DUSZNICA BOLESNA (Angina pectoris)
cechy BÓLU WIEŃCOWEGO (7 cech):
– lokalizacja – za mostkiem
– promieniowanie – do szyi, szczęki lub kończyn górnych (szczególnie do kończyny górnej lewej), czasami do pleców, barku, łokcia, nadgarstka lub 4 i 5 palca lewej ręki
– charakter – zaciskający, dławiący lub uciskowy, czasami występuje uczucie palenia lub pieczenia
– okoliczności powstawania – zwykle w czasie wysiłku (szczególnie marsz pod górę), podczas posiłku, przy wyjściu z ciepłego pokoju na zimno + emocje (podniecenie, strach, niepokój), w zaawansowanych przypadkach nasila się przy kładzeniu lub schylaniu, może pojawić się gdy chory wstaje po obudzeniu
– czas trwania – zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku minut (5 – 15min), ból wysiłkowy ustępuje w spoczynku, ustąpienie bólu po 2 – 3min od podania nitrogliceryny dusznica bolesna
– sposób ustępowania
– dodatkowe objawy: szybkie lub niemiarowe bicie serca, zawroty głowy, poty, niepokój, odbijanie i uczucie pełności w dołku podsercowym
– objawy towarzyszące: wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie pracy serca, rytm cwałowy lub niemiarowość
– bóle mogą występować z dość niezmienną częstotliwością lub ich częstotliwość może się zwiększać początek ostrej niewydolności wieńcowej, zawał serca
ZAWAŁ MIĘŚNIA SERCOWEGO = martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem, zwykle na tle choroby wieńcowej ze znacznym zwężeniem jednej tętnicy wieńcowej
cechy BÓLU ZAWAŁOWEGO:
– ból charakterystyczny dla dusznicy bolesnej trwający dłużej niż 20 – 30min, o dużym nasileniu
– stale nawracający
– utrzymuje się w spoczynku
– często towarzyszą mu osłabienie i niepokój
– pojawia się często nagle, ale może tez być poprzedzony okresem niestabilnej dusznicy bolesnej, często u chorych z już rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca
– spotyka się także bezbolesne postacie zwału, kiedy pierwszym objawem może być ostra niewydolność serca, omdlenie, nagłe zatrzymanie krążenia
ZABURZENIA RYTMU SERCA
MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW (Fibryllatio atriorum) = szybka (5.7 – 10Hz = 340 – 600/min), nieskoordynowana i nieefektywna hemodynamicznie czynność przedsionków z wtórnym blokiem przedsionkowo – komorowym IIº
– przy wolnej czynności komór chory może nie mieć żadnych dolegliwości lub odczuwać jedynie nierówne bicie serca
– napadowe migotanie przedsionków + szybka czynność komór
– (osłuchiwanie) niemiarowość zupełna, często deficyt tętna
NADCIŚNIENIE TĘTNICZE (Hipertonia arterialis):
– bóle głowy (zwłaszcza okolicy potylicznej), występujące szczególnie rano
– bezsenność
– (początkowe stadia choroby): rozkojarzenie regulacji ośrodków podkorowo – korowych układu autonomicznego: nadmierna pobudliwość, trudność koncentrowania się, kołatanie serca, objawy naczynioruchowe (przejściowy rumień twarzy, szyi, klatki piersiowej, potliwość)
– (okres późniejszy – powikłania): bóle wieńcowe, objawy niewydolności krążenia (duszność wysiłkowa i spoczynkowa), objawy ze strony OUN (zawroty głowy, szum w głowie, napadowe bóle głowy z nudnościami lub wymiotami, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wzroku)
– NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA = patologiczne zmniejszenie się przepływu krwi przez tkanki i narządy organizmu
– NIEWYDOLNOŚĆ SERCA – niewydolność krążenia pochodzenia sercowego
– PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ LEWOKOMOROWA:
– duszność wysiłkowa lub spoczynkowa nasilająca się w czasie wysiłku
– sinica, kaszel + odpluwanie rdzawo podbarwionej plwociny zawierającej krwinki czerwone
– objawy upośledzonego przepływu obwodowego, hipotonia, zmniejszenie amplitudy ciśnienia tętniczego krwi
– ochłodzenie skóry kończyn (stóp i goleni, rąk i przedramion)
PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ PRAWOKOMOROWA:
– duszność wysiłkowa
– wzrost ciśnienia żylnego w krążeniu dużym
– powiększenie wątroby
– obrzęki i przesięki do jam ciała
– początkowy okres: zwiększenie masy ciała, uczucie pełności i rozpierania w brzuchu, oliguria w ciągu dnia, poliuria w nocy (nycturia), osłabienie, brak łaknienia, czasem występują nudności
ZASTOINOWA NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA:
– zastój w krążeniu płucnym (niewydolność lewej komory) i obwodowym (niewydolność prawej komory)
– typowy objaw – obrzęki głównie kończyn dolnych, ale także w okolicy krzyżowo – lędźwiowej i na plecach (u chorych leżących)
– skąpomocz (oliguria), z dużą gęstością względną moczu oraz obecnością białka i elementów morfotycznych (krwinki białe i czerwone, wałeczki hialitowe i ziarniste)
– przesięki w jamie opłucnej i jamie otrzewnej
– przesięk w worku osierdziowym
– zakrzepy żylne kończyn dolnych
– czerwienica z obecnością we krwi obwodowej młodych form krwinek czerwonych w następstwie przewlekłego niedotlenienia szpiku
KLASYFIKACJA CCS (Canadian Cardiovascular Society): klasyfikacja bólu wieńcowego
stopień 1 – zwykła aktywność fizyczna nie wywołuje dusznicy, która ujawnia się dopiero przy znacznych, gwałtownych lub przedłużających się wysiłkach
stopień 2 – małe i średnie ograniczenie aktywności fizycznej; bóle występują przy szybkim marszu, wchodzeniu pod górę, po posiłkach, przy zimnie i wietrze, po stresie emocjonalnym; wejście po schodach na 2 piętro, przejście > 200m po płaskim terenie powodują dusznicę
stopień 3 – znaczne ograniczenie aktywności fizycznej; spacer 100 – 200m po płaskim terenie, wejście na 1 piętro w zwykłych warunkach i spokojnym tempie wyzwalają ból
stopień 4 – niezdolność do jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez dyskomfortu, możliwość bólów spoczynkowych
KLASYFIKACJA NYHA (New York Heart Association): klasyfikacja czynnościowa stopnia niewydolności serca
stopień 1 – zwykłe codzienne czynności nie wyzwalają objawów niewydolności krążenia
stopień 2 – mały wysiłek fizyczny nie powoduje dolegliwości; przeciętny wysiłek powoduje zmęczenie, duszność, ból dusznicowy
stopień 3 – dolegliwości pojawiają się w przypadku umiarkowanego wysiłku, ale nie występują w spoczynku
stopień 4 – dolegliwości występują przy każdym wysiłku i często w spoczynku, występuje bardzo znaczne ograniczenie wydolności fizycznej
Florencja2013