Test GPS
4. Zdefiniować (wyjaśnić) pojęcia:
1) klin optyczny - pryzmat o bardzo małym kącie łamiącym stosowany w przyrządach optycznych do nieznacznego odchylania kierunku biegu promieni świetlnych; rozszczepienie światła może być w tym przypadku pominięte.
2) obraz urojony (także: jak doświadczalnie sprawdzić) – (odbicie w lustrze); postrzegany tak, jak to wynika z promieni świetlnych; w poszczególnych punktach obrazu nie przecinają się fizyczne promienie lecz tylko ich geometryczne przedłużenia
3) ognisko soczewki – punkt skupienia załamanych promieni świetlnych
4) oś optyczna soczewki - Główna oś optyczna jest osią symetrii soczewki; jest to prosta łączaca środki krzywizn soczewki
5) środek optyczny soczewki - Dla każdej soczewki istnieje punkt zwany optycznym środkiem soczewki, leżący na głównej osi optycznej, posiadający tę własność, że promienie przechodzące przez niego nie załamują się. Dla prostoty środek O optyczny soczewki będziemy przyjmować w geometrycznym środku soczewki.
6) ogniskowa – odległość ogniska od środka optycznego
7) obraz rzeczywisty (także: jak doświadczalnie sprawdzić) - Obraz rzeczywisty to obraz przedmiotu, który powstaje w wyniku przecięcia się promieni rzeczywistych przechodzących przez układ optyczny. Obraz rzeczywisty jest widoczny na ekranie umieszczonym w płaszczyźnie ogniskowania. Doświadczalnie: należy wstawić kliszę w miejscu powstania obrazu, naświetlona klisza odda obraz rzeczywisty
8) powiększenie lunety – jest to stosunek tangensów katów pod jakimi widzimy przedmiot przez lunetę i gołym okiem ( tg(B)/tg(A), gdzie A- kąt jaki widzimy gołym okiem, B kąt widziany przez lunetę)
9) soczewka ekwiwalentna – WEŻCIE UZUPEŁNIJCIE JAK KAROL CHCE
10) błąd kolimacji (w teodolicie) – jest to nieprostopadłość osi celowej cc do poziomej osi obrotu lunety hh.
11) błąd inklinacji (w teodolicie) – jest to nieprostopadłość poziomej osi obrotu lunety hh do głównej osi obrotu teodolitu vv
12) płytka ogniskowa w lunecie – szklana płyka z wprowadzoną siatką kresek umieszczoną w płaszczyźnie obrazu tworzonego przez obiekt
13) granica rozdzielczości oka – granicą rozdzielczości ludzkiego oka jest 1’.
14) rozdzielczość jednooka punktowa – jest to zdolność do widzenia punktów rozdzielnie z odległości dobrego widzenia, czyli 25cm
15) rozdzielczość jednooka koincydencyjna – jest to zdolność do uchwycenia koincydencji dwóch prostych równoległych
16) paralaksa (w lunecie) – to niepokrycie się płaszczyzny siatki kresek z płaszczyzną obrazu tworzonego przez obiektyw
17) błąd miejsca zera koła pionowego – inaczej błąd indeksu; jest to kąt zawarty pomiędzy poziomą osią celową instrumentu i linią łączącą środek limbusa koła pionowego z indeksem tegoż koła.
18) refrakcja – jako zjawisko fizyczne - to zmiana kierunku rozchodzenia się fali (refrakcja fali) związana ze zmianą jej prędkości, gdy przechodzi do innego ośrodka. Inna prędkość powoduje zmianę długości fali, a częstotliwość pozostaje stała.
19) współrzędne biegunowe – Niech P=P(x, y) będzie punktem płaszczyzny o współrzędnych (x, y). Oznaczmy przez „p” półprostą OP (gdzie O=(0,0). Współrzędne biegunowe punktu P=(x, y) zdefiniowane są jako para , gdzie jest odległością P od początku układu O, a jest kątem (zorientowanym) jaki tworzy półprosta „p” z dodatnią osią Y (współrzędne jak w geodezji)
20) współczynnki załamania światła - wielkość charakteryzująca zjawisko fizyczne załamania fali elektromagnetycznej, zwykle światła, występujący w prawie Snelliusa. Określa on stosunek prędkości światła będącego w jednym ośrodku do prędkości światła w drugim ośrodku. Współczynnik załamania pozwala określić kierunek biegu promieni załamanych. Współczynnik zależy od rodzaju materiału, a dla danego materiału także od długości fali (w ośrodkach dyspersyjnych) oraz od temperatury. Współczynnik bezwzględny określa stosunek prędkości światła w próżni do prędkości światła w danym ośrodku.
21) kąt graniczny - kąt padania promienia, przy którym promień załamany ślizga się po powierzchni granicznej (kąt załamania wynosi 90o). K.g. występuje tylko przy przechodzeniu światła z ośr. optycznie gęstszego do ośr. optycznie rzadszego; promienie o kącie padania większym od k.g. ulegają całkowitemu wewn. odbiciu.
22) soczewka bryła z materiału przezroczystego ograniczona jedną lub dwiema płaszczyznami sferycznymi
23) refrakcja pionowa astronomiczna – jest to zjawisko fizyczne polegające na zakrzywieniu promienia świetlnego na skutek niejednorodności ośrodka występujące od kilku metrów nad powierzchnią ziemi
24) soczewka ogniskująca – jest to inaczej soczewka skupiająca;
25) krzywa refrakcyjna – jest to promień świetlny powstały w wyniku refrakcji
26) refrakcja różnicowa – występuje podczas pomiaru na różnych wysokościach na terenie o dużym spadku i wynika z tego, że celowa skierowana na jedną łatę przechodzi przez inne warstwy atmosferyczne, niż celowa skierowana na drugą łatę. Należy pamiętać, aby oś celowa nie przechodziła bliżej powierzchni ziemi, niż 0,5 m.
27) refrakcja przyziemna – zjawisko zachodzące do kilku metrów nad powierzchnią ziemi ; zjawisko fizyczne polegające na zakrzywieniu promienia świetlnego na skutek niejednorodności ośrodka, różnica ta wynika z silnie zróżnicowanej temperatury przy powierzchni ziemi
28) abberacja sferyczna - polega na tym, że promienie biegnące od jednego punktu przedmiotu po przejściu przez soczewkę nie przecinają się idealnie w punkcie, lecz tworzą bryłę. Sposobem osłabienia aberacji jest wykorzystanie soczewki jedynie w przybliżeniu jej osi optycznej
29) współczynnika załamania światła
30) grupy dokładnościowe szczegółów terenowych – Przedmiotem pomiaru sytuacyjnego są szczegóły terenowe stanowiące elementy treści mapy zasadniczej. Są to:
-naziemne szczegóły terenowe
-urządzenia podziemne oraz podstawowe elementy ewidencji gruntu.
Ze względu na charakter oraz wymagania dokładnościowe pomiaru szczegóły sytuacyjne dzielą się na trzy grupy dokładnosciowe (I,II,III instr.G4).
I grupa dokładniściowa: trwałe szczegóły o wyraźnych i jednoznacznie określonych granicach lub konturach,
II gr. dokł.: szczegóły terenowe o mniej wyraźnych i mniej trwałych konturach,
III gr. dokł.: pozostałe szczegóły terenowe.
Określenie położenia tych szczegółów terenowych względem najbliższych elementów poziomej osnowy geodezyjnej powinno być wykonane przy pomiarze bezpośrednim z następującymi dokładnościami:
I gr. szcz. ter. – 0,10 m
II gr. szcz. ter. – 0,30 m
III gr. szcz. ter – 0,50 m, o ile dokładność identyfikacji ich zarysów jest nie mniejsza od 0,5 m.
Przy pomiarze szcz. I gr. dokł. powinny być wraz z nimi mierzone elementy terenowe:
1) drugie, niezależne położenie szczegółów,
2) miary czołowe (czołówki),
3) mary przeciwprostokątnych (podpórki)
4) miary do punktów przecięcia się linii pomiarowych z granicami działek i konturów lub ich przedłużeniami.
5. Wymienić:
1. 1) metody sytuacyjnych pomiarów szczegółów terenowych – domiary prostokątny (ortogonalna), metoda biegunowa, wcięcie liniowe, wcięcie kątowe, wcięcia kątowo-liniowe, przedłużeń konturów sytuacyjnych
2) metody pomiaru rzeźby terenu – niwelacja geometryczna techniczna: podłużna, poprzeczna, powierzchniowa i niwelacja cieków i zbiorników wodnych
3) wielkości mierzone w metodzie domiarów prostokątnych – mierzymy długość miary bierzącej oraz długość domiaru prostokątnego (rzędnej). Polega na pomiarze odciętej b i rzędnej d mierzonego punktu sytuacyjnego względem linii AB (niędzy punktem początkowym i końcowym), na którą rzucany jest punkt P.
4) wielkości mierzone w metodzie biegunowej - polega pomierzeniu odległości d od stanowiska instrumentu do punktu celowania P oraz pomierzeniu kata b zawartego między kierunkiem na dany punkt B a kierunkiem na punkt P.
5) cechy lunety – powiększenie (g) (Ad. ), pole widzenia, czyli kąt rozwarcia powierzchni stożkowej utworzonej przez promienie wchodzące do lunety, γ=2300’/g, jasność, czyli siła świetlna lunety; j=0,85*R^2/(r^2*g); gdzie R – promień obiektywu, r – promień źrenicy
6) elementy soczewki -
7) trzy przykłady elementów optycznych – soczewka, kliny optyczne , płytki płasko równoległe, pryzmaty, lustra
8) skale mapy zasadniczej – 1:500 1:1000 1:2000 1:5000
9) metody obliczenia pola powierzchni – w kolejności rosnącej dokładności – mechaniczna, graficzna, kombinowana, analityczna
10) błędy przypadkowe niwelacji – błąd odczytu łaty, błąd poziomowania instrumentu, niepionowość łaty
11) systemy odczytowe teodolitów – noniusz, mikroskop odczytowy, mikrometr optyczny
12) wielkości mierzone w metodzie punktów rozproszonych – odległość punktu od stanowiska instrumentu, kierunek ramienia łączącego instrument z danym punktem
6. Podać przybliżone wartości:
1) promienia krzywizny krzywej refrakcyjnej – ośmiokrotna długość promienia Ziemi
2) współczynnik załamania światła powietrze-próżnia – 0,9997
3) granica rozdzielczości oka – punktowej i koincydencyjnej – punktowej – 1’; koincydencyjnej – 10”;
4) przewaga libelii w teodolicie i niwelatorze – zależnie od typu - niwelator precyzyjny 8-10”; niwelator techniczny 20”; niwelator budowlany 30-60”; teodolit 30-60 (sek, czy min?!)
5) błędu względnego obliczenia pola metodą mechaniczną – 1/100 – 2/100
elo