Konspekt.doc

Konspekt lekcyjny

Przedmiot : Wędkarstwo

Temat : Połowy ryb. Czym i jak.

Cele zajęć :

               Dydaktyczny : Zapoznanie się ze sprzętem          wędkarskim,  poznanie łowisk i zasad zachowania się podczas wędkowania.

              Wychowawczy: - kształcenie cierpliwości i    delikatności

-        wyrobienie refleksu

-         nabycie chęci do obcowania z naturą

Typ lekcji: Poznanie nowego materiału.

Forma pracy: Zbiorowa, system klasowo lekcyjny.

Metoda pracy: Pogadanka

Pomoce dydaktyczne: książki i zdjęcia

Czas trwania lekcji: 45 min.

I 2. a).

Ktoś kiedyś powiedział, że wędkarstwo jest stare jak świat. Na pewno miał rację. Dowodzą tego liczne wykopaliska, w których znajduje się kościane haczyki, wędki zrobione z gałęzi itp. rzeczy. Wody były wtedy czyste, nie skażone i ryby same pchały się na haczyk. Wtedy ryby były przede wszystkim pokarmem a wędkarstwo zbliżone było do łowiectwa. Nowe pokolenia starają się doskonalić sposoby połowu ryb. Haczyki początkowo kościane zastępowane są haczykami z metalu, końskie włosie – żyłkami syntetycznymi coraz lepszej jakości, wędzisko jednoczęściowe wykonane ze zwykłej gałęzi – najnowszymi teleskopami, kołowrotek... . Można by tego wymieniać w nieskończoność a nie o to tu chodzi.

              Wędkarstwo w dzisiejszych czasach to przede wszystkim sport, odprężenie, wyciszenie a nie chciwość na rybie mięso, widziane tylko na patelni. Jeśli ktoś ma takie podejście do sprawy to niech lepiej zamiast iść nad wodę wybierze się do sklepu rybnego. Wędkarstwo to przede wszystkim obcowanie z przyrodą. Ten, który tego nie spróbował nie wie co to znaczy zerwać się z łóżka przed wschodem słońca i siedząc nad wodą obserwować jak przyroda budzi się po nocy do życia. Nie ma też pojęcia jak wspaniale wygląda zachód słońca nad wodą, jak brzmi śpiew ptaków w nadbrzeżnych zaroślach i krzewach. Nie wie ile traci nie obcując na co dzień z przyrodą. Niezapomniane są pierwsze spotkania z rzeką, jeziorem, stawem czy nawet niepozornym strumieniem, rzeczką. Dobry wędkarz nie tylko powinien umieć łowić ryby , wiedzieć na co się łowi i czym. Dobry wędkarz powinien znać przyrodę, chronić ją, bo jest ona przecież naszym największym bogactwem.

I 2. b).

              Wybór łowiska – to rzecz na pewno bardzo ważna. Na pewno spacerując czasami wzdłuż brzegów zbiorników wodnych – stawów, jezior czy rzek niejednokrotnie widzieliście miejsca często odwiedzane przez wędkarzy – wygniecioną trawę, ubitą ziemię, a czasami nawet połamane gałęzie drzew czy krzewów. Radzę wam nie korzystać, jeśli nie musicie, z tych miejsc. Ryby są sprytne i w takich miejscach szczególnie ostrożne. Może to się wydawać śmieszne, ale ryby s bardzo czułe. Może nie tak bardzo na rozmowy, ale wystarczy mocno stąpnąć na brzegu, uderzyć w czółno z którego się łowi aby wystraszyć wszystkie ryby. Należy raczej szukać łowisk trudniej dostępnych gdzie złowienie ryby będzie bardziej możliwe. Wiosną ryby szukamy przy brzegu, wśród korzeni, roślin, szuwarów, trzcin. Lato sprzyja przebywaniu ryb w okolicach porośniętych wszelką roślinnością. Jesienią ryby szukają miejsc głębszych a zimą są w najgłębszych miejscach.

II 1. a).

              Wędzisko to ta część wędki do której jest przymocowana linka i kołowrotek. Jest podstawą wędki. Każde wędzisko niezależnie od typu i przeznaczenia posiada swoją charakterystykę tj. długość, akcję, dopuszczalne obciążenie, ciężar itp.

              Aby wybrać odpowiednie wędzisko musimy znać jego akcję. Opisuje się ją literami: A, B , C , D.

Akcja „A” oznacza akcję szczytową tj. taką przy której zgina się tylko sama szczytówka ( górna część wędziska ). Nadaje się takie wędzisko do połowu niewielkich ryb, gdyż umożliwia szybką reakcję na branie.

Akcja „B” oznacza lekką akcję szczytową przy, której zgina się 1/3 wędziska, mierząc od końca szczytówki. To typowy przykład wędziska do połowu metodą odległościową. Umożliwia stosunkowo szybką rekcję na branie a jednocześnie elastyczność w czasie holu.

Akcja „C” oznacza średnią akcję, przy której zgina się ½ wędziska. Wędziska tego typu nadają się do wędkowania w łowiskach o dużych głębokościach. Spławik znajduje się wówczas blisko szczytówki a zacięcie polega na uniesieniu wędziska do góry. Elastyczność wędziska zapewnia poprawny i w miarę skuteczny hol.

Akcja „D” oznacza zginanie paraboliczne tzn. na całej długości wędziska. Jest to typowe wędzisko muchowe. Wędzisko dzięki swej elastyczności niweluje ucieczkę ryby amortyzując skutecznie jej obronną walkę w bystrych rzekach i potokach.

Znając już akcję wędzisk pozostaje nam tylko wybrać się do sklepu i wybrać odpowiednie dla nas. W sklepie sprawdzamy czy kupowane przez nas wędzisko nie ma jakiś mechanicznych uszkodzeń, odprysków lakieru, czy łatwo się wysuwa. Kontrolujemy jej sprężystość poprzez energiczne podcięcie. Niedobre będzie wędzisko, które rozhuśta się i zacznie kiwać szczytówką. Niedobre będzie i twarde wędzisko, które prawie wcale nie zareaguje na podcięcie. Najlepsze jest takie wędzisko, które na twój ruch odpowie szybko zanikającymi dwoma – trzema ruchami szczytówki. Takie kupuj!

II 1. b).

ŻYŁKA stanowi element każdej wędki niezależnie od metody

wędkowania. Nawet w wędkarstwie muchowym, gdzie pod­stawą jest sznur, stanowi jego przypon końcowy.

Dobra żyłka powinna spełniać następujące warunki: - być równej średnicy na całej długości

-  być odpowiednio miękka i elastyczna

-  nie powinna mieć przewężeń i uszkodzeń mechanicz­nych

-  powinna mieć podaną średnicę na szpuli 

-  być wytrzymała na zerwanie

-  mieć odporność na obciążenia dynamiczne

- osłabienie w węźle poprawnie wykonanym powinno być niewielkie (kilka procent)

- nie powinna się trwale odkształcać, tzn. pozostawiać trwałych przewężeń po naciągnięciu.

Żyłki o przekroju 1,0, 0,9, 0,8 mm są bardzo mocne. Za ich pomocą można nawet wieszać zasłony czy firanki. Żyłki o śred­nicy 0,7 i 0,6 mm stosuje się do połowu potężnych sumów, żyłki 0,5, 0,4 i 0,35 mm - do połowu spinningiem i z gruntu, do po­łowu szczupaków i wielkich karpi, 0,3, 0,25 i 0,2 mm. - do po­łowu wędką spławikową, żyłki 0,15, 0,12 i 0,1 mm oraz cieńsze ­służą jako przypony)

Wszystkie żyłki syntetyczne niszczeją od promieni słonecz­nych., nie należy ich przechowywać w ciepłym i suchym miejscu. Najlepsze jest miejsce zaciemnione z wyrównaną temperaturą (dość niską) i trochę podwyższoną wilgotnością. Pamiętaj o tym! Żyłki syntetyczne mają jeszcze jedną cechę - rozciągają się przy obciążeniu i powracają do swego stanu po zdjęciu ciężaru.

Kołowrotki najnowocześniejsze samoczynnie zwijają linkę, zabezpieczają jej zerwanie specjalnymi sprzęgłami, słowem­ zastępują

całkowicie  człowieka.

Podobnie jak życie XX wieku stało się na wskroś zautomaty­zowane, tak również i łowienie ryb wędką z zastosowaniem najnowszych kołowrotków jest niemal automatyczne. Auto­matyzacja ułatwia obecnie połów, ale jednocześnie powoduje zatracanie uroku walki z rybą, w której potrzebna jest intuicja, refleks, przebiegłość i doświadczenie, a elementy te dodają uroku wędkowaniu. Nowoczesne kołowrotki można podzielić na dwie grupy: kołowrotki o szpuli obrotowej i kołowrotki o szpuli stałej (nieobrotowej). Dodatkowo można jeszcze wyodrębnić kołowrotki o szpuli obracanej tak, że w momencie rzutu szpula jest stała, a podczas zwijania-obrotowa. Z uwa­gi na małe ich zastosowanie i niewygodną obsługę kołowrotki tej konstrukcji zanikają zupełnie i dlatego je pominę. Kołowrotek o szpuli obrotowej cechuje-jak sama nazwa wskazuje-obrotowa szpula, która jest obrotowo zamoco­wana na osi. Odmianą kołowrotka o szpuli obrotowej jest "multiplikator". Jest to kołowrotek, który posiada przekładnię zwiększającą kilkakrotnie nawijanie żyłki, a niekiedy jest zaopatrzony w wodzik układający żyłkę. Wśród wędkarzy polskich nie cieszy się większym powodzeniem, gdyż mimo że jego koszt jest wysoki-jest nietrwały i delikatny i nie spełnia należycie swego przeznaczenia. Najbardziej popularnym ze względu na swoją prostą budowę, niski koszt i niezawodne działanie, jest kołowrotek o szpuli obrotowej, wykonany z duralu i plastiku. Z chwilą pojawienia się na rynku w dużej ilości kołowrotków o szpuli stałej, są one chętnie stosowane przez wędkarzy, wypierając skutecznie kołowrotki o szpuli obrotowej. Mimo skomplikowanej konstrukcji i wysokiej ceny sprzęt ten znacz­nie ułatwia wędkowanie.

Kołowrotek o szpuli stałej cechuje się nieobrotową szpulą, ustawioną niemal równolegle do osi wędziska. Żyłka w mo­mencie rzutu zsuwa się zwój po zwoju i warstwa po warstwie ze szpuli, napotykając minimalny opór, gdyż jest starannie ułożona przez mechanizm zwijający.

Kołowrotek ze szpulą stałą można stosować zarówno do połowu metodą spławikową, gruntową, jak również metoda spinningową. Zasadnicza różnica polega na tym, że kołowro­tek używany do spinningowania cechuje bardziej solidna konstrukcja (setki rzutów następujących jeden po drugim). Każdy kołowrotek jest wtedy dobry, gdy nie posiada wad konstrukcyjnych, jest używany zgodnie z przeznaczeniem i należycie pielęgnowany.

Kołowrotek został wynaleziony stosunkowo późno. Dzisiejsi wędkarze nie wyobrażają sobie wędki bez tego tak ważnego elementu. Zarzucanie przynęty na większe odległości byłoby bez kołowrotka praktycz­nie niemożliwe. Przy krótkim nawet wędzisku (na przykład spin­ningowym) `przynętę (na przykład błystkę) można zarzucić na od­ległość kilkudziesięciu metrów. Ponadto kołowrotek umożliwia wędkowanie na głębokości większej od długości wędziska. Jeżeli łowisz na wędkę składającą się z kija o długości 4 m 1 żyłki 3,8 m, to przynętę możesz zarzucić na odległość nie przekraczającą 7,8 m. Głębokość, na jakiej mniesz łowić taką wędką nie prze­kroczy 3,0-3,3 m. Trudno więc nie pochylić wędkarskiego czoła przed tym wynalazkiem, jakim jest kołowrotek.

II 1. c).

Haczyk obok linki ,(żyłki) jest elementem sprzętu wędkarskie­go, bez którego nie można łowić ryb wędką. Wiadomo, że współczesna wędka  składa się z wędziska , linki, spławika,  haczyka  odpowiedniego obciążenia i może być jeszcze zaopatrzoną w kołowrotek o stałej lub ruchomej szpuli. Wszystkie wymienione elementy można pominąć; stosując odpowiednie metody połowu, z wyjątkiem haczyka i linki.

Na przestrzeni wielu, wielu lat aż po dzień dzisiejszy, haczyk przeobrażał się stając się w obecnej formie doskonałością techniki XX wieku. Jedno tylko pozostało w nim nie zmienio­ne, a mianowicie jego przeznaczenie. Jak dawniej, tak i dzisiaj służy nie tylko do mocowania przynęty, ale przede wszystkim ma za zadanie zaczepienie ryby i utrzymanie jej na wędce aż do momentu wyjęcia z wody.

Haczyk składa się z następujących części: grot, kolanko, trzonek, łopatka. Grot składa się z żądła lub ostrza, które jest zakończone brodą, albo inaczej mówiąc zadziorem.

Kolanko łączy grot z trzonkiem, czasami nazywa się je łukiem kolankowym. Trzonek (ramię) to część haczyka pomiędzy kolankiem i łopatką (główką). Łopatka (główka) to część haczyka, do którego przymocowuje się żyłkę.

Teraz kilka zdań o wielkości haczyków. W różnych krajach stosuje się różne numeracje. Na przykład, w Związku Radzieckim haczyki dzieli się na jedenaście numerów, a numer haczyka to odległość między grotem i trzonkiem liczona w milimetrach. Im większa odległość, tym większy numer i haczyk. U nas na ozna­czenie wielkości haczyka używa się skali liczbowej, gdzie wy­sokim liczbom odpowiadają niewielkie rozmiary haczyka, na przy­kład najmniejsze haczyki oznacza się numerem 18, duże - nu­merem 3, 2 i 1. Większe od numeru 1 oznacza się symbolami 1/0, 2/0, 3/0.~

Każdy haczyk jest dostosowany do określonej przynęty, a my musimy się nauczyć do jakiej. Najzwyklejszy trzonek, któ­rego długość jest- półtora raza większa od długości kolana, jest odpowiedni dla nowicjuszy. Na taki haczyk dobrze zakłada się większość przynęt tak roślinnych, jak i zwierzęcych. Haczyk z krótkim trzonkiem, to taki, którego trzonek jest niewiele dłuż­szy od kolana. Ma swoje zalety. Na takich haczykach bardzo do­brze trzyma się gotowany groch, ziarna pszenicy, ziemniak, cia­sto, a haczyk jest dobrze ukryty w przynęcie. Haczyki z długim trzonkiem posiadają, jak twierdzą specjaliści, większą chwytli­wość. Małe rozmiary tych haczyków czasami nazywa się mucho­wymi. Haczyki średniej wielkości dobrze nadają się do przynęt długich, które powinny być umocowane na haczyku w całości (na przykład dżdżownice).

Ciężarek jest jednym z niezbędnych akcesoriów w wyposaże­niu każdego bez wyjątku wędkarza. Rola, jaką spełnia, jest dwojaka: po pierwsze-umożliwia opadnięcie przynęty na. odpowiednią głębokość, utrzymanie jej nieruchomo, zwalnianie biegu itp., po drugie-ułatwia wyrzut na dalsze odległości . Są to cechy dodatnie, które spełnia  ciężarek. Do ujemnych cech należy zaliczyć: odstraszanie ryby budzenie jej nieufności; atakowanie przez drapieżniki, powodowanie zaczepów i plątania się wędki. Mimo swoi ' niewątpliwych wad, ciężarek jest elementem nieodłącznym w czasie wędko­wania. Dlatego też od jakości ciężarka i jego właściwego zastosowania w dużej mierze będzie zależał wynik połowu. Do połowu wędką stosuje się następujące rodzaje ciężarków.

Ciężarki do zestawu wędkowego ze spławikiem:

a) taśmy ołowiane

b) ciężarki z drutu ołowianego zwinięte w spiralną sprężynę,

c) nacięte śruciny (zaciskane na żyłce),

d) kształtki w formie litery .U" (zaciskane na żyłce),  

e) ciężarki w kształcie kroplowo- stożkowym i oliwkowym ~,z otworem w środku (ruchome lub zaciskane na żyłce),

f) kulki, ciężarki kapturowe, oliwki z otworem w środku. Ciężarki do wędkowania na ciężką gruntówkę denną.

g) oliwki i skręcane spirale z otworem w środku,'

h) ciężarki płaskie z otworem w środku,

i) ciężarki stożkowe z uszkiem, `

j) w kształcie oliwek (do szybkiego mocowania), 

k) płaskie z uszkami,

l) ciężarki ekscentryczne używane ,do obciążania błystek w czasie spiningowania,

m) gruntomierze i sondy służące do określania głębokości łowiska. 

II 2.

Do sprzętu bezpośrednio związanego z połowem ryb zaliczamy:

- podbierak

-         siatkę do przechowywania żywych ryb w wodzie,

-         - pudełko na przynęty,

     - wypychacz do usuwania haczyków głęboko połkniętych przez     ryby,

- pudełko, których zawartość stanowią zapasowe haczyki, ciężarki, spławiki, przypony,

- miarkę do połowu ryb oraz:

- sadzyk na żywce (o ile wybieramy się na przykład na szczupaki)

- podrywkę do połowu żywców.

W skład sprzętu pomocniczego pośrednio związanego z poło­wem ryb można zaliczyć:

- ostry nóż (.scyzoryk),

- podstawowe środki opatrunkowe i

- w przypadku niepewnej pogody coś do ochrony przed deszczem (może to być jednorazowy płaszczyk z folii, który ma tę ogromną zaletę, że mało waży i jeszcze mniej miejsca zajmuje w torbie lub plecaczku)

...