Doryforos
Autor: Poliklet z Argos
Tytuł: Doryforos z gr. „niosący włócznię”
Technika: rzeźba, wys. 2,12 mStyl/kierunek: epoka klasyczna sztuki greckiej
Czas powstania: 450- 440 r. p.n.e.
Muzeum: Neapol, Muzeum Narodowe
Posąg przedstawia stojącego nagiego mężczyznę w pozie kontrapostuczyli przeciwwagi: ciężarów, mas, napięć, kierunków. (Lekkiemu nachyleniu linii bioder odpowiada nachylenie w przeciwnym kierunku linii ramion. Cały ciężar ciała utrzymuje jedna noga mocno przytwierdzona do podłoża, druga delikatnie odsunięta do tyłu pozostaje w spoczynku. Temu układowi nóg odpowiada przeciwne ułożenie rąk: jedna dźwiga włócznię (pracuje), druga jest rozluźniona. Ścisła zależność układu poszczególnych części ciała tworzy harmonijną całość)
Posąg jest pełen życia; widać zupełnie nową koncepcję symetrii rytmicznej, będącą zaprzeczeniem wzorów archaicznego frontalizmu. Jednak w dalszym ciągu przeznaczony był do oglądania tylko en face.
Doryforos jest kwintesencją człowieka, nie przedstawia konkretnej osoby, ale jest wynikiem obserwacji i matematycznych wyliczeń. Wszystkie części ciała są wyodrębnione, wyraźnie zaznaczone. Pod warstwą skóry i mięśni wyczuwa się ich konstrukcję – kościec. Jest to posąg opierający się na kanonie, którego moduł stanowiła szerokość palca ludzkiego. [(głowa stanowiła 1/8 wys. Człowieka, stopa 1/6, twarz 1/10), kanon ten obowiązywał do IVw. p.n.e.]
Wielki wpływ wywarł także na Fidiasza, który we fryzie partenońskim umieścił postać młodzieńca wzorowaną na tej rzeźbie.. Uważa się także, że posąg cesarza Augusta stojący przy Prima Porta w Rzymie był wzorowany na Doryforosie. Dodano jedynie głowę cesarza i pancerz, co do reszty naśladując dzieło Polikleta.
Poliklet szukał perfekcyjnej budowy, rzeźbił postaci młodych wysportowanych mężczyzn, nigdy nie przedstawiał dzieci ani starców.
czarny_glan