Litosfera.pdf

(555 KB) Pobierz
geografia_SMS_ost.indd
s m s
g e o g r a f i a
L i t o s f e r a
IV
Klimat kształtowany jest pod wpływem szeregu czynników i pro-
cesów klimatotwórczych. Do najważniejszych z nich należą:
• szerokość geograficzna,
• rozmieszczenie oraz wielkość lądów i oceanów,
• wysokość nad poziom morza,
• rzeźba terenu,
• stałe wiatry,
• prądy morskie,
• pokrycie terenu,
• działalność człowieka.
Zróżnicowane warunki klimatyczne panujące w różnych miejscach
geosystemu kuli ziemskiej są podstawą przeprowadzania klasyfikacji
klimatów. Jedną z częściej stosowanych klasyfikacji klimatów jest
podział W. Okołowicza. Wyróżnił on pięć stref klimatycznych :
• równikową,
• dwie zwrotnikowe,
• dwie podzwrotnikowe,
• dwie umiarkowane,
• dwie okołobiegunowe.
Strefy te podzielone są na szereg typów i odmian klimatów.
22
V
23
V. LITOSFERA
Mapa stref klimatycznych wg W. Okołowicza.
1. Budowa wnętrza Ziemi
Budowa wnętrza naszej planety wciąż nie jest do końca znana.
Z powodu wysokich temperatur i ciśnienia nie jesteśmy w stanie
dostać się zbyt daleko w głąb Ziemi. Najgłębsze wiercenia nie
przekroczyły głębokości 14 km, czyli 0,2% odległości do środka
Ziemi. Stąd nasza wiedza o wnętrzu tej planety opiera się w znacz-
nej mierze na badaniach prowadzonych metodami pośrednimi.
Badaniem budowy wnętrza Ziemi zajmuje się geofizyka .
Badania geofizyczne, w tym głównie badania fal sejsmicznych,
pozwoliły wyróżnić we wnętrzu Ziemi kilka stref, różniących
się budową, składem chemicznym i właściwościami fizyczny-
mi: skorupę ziemską , płaszcz i jądro Ziemi . Poszczególne
strefy oddzielone są od siebie powierzchniami nieciągłości,
w obrębie których zachodzą wyraźne zmiany parametrów fizycz-
nych – gęstości, ciśnienia, temperatury a niekiedy także stanu
skupienia materii.
Skorupa ziemska składa się z dwóch części:
a) zewnętrznej, czyli sialu ;
b) wewnętrznej, czyli simy .
Skorupa ziemska ma grubość do 80 km. Składa się z szeregu płyt
litosfery, o różnej budowie, oddzielonych od siebie strefami ryftowymi
i strefami subdukcji. Wyróżniamy płyty kontynentalne oraz płyty
oceaniczne . W obrębie stref ryftowych następuje rozsuwanie
(w tempie 10-170 m/rok) płyt litosfery na skutek wdzierania się magmy
267829154.051.png 267829154.062.png 267829154.073.png 267829154.084.png 267829154.001.png 267829154.002.png 267829154.003.png 267829154.004.png 267829154.005.png 267829154.006.png 267829154.007.png 267829154.008.png 267829154.009.png 267829154.010.png 267829154.011.png 267829154.012.png 267829154.013.png 267829154.014.png 267829154.015.png 267829154.016.png 267829154.017.png 267829154.018.png 267829154.019.png 267829154.020.png 267829154.021.png 267829154.022.png 267829154.023.png 267829154.024.png 267829154.025.png 267829154.026.png 267829154.027.png 267829154.028.png 267829154.029.png 267829154.030.png 267829154.031.png 267829154.032.png 267829154.033.png 267829154.034.png 267829154.035.png 267829154.036.png 267829154.037.png 267829154.038.png 267829154.039.png 267829154.040.png 267829154.041.png 267829154.042.png 267829154.043.png 267829154.044.png 267829154.045.png 267829154.046.png 267829154.047.png 267829154.048.png 267829154.049.png 267829154.050.png 267829154.052.png 267829154.053.png 267829154.054.png 267829154.055.png 267829154.056.png 267829154.057.png 267829154.058.png 267829154.059.png 267829154.060.png 267829154.061.png 267829154.063.png 267829154.064.png 267829154.065.png 267829154.066.png 267829154.067.png 267829154.068.png 267829154.069.png 267829154.070.png 267829154.071.png 267829154.072.png 267829154.074.png 267829154.075.png 267829154.076.png 267829154.077.png 267829154.078.png 267829154.079.png 267829154.080.png 267829154.081.png 267829154.082.png 267829154.083.png 267829154.085.png 267829154.086.png 267829154.087.png 267829154.088.png 267829154.089.png 267829154.090.png
Zgłoś jeśli naruszono regulamin