Childhood Autism Rating Scale C.A.R.S.
Instrukcja: Dla każdego elementu zakreśl numer, który najbardziej odpowiada opisowi zachowań twojego dziecka. By zaznaczyć, że zachowania dziecka plasują się pomiędzy dwoma opisami możesz użyć skali 1,5; 2,5 lub 3,5. Dla każdej kategorii oceń dziecko osobno.
I. Relacje międzyludzkie
1 Zachowanie dziecka jest odpowiednie do wieku. Można czasami zaobserwować nieśmiałość i kapryszenie jako reakcję na polecenie dotyczące zachowania. - reakcje te nie są na niepokojącym poziomie.
1,5
2 Reakcje lekko nieprawidłowe. Dziecko może unikać patrzenia dorosłemu w oczy, unikać dorosłego. Kaprysić, gdy jest zmuszane do kontaktu. Może być nadmiernie nieśmiałe, być mniej czułe niż zwykle lub też przytulać się do rodziców bardziej niż większość dzieci w tym wieku.
2.5
3 Umiarkowanie nieprawidłowe relacje. Czasami można zaobserwować izolowanie się ( wydaje się , że dziecko nie zauważa dorosłego). Potrzebne są częste i stanowcze zachowania mające na celu utrzymanie uwagi dziecka. Dziecko inicjuje minimalny kontakt wzrokowy.
3.5
4 Bardzo nieprawidłowe relacje. Dziecko wydaje się całkowicie odizolowane lub nieświadome, co robi dorosły. Dziecko prawie wcale nie inicjuje kontaktów z dorosłym, nie reaguje. Działają tylko bardzo mocne i wytrwałe działania mające na celu uzyskanie uwagi dziecka.
II. Naśladownictwo/ imitowanie
1 Właściwe naśladowanie/ powtarzanie. Dziecko potrafi naśladować dźwięki, słowa i ruchy, które są porównywalne do poziomu umiejętności rówieśników.
2 Lekko niewłaściwe naśladownictwo. Dziecko naśladuje proste zachowania, takie jak klaskanie lub pojedyncze dźwięki. Czasami po nakłanianiu lub z lekkim opóźnieniem.
2,5
3 Umiarkowanie nieprawidłowe naśladownictwo. Dziecko czasami powtarza tylko część dźwięków, ruchów. Potrzebuje dużej pomocy ze strony dorosłego. Często naśladuje z dużym opóźnieniem.
3,5
4 Bardzo nieprawidłowe naśladownictwo. Dziecko nie naśladuje słów, dźwięków i ruchów, lub robi to bardzo rzadko, mimo znacznej pomocy
III. Odpowiedź emocjonalna
1 Odpowiedź emocjonalna odpowiednia do wieku i sytuacji. Dziecko demonstruje odpowiednią reakcję za pomocą mimiki, postawy ciała i sposobu bycia.
2 Lekko nieprawidłowa reakcja. Dziecko czasami okazuje nietypową reakcje (typ lub stopień nasilenia emocji). Sporadycznie reakcja może nie być związana z obiektem lub sytuacją.
3 Umiarkowanie nieprawidłowa reakcja. Dziecko wyraźnie okazuje nieodpowiednią reakcję emocjonalną ( rodzaj lub nasilenie) Reakcje mogą być nadmierne lub nie związane z sytuacja. Dziecko może grymasić, śmiać się lub pozostawać zesztywniałe nawet, jeśli nie było żadnej sytuacji, która mogłaby wywołać zmianę emocji.
4 Bardzo nieprawidłowa reakcja emocjonalna. Odpowiedź emocjonalna bardzo rzadko jest adekwatna do sytuacji. Bardzo trudno jest zmienić nastrój dziecka. Równocześnie emocje dziecko mogą ulec całkowitej zmianie bez jakiejkolwiek zmiany w otoczeniu .
IV Władanie ciałem/ użycie ciała
1 Zachowanie/ użycie ciała odpowiednie do wieku dziecka. Dziecko porusza się tak samo szybko i sprawnie, jak rówieśnicy.
2 Lekko nieprawidłowe zachowania. Można zaobserwować niewielkie nieprawidłowości, niezgrabność, słabą koordynację ruchową, powtarzalne ruchy lub bardzo rzadko bardziej nieprawidłowe zachowania.
3 Umiarkowanie nieprawidłowe władanie ciałem. Zachowania wyraźnie bywają dziwne lub nieprawidłowe dla wieku; nieprawidłowa postawa ciała lub gesty, uporczywe wpatrywanie się, skubanie ciała, autoagresywne zachowania, kołysanie się, obracanie, chodzenie na palcach.
4 Bardzo nieprawidłowe władanie ciałem. Intensywne lub bardzo często występujące zachowania opisane powyżej. Zachowania utrzymują się mimo prób zniechęcenia lub odwrócenia uwagi poprzez włączanie dziecka w inne zajęcia
V Użycie przedmiotów
1 Właściwe posługiwanie się i zainteresowanie zabawkami i i innymi przedmiotami. Odpowiednie do umiejętności i wieku. Zabawki wykorzystywane są we właściwy sposób.
2 Lekko nieprawidłowe posługiwanie się i zainteresowanie zabawkami. Dziecko może okazywać nieprawidłowe zainteresowanie lub bawić się w nieprawidłowy sposób, np. uderzając w cos zabawką, lub ssać ją.
3 Umiarkowanie nieprawidłowe posługiwanie się zabawkami lub innymi przedmiotami. Dziecko może być wyraźnie nie zainteresowane zabawką lub wręcz przeciwnie - mieć całą uwagę skupiona na jednym przedmiocie. Może posługiwać się zabawką w sposób nieprawidłowy, skupić się na jakiejś części zabawki. Dziecko może być zafascynowane refleksami światła na zabawce, może poruszać pewne elementy w zapamiętaniu, nie interesując się pozostałymi zabawkami
4 Bardzo nieprawidłowe użycie lub zainteresowanie zabawkami lub innymi obiektami. Dziecko może wykazywać zachowania opisane powyżej lecz z większa intensywnością lub częsciej. Bardzo ciężko jest odwrócić uwagę dziecka pochłoniętego tymi zajęciami.
VI Adaptacja/ przystosowywanie się do zmian
1 Reakcja odpowiednia do wieku dziecka. Dziecko może zauważyć lub skomentować zmianę w typowych zajęciach codziennych, ale akceptuje zmianę bez oznak stresu
2 Lekko nieprawidłowa dla wieku dziecka reakcje na zmiany. Kiedy dorosły próbuje zmienić zadanie, dziecko może kontynuować to samo zajęcie lub posługiwać się tymi samymi materiałami
3 Umiarkowanie nieprawidłowa dla wieku dziecka reakcja. Dziecko aktywnie odmawia zmian w rutynie, próbuje kontynuować dotychczasowe zajęcie. Ciężko jest przestawić zainteresowanie/ skupienie dziecka. Dziecko może być zdenerwowane i nieszczęśliwe gdy dotychczasowa, dobrze znana rutyna ( plan zajęć/ dnia) zostaje zmieniona.
4 Bardzo nieprawidłowa dla wieku dziecka reakcja na zmiany. Dziecko okazuje bardzo mocne reakcje na zmiany. Jeżeli zmiana jest wdrażana na siłę dziecko może bardzo mocno się zdenerwować, nie współpracować, wpadać w furię/ histerię.
VII Reakcje wzrokowe
1 Reakcje wzrokowe są normalne i odpowiednie do wieku. Dziecko używa wzroku w połączeniu z pozostałymi zmysłami, jako sposobu poznawania nowego obiektu.
2 Lekko nieprawidłowe reakcje wzrokowe. Trzeba co jakiś czas przypominać dziecku, by patrzyło na obiekty (może być osoba bądź przedmiot). Dziecko może być bardziej zainteresowane patrzeniem na światła/lampy lub lustra niż patrzeniem na rówieśników. Czasami może patrzeć w przestrzeń lub unikać patrzenia prosto w oczy rozmówcy
3 Umiarkowanie nieprawidłowe reakcje wizualne. Należy często przypominać dziecku, by patrzyło na to, co robi. Dziecko może patrzeć się w przestrzeń, unikać kontaktu wzrokowego, patrzeć na przedmioty pod dziwnym kątem lub przytrzymywać przedmioty bardzo blisko oczu.
4 Bardzo nieprawidłowa reakcja. Dziecko w sposób ciągły unika patrzenia na ludzi lub szczególne przedmioty. Może w sposób ekstremalny demonstrować zachowanie opisane powyżej.
VIII Reakcje słuchowe
1 Reakcje słuchowe odpowiednie dla wieku. Zachowania dziecka związane ze słuchem są prawidłowe i odpowiednie dla wieku. Słuch jest wykorzystywany we współpracy z pozostałymi zmysłami.
2 Lekko nieprawidłowe reakcje słuchowe. Można czasami zauważyć brak reakcji/odpowiedzi lub nadmierną reakcję na niektóre dźwięki. Reakcje na dźwiek mogą być opóźnione i potrzebne jest powtarzanie sygnału, by zyskać uwagę dziecka. Uwaga dziecka może zostać rozproszona przez obce dzwięki.
3 Umiarkowanie nieprawidłowe reakcje słuchowe. Reakcje dziecka zmieniają się, dziecko często ignoruje kilka pierwszych powtórzeń dźwięku. Może zakrywać uszy i bać się dźwięków/ odgłosów życia codziennego.
4 Bardzo nieprawidłowe reakcje. Można zaobserwować nadmierne reakcje na dźwięki/ odgłosy lub reagować zbyt słabo na uwydatnione dźwięki / odgłosy niezależnie od ich typu
IX Użycie zmysłów smaku, powonienia, dotyku. Reakcje związane z tymi zmysłami
1 Normalne posługiwanie się zmysłami smaku, węchu i dotyku. Dziecko rozpoznaje nowe obiekty w sposób odpowiedni do wieku, najczęściej dotykając lub oglądając. Węch i smak używane są w sposób odpowiedni. W sytuacji, gdy dziecko cos boli można zauważyć dyskomfort, ale reakcja nie jest przesadzona.
2 Lekko nieprawidłowe użycie zmysłów i reakcje z nimi związane. Dziecko może upierać się przy wkładaniu różnych przedmiotów do buzi, wąchać i próbować smaku przedmiotów nie nadając się do jedzenia. Dziecko może przesadnie reagować na ból lub ignorować go całkowicie w sytuacji, gdy typowe dziecko okazywało by umiarkowany dyskomfort.
3 Umiarkowanie nieprawidłowe użycie zmysłów i reakcje z nimi związane. Dziecko może być zaabsorbowane dotykaniem, wąchaniem lub próbowaniem smaku przedmiotów lub osób. Dziecko może reagować zbyt silnie lub zbyt słabo.
4 Bardzo nieprawidłowe użycie zmysłów i reakcje z nimi związane. Dziecko jest pochłonięte wąchaniem, próbowaniem i dotykaniem przedmiotów bardziej w celach odczuciowych (wrażenia) niż w celach poznawczych bądź użytkowych. Dziecko może całkowicie ignorować nawet silny ból lub bardzo mocno reagować nawet na niewielkie obrażenie / ból.
X Strach/ lęki i nerwowość
1 Normalny poziom lęku i nerwowości. Zachowanie dziecka jest adekwatne zarówno do sytuacji, jak i wieku.
2 Lekko nieprawidłowy poziom lęku i nerwowości. Dziecko czasami okazuje zbyt mało, lub zbyt intensywny lęk lub nerwowość w porównaniu typowego dziecka w tym samym przedziale wiekowym, w podobnej sytuacji.
3 Umiarkowanie nieprawidłowy poziom lęku. Dziecko okazuje zbyt mocną lub zbyt słabą reakcję na sytuację, nawet w porównaniu z dziećmi starszymi lub młodszymi.
4 Bardzo nieprawidłowy poziom lęku i nerwowości. Lęki utrzymują się mimo powtarzanych kilkukrotnie prób z bezpiecznymi/ nieszkodliwymi sytuacjami bądź obiektami. Uspokojenie lub pocieszenie dziecka wymaga bardzo dużego wysiłku. Może się zdarzyć odwrotnie- dziecko nie okaże odpowiedniej ostrożności / respektu, w stosunku do niebezpieczeństw, których typowe dziecko będzie starało się unikać.
XI Komunikacja słowna
1 Normalna komunikacja słowna, odpowiednia dla wieku i sytuacji.
1.5
2 Lekko nieprawidłowa komunikacja słowna. Można zauważyć ogólne opóźnienie w zakresie mowy. Mowa najczęściej jest wyraźna, jakkolwiek można zaobserwować echolalie [mimowolne powtarzanie wyrazów, zdań dopiero co usłyszanych] lub przestawiona wymowę (pronoun reversal). Dziecko może posługiwać się nieprawidłowymi słowami bądź żargonem.
3 Umiarkowanie nieprawidłowa komunikacja słowna. Dziecko może nie posługiwać się mową. Jeżeli dziecko posługuje się mową to komunikacja werbalna może być mieszaniną prawidłowej mowy z elementami takimi jak: żargon, echolalia i przestawiona wymowa. Nietypowości prawidłowej mowy mogą obejmować również nadmierne zadawanie pytań lub zaabsorbowanie konkretnym tematem.
4 Bardzo nieprawidłowa komunikacja słowna. Dziecko nie posługuje się wyraźną mową, może popiskiwać jak niemowlę, wydawać osobliwe dźwięki, czasami podobne do odgłosów zwierząt. Dziecko może wdawać z siebie zestaw różnych odgłosów mających zastępować mowę lub w uporczywy i dziwaczny sposób używać niektórych rozpoznawalnych słów lub zdań.
XII Komunikacja pozawerbalna
1 Normalne użytkowanie komunikacji pozawerbalnej (gesty, mimika, postawa ciała), odpowiednie do wieku dziecka i sytuacji.
2 Lekko nieprawidłowa komunikacja pozawerbalna. Niedojrzały sposób komunikacji pozawerbalnej. Dziecko może tylko ogólnie wskazywać lub sięgać ręką dla oznaczenia czego chce, w sytuacji gdy typowe dziecko pokazuje ( lub sięga) wyraźniej.
3 Umiarkowanie nieprawidłowa komunikacja pozawerbalna. Zazwyczaj dziecko nie potrafi pozawerbalnie okazać swoich potrzeb i żądań, jak również nie potrafi zrozumieć komunikatów pozawerbalnych innych osób.
4 Bardzo nieprawidłowa komunikacja pozawerbalna. Dziecko używa tylko osobliwych gestów, pozbawionych konkretnego znaczenia. Dziecko nie ma świadomości znaczenia gestów, mimiki innych.
XIII Poziom aktywności
1 Normalny poziom aktywności, odpowiedni do wieku dziecka i okoliczności. Dziecko nie jest ani bardziej, ani mniej aktywne niż dzieci w grupie rówieśniczej w podobnej sytuacji.
2 Lekko nieprawidłowy poziom aktywności. Dziecko może być albo niespokojne/ruchliwe, albo rozleniwione i czasami porusza się, jakby w zwolnionym tempie.
3 Umiarkowanie nieprawidłowy poziom aktywności. Dziecko może być bardzo aktywne i trudne do okiełznania. Dziecko może mieć nieograniczoną ilość energii, nie być gotowym do położenia się i zaśnięcia. Możliwa jest sytuacja odwrotna - dziecko może być ospałe i wymagać wielu napomnień by cos zrobiło/ ruszyło się.
4 Bardzo nieprawidłowy poziom aktywności. Dziecko jest hiperaktywne lub ospale. Poziom aktywności może zmieniać się z jednego ekstremum do drugiego.
XIV Poziom, zwięzłość i logika odpowiedzi intelektualnej
1 Poziom inteligencji dziecka jest normalny i wyrównany różnych obszarach. Dziecko jest tak inteligentne, jak typowe dziecko w podobnym wieku. Nie ma specjalnych zdolności lub problemów intelektualnych.
2 Lekko nieprawidłowe funkcje intelektu. Dziecko nie jest tak błyskotliwe, jak dzieci w podobnym wieku. Umiejętności są na wyrównanym poziomie.
3 Umiarkowanie nieprawidłowe funkcje intelektu. Zazwyczaj dziecko nie jest tak błyskotliwe jak dzieci w podobnym wieku, jednak funkcjonowanie jednej lub więcej umiejętności intelektualnych jest zbliżone no normalnego poziomu.
4 Bardzo nieprawidłowe funkcje intelektu. Dziecko nie jest tak błyskotliwe, jak rówieśnicy, jednocześnie może być bardziej uzdolnione w jednej lub wielu dziedzinach niż dzieci w tym samym przedziale wiekowym
XV Wrażenie ogólne
1 Brak autyzmu. Dziecko nie okazuje żadnych symptomów charakterystycznych dla autyzmu.
2 Lekki autyzm . Dziecko okazuje tylko kilka z symptomów charakterystycznych dla autyzmu , autystyczne w lekkim stopniu
3Posredni autyzm. Dziecko okazuje pewną ilość symptomów charakterystycznych dla autyzmu, autystyczne w umiarkowanym stopniu
4 Ciężki autyzm. Dziecko okazuje wiele cech charakterystycznych dla autyzmu, autystyczne w stopniu ekstremalnym.
Punktacja końcowa
15-30 dziecko nie jest autystyczne
30- 36 dziecko lekko- umiarkowanie autystyczne ( należy rozważyć możliwość występowania wysokofunkcjonującego autyzmu HFA lub zespołu Aspergera, ZA dla przedziału 30-33)
36-60 dziecko autystyczne, w stopniu ciężkim
Copyright©2005 Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom z Ukrytymi Niepełnosprawnościami im. Hansa Aspergera
luckaz06