy dziecko zacznie stawiaæ

pytania, nale¿y odpowiedzieæ mu uczciwie, stosownie do jego wieku i mo¿liwo¶ci pojmowania. Nale¿y

okazaæ dziecku, ¿e pomimo własnych odczuæ jeste¶my w stanie spojrzeæ prawdzie w oczy. Rodzeñstwu i

kolegom umieraj±cego dziecka nale¿y powiedzieæ, w sposób dla nich zrozumiały, ¿e nie powróci ono do

zdrowia. Po jego ¶mierci nale¿y im wyja¶niæ, dlaczego zmarło, gdy¿ mogliby siê obawiaæ, ¿e ich ¿ycie

równie¿ nie potrwa długo.

Nie mo¿na zaniedbywaæ serdecznej opieki, gdy stan umieraj±cego pogarsza siê. Zabiegi pielêgnacyjne s±

bardzo istotnym elementem opieki nad umieraj±cym. W miarê jak jego stan siê pogarsza, wymagaj± od

opiekunów coraz wiêkszego zaanga¿owania.

Umieraj±cy chêtnie przywołuje wspomnienia i miłe momenty ze swojego ¿ycia. Byæ mo¿e zechce powróciæ

do starych listów, przejrzeæ fotografie i dawne dokumenty z przeszło¶ci. Jest to równie¿ czas na

zapomnienie dawnych urazów i pogodzenia siê z krewnymi, z którymi ¿yło siê w niezgodzie. Niekiedy

umieraj±cy odczuwa gorycz i ¿al w stosunku do tych, którzy po jego ¶mierci bêd± ¿yæ nadal. Taka reakcja

na nadchodz±c± ¶mieræ mo¿e byæ dla bliskich bolesna, lecz nie nale¿y siê ni± przejmowaæ. Najgorsze

byłoby w takiej sytuacji pogniewaæ siê na umieraj±cego i pozostawiæ go w samotno¶ci i rozterce.

Niekiedy niemo¿liwa jest dalsza opieka nad chorym w domu i wówczas musi siê on znale¼æ w szpitalu lub

hospicjum. Opiekun nie ma ¿adnego powodu winiæ siebie, ¿e zawiódł w jakikolwiek sposób. Najlepiej udaæ

siê z chorym do szpitala lub hospicjum i zapoznaæ siê z warunkami, w jakich bêdzie przebywał. Mo¿na

zaoferowaæ personelowi swoj± pomoc w karmieniu czy pojeniu chorego. Mo¿na posiedzieæ przy jego

łó¿ku, jak to było czynione w domu i porozmawiaæ z nim. Hospicjum jest rodzajem szpitala,

przeznaczonym do opieki nad umieraj±cymi. Zadaniem tej placówki jest zapewnienie ¶miertelnie choremu

komfortu psychicznego i fizycznego, warunków, w których przyjmie ¶mieræ z godno¶ci± i spokojem. W

hospicjum jest kładziony nacisk na to, by umieraj±cy mógł wypowiedzieæ siê i podzieliæ swoimi obawami z

lud¼mi, którzy chc± mu pomóc, którzy zaspokajaj± jego potrzeby duchowe, rozprosz± lêk i u¶mierz± ból.

http://www.abobola.aplus.pl - Parafia ¶w. Andrzeja Boboli M. w Białymstoku

Generated: 9 May, 2010, 21:58

Panuj±ca w hospicjum serdeczna atmosfera stanowi zachêtê dla krewnych i przyjaciół chorego, by

równie¿ anga¿owali siê w działalno¶æ tej placówki.

Kiedy dojdzie bliska osoba, ludzie na ogół płacz±. Nie wszyscy jednak zdolni s± do płaczu. Byæ mo¿e

dlatego, ¿e podczas choroby człowieka, którego kochali, nie chcieli okazaæ rozpaczy, a po jego ¶mierci

pogr±¿aj± siê w rodzaju odrêtwienia. Szczególnie rzadko ujawniaj± swoje uczucia mê¿czy¼ni i oni

najbardziej potrzebuj± w takich chwilach słów pociechy. Niektórzy szukaj± winnych ¶mierci bliskiej nam

osoby. Inni sami maj± poczucie winy, gdy¿ np. odczuli ulgê, ¿e ¶mieræ skróciła cierpienia chorego. Inni

wyrzucaj± sobie dawn± oschło¶æ i przykre uwagi czynione wobec zmarłego.

Po ¶mierci bliskiej osoby przychodzi załamanie i poczucie pustki. Skoñczyła siê bieganina wobec chorego,

a przyjaciele i krewni przestali okazywaæ zainteresowanie. ¯ycie wydaje siê ponure i bezcelowe,

szczególnie dla kogo¶, kto pozostał sam. Jednak w miarê upływu czasu, mimo wielkiego smutku, budzi

siê zainteresowanie ¶wiatem. Je¶li zwi±zek ze zmarłym był bliski, musi upłyn±æ rok nim minie rozpacz i

kolejne dwa lub trzy lata, by pogodziæ siê z jego ¶mierci±.

Kiedy umiera bliska osoba, rodzice i przyjaciele staraj± siê unikaæ tematu ¶mierci, nawet nie wymieniaj±

imienia zmarłego, by nie zasmucaæ najbli¿szych. Dobrze byłoby, gdyby kto¶ przej±ł inicjatywê,

opowiedział o człowieku, który odszedł, wspomniał szczê¶liwe dni, które razem spêdzono.

Ten, kto utracił bliskiego, najlepiej czuje siê we własnym domu i czerpie pociechê z codziennych w nim

zajêæ, nawet je¶li to miejsce wydaje siê pocz±tkowo opustoszałe i nieco obce. Niekiedy przyjaciele i

krewni próbuj± nakłoniæ osamotnion± osobê, by wyprowadziła siê lub wyjechała na jaki¶ czas. Ona jednak

woli pozostaæ w domu, wszystko przemy¶leæ i zaplanowaæ swoj± przyszło¶æ.

K.B.

http://www.abobola.aplus.pl - Parafia ¶w. Andrzeja Boboli M. w Białymstoku

Generated: 9 May, 2010, 21:58

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: