Mówiliśmy na ostatnich zajęciach o formowaniu się pojęcia bytu jako bytu – podaliśmy dwie formy : w formie esencjalnej, i w formie egzystencjalne. Udało się nam pokazać, jakie są etapy dla każdego z tych procesów (przynajmniej w pierwszym stopniu). Okazało się, że czynnością formowania się pojęcia bytu jako bytu dla metafizyki esencjalnej jest proces abstrakcji; dla metafizyki egzystencjalnej takim samym procesem był proces separacji.
Nie jest trudno pokazać różnicę między abstrakcją, a separacją (nawet ja bym teraz mógł pokazać, tak Pi razy drzwi).
Uwagę skupiliśmy na metafizyce w wersji egzystencjalnej. Dlaczego? Ponieważ w pierwszym etapie konstrukcji metafizyki, trzeba sobie wyrobić pojęcie bytu jako bytu – musimy zdać sobie sprawę z tego, co to znaczy być bytem. Z pozycji tych danych, których mamy w świadomości (z teorii nauki, od biedy), że wszystko jest materią, musimy sobie wyrobić jakieś ogólne pojęcie o tej materii. Jeśli przedmiotem poznanie jest realnie istniejąca rzeczywistość (w metafizyce, oczywiście), to trzeba zobaczyć, co to jest, ta rzeczywistość. Nauka składa się przecież z pojęć – trzeba się nauczyć ich formować.
Są dwie różne koncepcje dla tego, co stanowi istotę pojęcia bytu jako bytu.
1. Esencjalna : być bytem, znaczy być jakąś treścią ogólną, która w każdym konkrecie występuje – tak, że można powiedzieć, że to oto jest w naturze tego i tego, więc stanowi tym czymś, co nazywamy bytem. A skoro natura substancji jest ostatecznie wyznaczona formą, ta forma jest ostatecznym wyznacznikiem bytu – dzięki formie byt jest tym, czym jest, jest bytem w ogóle.
2. Egzystencjalna : tu nie treść wchodzi w konstruowanie rzeczywistości, ale treść i jej istnienie – to właśnie znaczy być bytem. Być treścią, i istnieć. Wychodząc z sądów egzystencjalnych dochodzi się właśnie do takiego pojęcia.
Co dalej? Opisać ten właśnie byt, jako byt. Co się składa na niego?(uwaga, będziemy się trzymać metafizyki wersji egzystencjalnej – jej, super) Zaczynamy nowy, wspaniały dział :
OPIS
Pojęcie opisu jest pojęciem technicznym – podobnie jak abstrakcja i separacja, jest fundamentalną operacją w konstruowaniu metafizyki.
Zajmiemy się dwoma podstawowymi aspektami rzeczywistości, które podlegają opisowi :
1. Aspekt cech, które przysługują bytowi jako bytowi (spróbujemy uwyraźnić pojęcie bytu jako bytu, poprzez wskazanie na właściwości jakie posiada z racji, że jest bytem) – zajmiemy się tym, ponieważ realnie istniejąca rzeczywistość jest wielo aspektowa – my je po prostu zastajemy, i chcemy opisać.
2. Struktura bytu - Opis rzeczywistości przez wskazanie na treści transcedentalne (takie treści, które towarzyszą rzeczywistości zawsze, które są związane z „jest”, „istnieje”).
Wieloaspektowe jest również nasze poznanie, nasz umysł i zmysły. Każdy zmysł ujmuje tylko pewien aspekt rzeczywistości i nie da się bez-aspektowo poznawać rzeczywistość.
Przez wskazanie na własności, które przysługują rzeczywistości, jako rzeczywistości, tak będziemy uprawiać opisy.
Dzielenie włosa na części pierwsze – nie to, żeby Morawcowi dużo włosów zostało na głowie...
Ogólna charakterystyka opisu – opis jest zaczerpnięty, jako proces, z nauk empirycznych. Są tam pewne czynności, których również można porównać do opisu. Opis jest złożoną operacją wiedzo-twórczą. Wielorakość elementów jego, podyktowana jest tym, że przedmiot opisywany ma wiele stron, których można opisywać (ale też ile można truć o tym samym?...). Jakie elementy składają się na opis, jako operacji wiedzo-twórczej? Da się go podzielić :
1. W jakim aspekcie jest przedmiot opisywany
2. Czynność opisywania
3. To, przy pomocy czego przedmiot jest opisywany
4. Język związana z opisem
5. (JA PIERNICZĘ, ON ZRZYNA Z KSIĄZKI WŁASNEJ, A NAM NIE DA NA KOLOSA ŚCIĄGAĆ... J)
Dlaczego jest potrzebne, by zrozumieć opis? Bo istnieją takie koncepcje, dla których jedynym procesem wiedzo-twórczym jest opis i tylko opis – spostrzegam coś, i to opisuję, i dalej się nie posuwam (bo to będzie już nie-naukowe : tak mieli pozytywiści, neopozytywiści, i inni).
Są różne poglądy na temat tego, czym jest opis, w nauce. Wiele rozumień :
1. Opis to tyle, co proces wiążący się bezpośrednio z odpowiedzią na pytanie JAKI?, albo na pytanie JAKIE COŚ JEST? Tak pojęty opis, jest nazywany „ciasnym opisem”. Często jest postrzegany jako jedyny wartościowy proces wiedzo-twórczy. Chcesz szerzej to rozpisane? Zobacz sobie w książce Morawca, strona 151, akapit drugi (SPOSTRZEŻENIE).
2. Opis oznacza operację poznawczą w strukturę której wchodzi również proces wyjaśniania, tłumaczenia danych zaobserwowania. Tak zwana „szeroka koncepcja opisu” (WYJAŚNIANIE).
Te dwie koncepcje opisu naukowego różnią się między sobą dwoma fundamentalnymi czynnikami :
1. Same procesy poznawcze, składające się na to, przy pomocy czego opisuje się dany przedmiot.
2. Przedmiot opisywania.
W spostrzeżeniu (pierwsza koncepcja): ze strony podmiotu jest poznanie bezpośrednie, naoczne, i jego rezultaty. Przedmiotem – warstwa rzeczy, dostępna tylko takiemu poznaniu.
W wyjaśnianiu (druga koncepcja) : procesy poznawcze, wykraczające poza procesy z zakresu naoczności, ale nie pomija się je. Trochę to skomplikowane, jak na mój mały rozumek... Tu wchodzi również proces, zwany „wyjaśnianiem”.
No i na tym zamyka się ogólna charakterystyka ogólnego opisu. Podając ponownie definicję opisu : opis, w drugim znaczeniu (w znaczeniu wyjaśniania, drugiej koncepcji, bo tej się będziemy trzymać), można określić tak : wiesz, co to jest na stronie 153, drugi akapit, pierwsze zdanie. Przeczytaj, zapamiętaj.
Dobrze, ja więcej nie dam rady... dalej możesz przeczytać w księdze Morawca, od strony 154, w dół. Trochę tego dużo, ale co robić, na studiach jesteś jednak.
XMedzik30