Koncepcja religii według Gandhiego.
Filozofia Mahatmy Gandhiego to cały osobny świat. Gandyzm jest to nurt duchowości, a zarazem sposób życia i styl walki politycznej polegający na wyrzeczeniu się wszelkiej przemocy.
Gandhi urodził się w Porbandarze w 1869 r., w podkaście rzemieślników i rolników.
Do osiemnastego roku życia uczęszczał do szkól indyjskich, potem wyjechał na studia prawnicze do Londynu. Po studiach w Londynie i nieudanej próbie podjęcia praktyki adwokackiej w Bombaju, wyjechał w 1893 r. do Afryki Południowej, gdzie założył Natalski Kongres Indyjski, wzorowaną na Indyjskim Kongresie Narodowym organizację walczącą o prawa imigrantów indyjskich. Wypracował dla niej niezwykle skuteczną formę walki, polegającą na odmowie uznawania niesprawiedliwych praw i akceptowaniu kar orzekanych za ich łamanie. Owo cywilne nieposłuszeństwo bez użycia przemocy (satyagraha) miało podbudowę w rozwijanej przez Gandhiego nauce ahinsy, opartej na hinduizmie, kosmologii, antropologii i etyce.
Światem - uczył Gandhi - rządzą dwie siły odwieczne Hinsa i Ahinsa. Pierwsza reprezentuje gwałt, agresję, odpychanie i dostrzec ją można łatwo w każdej sferze; druga jest siłą miłości, przyciągania, radiacji duchowej i należy ją w sobie podtrzymywać, wykształcać. Ahinsa jest siłą, która podtrzymuje życie planety i ludzkich społeczeństw.
"Zasadę ahinsy łamie się każdym złym czynem, złą myślą, uczuciem nienawiści, akceptacją fałszu, a także przywłaszczeniem tego, czego potrzebuje świat. A świat potrzebuje nawet tego, co jemy."
Dążeniem ku ahinsie jest uprawianie cnót ubóstwa, miłosierdzia, życzliwość do wszystkiego, co żyje oraz gotowość do ponoszenia ofiary i cierpienia. "Im cierpienie jest czystsze, tym większy postęp". W swym nauczaniu przywoływał też Gandhi postać Chrystusa, "boskiego awatara", który swymi naukami oraz całym życiem i męczęńską śmiercią realizował ahinsę. Sam Gandhi także chciał swym życiem - a nie spisanymi naukami - poświadczać słuszność obranej drogi. "Moje życie jest moim przesłaniem" - głosił, nie mogąc wiedzieć, że i śmiercią swoją (zginął z rąk indyjskiego fanatyka w 1948 r.).
Gandhi łączył zmysł realizmu i pragmatyzm w postępowaniu z duchowym pojmowaniem działania. Wierzył, że materialne problemy dają się rozwiązać tylko w sposób duchowy. Skoro wszystkie poczynania człowieka są uwarunkowane jego uczuciami, także i materialny poziom życia może być podniesiony jedynie mocą nowego ducha. podejmując jakiekolwiek przedsięwzięcie, musimy więc myśleć o tym, żeby natchnąć innych takimi uczuciami, jakie nami kierują. Jedyną realną siłą, którą dysponujemy - twierdzi Gadhi - jest miłość wykluczająca wszelką nienawiść.
Gandhi podąża drogą wskazaną przez Buddę. Według Buddy miłość, emanująca z hojnie obdarzonej nią osobowości, zdolna jest zmienić mentalność ludzi pozostających w zasięgu jej oddziaływania. Zdaniem Gandhiego – miłość posiada moc przekształcania świata. Twierdzi, że nawet działalność polityczna musi być podporządkowana duchowi ahinsy. „Dla mnie nie istnieje polityka, która nie byłaby jednocześnie religią”.
Negatywne elementy filozofii Gandhiego ukazują się w całej pełni w jego poglądach na małżeństwo. Żąda nie tylko całkowitego panowania nad zmysłami: ideał widzi w celibacie. Dwa powody skłaniają Gandhiego do zalecania celibatu. Uważa po pierwsze, że tylko człowiek wyrzekający się wszelkiego cielesnego pożądania posiada niezbędną do prawdziwie moralnego postępowania siłę ducha: „Ktoś, kto pragnie się poświęcić sprawie swojego kraju lub choć trochę zakosztować wspaniałości, jaką jest naprawdę religijne życie - musi żyć w czystości, czy jest żonaty, czy nie.
Drugi powód wiąże się z wiarą Gandhiego w reinkarnację. Zapytany pewnego razu o swój pogląd na małżeństwo, odpowiedział: ”Celem życia jest zbawienie. Jako Hindus wierzę, że to zbawienie, które nazywamy „moksza”, polega na uwolnieniu się od reinkarnacji. Zrywamy wtedy więzy łączące nas z ciałem, stapiamy się w jedno z Bogiem. Małżeństwo jest zawadą na drodze do tego wzniosłego celu, gdyż wiąże nas silniej z materią. Celibat jest natomiast potężnym bodźcem: umożliwia nam życie w całkowitym oddaniu się Bogu”.
Kiedy w 1915 r. Gadhi powrócił do Indii, zyskana podczas działalności afrykańskiej sława zapewniła mu przywództwo w Indyjskim Kongresie Narodowym.. W latach trzydziestych postępująca radykalizacja Ukoronowaniem działalności Gandhiego była proklamacja niepodległości Indii w 1947 roku.
Nauki Gandhiego i strategia gandyzmu stały się skutecznym i spektakularnym orężem w pacyfistycznych i antyrasistowskich ruchach młodzieży Zachodu w latach sześćdziesiątych.
afera7