NOVELL1(2).DOC

Pytania egzaminacyjne Novell

1. Opisz usługi bazy obiektowej

Bazę NDS cechują pewne wstępne wymagania nałożone na jej strukturę i funkcjonalność:

· wszystkie zasoby sieci definiowane są jako obiekty, które zarządzane są przez NDS w sposób hierarchiczny, a drzewiasta struktura bazy tych obiektów odzwierciedla schemat organizacyjny przedsiębiorstwa,

· każdy obiekt, a może być nim użytkownik, jednostka organizacyjna, komputer czy drukarka, posiadają zespół cech, którym przypisane są odpowiednie wartości, np. numery seryjne dla komputera i drukarki, a adres dla użytkownika,

· użytkownik sieci może odwoływać się do obiektów za pomocą prostych nazw, kojarzonych z typem i cechami obiektów, natomiast NDS przeprowadza ich jednoznaczną identyfikację na podstawie unikalnego systemu nazewnictwa,

· nazwy obiektów są dynamicznie przypisywane ich adresom lub fizycznym lokalizacjom,

· użytkownik może korzystać z funkcji skorowidzu typu yellow pages, czyli wyszukiwania obiektów w bazie na podstawie określonych przez siebie kryteriów,

· baza NDS może być podzielona na logiczne fragmenty, zwane partycjami, niekoniecznie mającymi związek z fizyczną lokalizacją obiektów. Partycje te mogą być kopiowane (replikowane) na wielu serwerach, co zabezpiecza bazę przed utratą integralności w przypadku zniszczenia danych pierwotnej kopii partycji,

· baza NDS jest automatycznie synchronizowana, a globalny system synchronizacji czasowej kontroluje spójność danych w przypadku modyfikacji bazy z wielu odległych miejsc równocześnie.

Dla firmy Novell sprawą zasadniczej wagi było zachowanie zgodności bazy NDS z poprzednimi wersjami NetWare. Zostało to zrealizowane poprzez emulację bazy typu "bindery", dzięki czemu użytkownicy wersji 2.x i 3.x nie muszą modyfikować swoich programów na stacjach roboczych, a obiekty bazy NDS będą dla nich również dostępne według poprzednio stosowanych reguł.

Z punktu widzenia użytkownika najważniejsze jest to, że widzi on sieć jako jeden organizm i nie musi znać ani fizycznej struktury, ani aktualnej lokalizacji wykorzystywanych zasobów

Przyjęcie struktury obiektowej bazy danych jest w przypadku usług sieciowych idealnym rozwiązaniem, może ona bowiem odzwierciedlać cechy i powiązania charakteryzujące rzeczywiste obiekty - czyli użytkowników sieci, zasoby fizyczne i programy aplikacyjne. Podejście obiektowe ułatwia również operowanie elementami bazy, co spowodowało między innymi szerokie rozpowszechnienie programowania obiektowego.

Obiekty sieciowe, przechowywane w bazie informacyjnej, określone są przez swoją nazwę, posiadają cechy (własności, atrybuty), które przyjmują pewne wartości. Taki schemat, odzwierciedlający rzeczywistość, stanowi znaczne ułatwienie dla użytkowników sieci, którzy mogą intuicyjnie posługiwać się informacją zawartą w bazie danych.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że pojedynczej własności obiektu można przypisywać wiele wartości. Łatwo się domyślić, że niektóre cechy nie mają sensu dla .pewnych obiektów, a mogą być niezbędne lub pożądane dla innych. Przykładem może być numer seryjny urządzeń, takich jak serwer czy drukarka, nie stosowany dla użytkowników i grup użytkowników. Wynika z tego, że musi istnieć ścisła definicja obiektów, określająca specyficzny zestaw przypisanych im własności. Oprócz tego pomiędzy poszczególnymi typami obiektów istnieją powiązania, które decydują o ich "zachowaniu się" w strukturze bazy informacyjnej.

Definicje obiektów, ich powiązania oraz zestawy przypisywanych im własności są określane przez Directory Services Schema, którą można traktować jako zbiór reguł rządzących obiektami w strukturze bazy NDS. Sumaryczna liczba własności wszystkich obiektów, zdefiniowana w Schema, przekracza 100, a tylko dla takiego obiektu jak użytkownik jest określonych 59 atrybutów. Jak już wspomnieliśmy, struktura bazy jest hierarchiczna. W związku z tym można ją zobrazować za pomocą drzewa obiektów, podobnie jak hierarchiczną strukturę plikową w systemach DOS lub UNIX. Należy jednak zaznaczyć, że struktura plików, jakkolwiek podobna, nie ma zwiqzku z budową bazy obiektowej NDS. System plikowy jest jedynie elementem bazy NDS, tzn. każdy wolumin dyskowy zainstalowany w sieci jest reprezento­wany przez obiekt bazy, natomiast struktura woluminu nie jest znana i przechowywana w systemie NDS. Należy zwrócić uwagę, że może ona stanowić pewne przybliżenie struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa, w którym funkcjonuje sieć.

2.Wymień podstawowe funkcje NetWare

Jednym z głównych elementów systemu NetWare 4 jest NetWare Directory Services (NDS) - rozproszona baza danych o zasobach i obiektach sieci, takich jak: użytkownicy, grupy użytkowników, drukarki, woluminy, komputery. Dostęp do tych zasobów odbywa się za pośrednictwem NDS w sposób dla użytkownika przezroczysty, bez konieczności znajomości struktury sieci. NDS kontroluje procesy sprawdzania tożsamości, dostępu do zasobów, zarządzania partycjami, emuluje bindery (zgodność z poprzednimi wersjami systemu NetWare), wykonuje operacje rozproszone. Użytkownik widzi sieć jako jeden organizm i nie musi znać ani fizycznej struktury, ani aktualnej lokalizacji wykorzystywanych zasobów. Usługi bazy obiektowej NDS są niewątpliwie sercem NetWare 4, lecz charakterystyka tego systemu różni się znacznie od poprzedniej wersji 3.11, zawierając wiele cech bardzo atrakcyjnych dla użytkownika. Są to między innymi:

· kompresja danych przechowywanych na dyskach z indywidualnym traktowaniem plików, w zależności od ich zawartości, częstości dostępu i parametrów ustawianych prcez administratora,

· migracja danych przechowywanych na dysku na wolniejsze, lecz bardziej pojemne media (np. pamięci optyczne) wykonywana w sposób przezroczysty dla użytkownika,

· obsługa języków narodowych, przy czym każda stacja robocza może określać wersję

językową, w której otrzymuje komunikaty i uruchamia programy usługowe,

· wzmocniony system bezpieczeństwa, posiadający system kontroli i rejestracji zdarzeń, a także przeprowadzający unikalne sprawdzanie tożsamości użytkowników w trakcie ich dostępu do poszczególnych zasobów sieci,

· wprowadzenie graficznego środowiska dla sieciowych programów usługowych,

· ulepszone usługi drukowania i archiwizowania danych,

· elektroniczna dokumentacja.

Kompresja danych

W przypadku dysków sieciowych, decyzja o wyborce pojemności jest jeszcze trudniejsza, a i koszty znaczące. Istnieje wprawdzie wiele programów służących do kompresji plików i zaoszczędzenia w ten sposób pamięci dyskowej, jednak wymagają one świadomej obsługi przez właściciela zbiorów bądź administratora sieci. Dla dużej liczby użytkowników i dużych zbiorów danych "ręczna" obsługa zadania kompresji zbiorów przekracza możliwości pojedynczego operatora. System NetWare 4 posiada wbudowane funkcje kompresji i dekompresji danych na dyskach sieciowych. Po odpowiednim ustaleniu parametrów tych funkcji, operacje na plikach wykonywane są automatycznie, bez udziału operatora. Przyjęto następujące założenia:

· kompresja danych jest zadaniem o niskim priorytecie i wykonywana jest tylko wtedy,               gdy nie ma do obsłużenia innych zadań, związanych z zapisem lub odczytem dysku,              

· dekompresja danych ma wysoki priorytet i odbywa się w chwili odczytu danych przechowywanych na dysku w skompresowanej postaci.

Wybrany algorytm jest podobny pod względem szybkości i stopnia kompresji do popularnego programu pkzip. Przeciętny współczynnik kompresji wynosi około 2 : 1, a maksymalny sięga 2.7 : 1. Jeśli zatem przyjmiemy wariant najbardziej optymistyczny, w sensie zawartości plików i związaną z tym ich podatnością na kompresję, to zamiast dysku sieciowego o pojemności 1.2 GB możemy zastosować dysk o pojemności 444 MB. A to już oznacza niebłahą oszczędność.

Administrator sieci, a takźe użytkownicy sieci posiadający odpowiednie uprawnienia, mogą sterować funkcjami kompresji w bardzo elastyczny sposób. Przede wszystkim określa się przedmiot kompresji: czy cały wolumin dyskowy ma jej podlegać, czy tylko pliki w niektórych katalogach, czy po prostu wybrane zbiory. Odpowiednio ustawiony atrybut pliku decyduje z kolei, czy plik ma być kompresowany natychmiast po decyzji zapisu na dysku, czy z opóźnieniem. Administrator ustawiając pewne parametry sterujące serwerem określa czas, po którym dokonywana jest kompresja (jeśli jest ona opłacalna w sensie minimalnej oszczędności pamięci dyskowej).

Migracja danych

Kompresja danych tylko częściowo rozwiązuje problem braku pamięci na dysku. Przy dużej ilości danych spotykamy się z sytuacją, że częś~ z nich jest wprawdzie rzadko używana, ale nie stanowi klasycznego archiwum i jest potrzebna w normalnej pracy, a nie tylko w przypadku awarii. Przepisanie danych na zewnętrzne nośniki informacji (taśmę, dyskietki) zwalnia wprawdzie miejsce na dysku, ale wymaga od operatora ingerencji, gdy u kogoś z użytkowników występuje potrzeba skorzystania z tych danych. Dotyczy to również rzadziej używanych programów. Rozwiązaniem jest tu zastosowanie mechanizmu migracji danych, który polega na automatycznym prcerzucaniu danych z dysków sieciowych na zewnętrzne nośniki pamięci. Są nimi wolniejsze, ale tańsze urządzenia o dużej pojemności, takie jak pamięci taśmowe i optyczne. Istotą migracji danych, zastosowanej w systemie NetWare 4, jest fakt, że odbywa się ona automatycznie, w sposób nie wymagający interwencji operatora. Podobnie jak w przypadku kompresji plików, administrator ustawia jedynie parametry migracji, na przykład procentowy obszar dysku sieciowego, który musi pozostać wolny dla obsługi bieżących zadań. W chwili, gdy zostaje on naruszony przez nowo zapisywany plik, NetWare 4 uruchamia migrację danych i najdłużej nie używane pliki zostają odesłane do pamięci zewnętrznej, zwalniając obszar na dysku sieciowym. Oczywiście możemy "zakazać" migracji pewnych plików, które zawsze winny się znajdować na dysku sieciowym.

Gdy użytkownik żąda dostępu do pliku, który podlegał migracji, plik ten zostaje natychmiast "sprowadzony" na dysk sieciowy. Informacja o nim jest przez cały czas przechowywana w serwerze, tak jakby znajdował się on fizycznie na dysku sieciowym.

Mechanizm migracji danych oparty jest na systemie obsługi wielkich pamięci zewnętrznych HCSS (ang. High Capacity Storage System). System ten jest przeznaczony głównie do współpracy z optycznymi bibliotekami danych o wymiennych dyskach (tzw. "jukeboxes", czyli "grające szafy"). Dzięki modułowej budowie tego elementu oprogramowania, może on służyć do obsługi różnych systemów plikowych i różnych typów pamięci zewnętrznej.

Subalokacja czyli alokacja ułamkowa bloków pamięci

Zapis danych na dysku odbywa się, jak wiadomo, blokami. Jeśli zależy nam na dużej szybkości zapisu i odczytu danych, należy stosować bloki jak największe, np. o wielkości 32 kB lub 64 kB. Wiąże się to jednak z marnotrawstwem pamięci w przypadku, gdy objętość zapisywanego pliku nieznacznie przekracza wielokrotność bloku. Na przykład zapisanie pliku o pojemności 65 kB przy określonej wielkości bloku równej 64 kB powoduje, że na dysku zostanie zajęte 128 kB - i tak to wyglądało w poprzednich wersjach systemu NetWare.

W NetWare 4 zastosowano alokacji ulamkową bloków pamięci (ang. block suballocation, która automatycznie dokonuje podziału nie w pełni wykorzystanych bloków na mniejsze jednostki - po 512 bajtów. W ten sposób dla podanego wyżej przykładu poprzez zapis pliku 65 kB zostałby zajęty jeden blok 64 kB i dwa "podbloki" z następnego bloku. Pozostałe 126 jednostek po 512 bajtów każda mogą być wykorzystane przez inne pliki.

Obsługa języków narodowych

NetWare 4 został zaadaptowany do równoczesnej obsługi wielu języków narodowych. Każda stacja robocza może zostać tak skonfigurowana, aby jej komunikacja z systemem NetWare odbywała się w wybranym języku. Warunkiem tego jest oczywiście istnienie danej wersji językowej NetWare 4. Również konsola serwera może być skonfigurowana do obsługi w języku innym nii angielski.

Wewnętrzna konstrukcja systemu została tak zaprojektowana, aby lokalizacja (czyli opracowanie wszystkich komunikatów w danym języku oraz prcystosowanie klawiatury do norm narodowych), nie wymagała ingerencji w kod programów. Wszystkie łańcuchy tekstowe, i to zarówno należące do programów usługowych, jak i programów typu NLM oraz samego systemu operacyjnego, są w systemie NetWare 4 odseparowane od właściwego kodu programu. Czyni to operację lokalizacji zadaniem niezbyt skomplikowanym i jasno zdefiniowanym. Obecnie Novell rozprowadza NetWare 4 w kilku najpopularniejszych wersjach językowych i należy spodziewać się pojawienia się kolejnych, w miarę rozpowszechniania systemu.

Sprawdzanie tożsamości użytkowników sieci

Jednym z nowych elementów systemu zabezpieczeń jest proces identyfikacji zgłaszającego się do sieci użytkownika. Jak już wspomnieliśmy, bardzo istotną dla użytkownika cechą systemu NetWare 4 jest fakt, że wrejestrowuje się on (za pomocą zlecęnia LOGIN) do całej sieci, a nie do pojedynczego serwera. Od momentu, gdy NetWare zaakceptuje jego obecność w sieci jako legalnego użytkownika, wszystkie usługi całej sieci stają się dla niego dostępne. Oczywiście nie będzie on pełnym dysponentem każdego z zasobów (ograniczenie jego indywidualnych praw należy do administratora), a każda próba korzystania z nich musi być poprzedżona sprawdzeniem jego tożsamości.

Sprawdzanie tożsamości odbywa się w systemie NetWare 4 wieloetapowo. W trakcie rejestrowania się użytkownika powstaje unikalny "podpis" (ang. signature), będący wynikiem złożonych operacji na jego zaszyfrowanym haśle i kluczu prywatnym genero­wanym indywidualnie dla każdej sesji. (Sesją nazywamy tu wzajemną wymianę informacji pomiędzy daną stacją roboczą a wszystkimi zasobami sieci od chwili zarejestrowania się operacją LOGINdo wykonania zlecenia LOGOUn. Podpis ten jest następnie wykorzystywany do identyfikacji użytkownika w trakcie sięgania do poszczególnych zasobów. Operacje związane z wtórną identyfikacją odbywają się w tle bez udziału użytkownika.

W systemie NetWare 4, który ma spełniać międzynarodowe normy bezpieczeństwa C2 i F2, zastosowano wysoce niezawodny algorytm kodowania RSA określający zasady generowania kluczy publicznych i prywatnych oraz sposobu szyfrowania informacji. Dokładny opis działania systemu sprawdzania tożsamości użytkowników przekracza ramy niniejszego podręcznika; zagadnienia szyfrowania informacji zostaną omówione bardziej szczegółowo w II tomie. Czytelnik powinien jednak zapamiętać, że w systemie NetWare 4 jego hasło nigdy nie jest przesyłane w sieci, nie jest również przechowywane w pamięci lokalnej stacji roboczej, a "podpis" generowany jest dla każdej sesji od nowa.

Kontrola i rejestracja zdarzeń

W tak złożonym organizmie, jakim jest sieć globalna, istnieje potrzeba dogłębnej kontroli wszystkich zdarzeń występujących w sieci. Specjalnie uprawniony kontroler (ang. auditor), niezależny od administratorów, powinien mieć wgląd w rejestry różnego typu zdarzeń i móc śledzić na bieżąco przebieg działalności wszystkich użytkowników sieci. Z drugiej strony, nie musi on posiadać żadnych innych uprawnień, związanych z użytkowaniem zasobów plikowych czy drukarek. Jest on osobą analogiczną do kontrolera bankowego w przedsię­biorstwie, który musi całkowicie niezależnie od zarządu firmy określić zgodność jej funkcjonowania z odpowiednimi przepisami.

W systemie NetWare 4 są rejestrowane i podlegają kontroli następujące zdarzenia: · operacje rejestrowania i wyrejestrowywania się z sieci,

· operacje na obiektowej bazie zasobów sieci, takie jak tworzenie obiektów, ich usuwanie, zapisy i odczyty ich własności,

· modyfikacje praw dysponenckich do obiektów,

· operacje na plikach, takie jak ich tworzenie, usuwanie, zapisy i odczyty, · operacje na kolejkach do drukowania,

· działalność poszczególnych użytkowników i innych obiektów sieci.

Specjalny program usługowy, auditcon, stanowi podstawowe narzędzie kontrolera i umożliwia mu wgląd w dane o zarejestrowanych zdarzeniach.

Programy usługowe w środowisku graficznym

Zalety środowiska graficznego są powszechnie znane: elegancja rozwiązań programów aplikacyjnych, łatwość obsługi dzięki intuicyjnemu interfejsowi użytkownika - wszystko to powoduje stopniowe wypieranie środowiska "znakowego" z wielu dziedzin zastosowań. Dodatkowo tam, gdzie mamy do czynienia z dużą ilością informacji i gdzie występują liczne powiązania pomiędzy jej elementami - operacje na tych danych często przekraczają możliwości percepcyjne operatora, jeśli nie dysponuje on obrazem graficznym sytuacji. W przypadku sieci komputerowej dotyczy to głównie administratorów, którzy muszą zarządzać skomplikowanym organizmem, ale również zwykłemu użytkownikowi łatwiej jest skorzystać z szerokiej gamy usług oferowanych przez współczesne sieciowe systemy operacyjne, jeśli może skorzystać z programów graficznych.

W systemie NetWare 4 administratorzy i użytkownicy mają do wyboru programy usługowe z interfejsem znakowym, pracujące pod kontrolą systemu DOS lub programy graficzne, przeznaczone dla środowisk MS-Windows i OS/2.

Drukowanie

Drukowanie sieciowe to jedna z najbardziej elementarnych potrzeb każdego użytkownika. Wymagania w stosunku do drukowania sprowadzają się do dwóch stwierdzeń:

· chcę mieć kilka różnych drukarek do dyspozycji,

· ma to działać.

W tym drugim stwierdzeniu istnieje podtekst: nie chcę mieć z tym kłopotów, dostęp do denkarek musi być prosty i niezawodny.

Każdy użytkownik sieci, a tym bardziej jej administrator, zdaje sobie sprawę, że spełnienie tych wymagań na ogół nie jest sprawą banalną. Czasem wprawdzie dysponujemy gotowym programem aplikacyjnym, który tylko pyta nas, na jakiej drukarce chcemy otrzymać dany raport, ale już administrator musiał się niemało nagimnastykować, aby wydruk trafił do właściwej kolejki drukowania. tekst zmieścił się na arkuszu, a obrazki i polskie znaki diakrytyczne odpowiadały intencjom autora raportu. Spróbujmy przyjrzeć się kilku podstawowym cechom funkcjonalnym usług drukowania systemu NetWare 4 pod kątem spełnienia powyższych wymagań.

· Serwer drukowania zawarty w jednym pakiecie NetWare 4 potrafi obsłużyć do 256 drukarek. W porównaniu z poprcednią wersją systemu, jest to powaźne ulepszenie: NetWare 3.1x obsługuje tylko 16 drukarek.

· Użytkownik nie musi znać pojęcia kolejek drukarskich, czyli programów organizu­jących pamiętanie zadań przeznaczonych dla drukarek. Użytkownicy i programy aplikacyjne odwołują się po prostu do nazw poszczególnych drukarek, a organizacja kolejek - oczywiście istniejąca w dalszym ciągu - jest dla nich niewidoczna.

· Klienci pracujący pod kontrolą systemów Macintosh i UNIX NFS mogą używać do konfigurowania zadań tego samego programu pconsole, co klienci systemów DOS i OS/2. Nie wymaga to instalacji żadnych dodatkowych pakietów usługowych.

· Dzięki zintegrowaniu wielu funkcji w programach usługowych, użytkownicy sieci łatwiej niż w poprzednich wersjach NetWare mogą sterować wysyłaniem zadań do drukowania. Na przykład programy netuser i graficzny nwuser spełniają funkcje swojego poprLednika o nazwie session, a dodatkowo sterują ustawianiem konfiguracji do drukowania; zlecenie ENDCAP zostało włączone do programu capture jako jego opcja.

· Administratorzy dysponują szeregiem udogodnień, takich jak opcja "szybkiego ustawiania" (ang. Quick Setup) konfiguracji drukarek i kolejek, generowanie publicznych konfiguracji dostępnych dla wszystkich użytkowników sieci czy możliwość zarządzania zadaniami z konsoli serwera, a nie tylko ze stacji roboczej.

· Zarówno serwer drukowania, kolejki drukowania, jak i same drukarki - są obiektami w bazie zasobów sieciowych NDS (w wersjach poprzednich drukarki stanowiły jedynie jeden z atrybutów serwera). Oznacza to, że administrator ma dużą swobodę w sterowaniu nimi i kontrolowaniu dostępu do nich, a zwykły uźytkownik może je łatwo zlokalizować i poznać ich cechy wykorzystując graficzne lub tekstowe programy usługowe.

Uniwersalne usługi archiwizowania

NetWare 4 zawiera usługi zarządzania pamięciami zewnętrznymi o nazwie SMS (ang. Storage Management Services), które przeznaczone są do zorganizowanego przesyłania i odzyskiwania danych z zewnętrznych nośników pamięci.

3. Podaj podstawowe cechy  NDS-u i etapy planowania sieci

· wszystkie zasoby sieci definiowane są jako obiekty posiadające zespół cech, którym to cechom (własnościom, atrybutom) przypisane są odpowiednie wartości, np. numery seryjne dla komputera i drukarki, a adres dla użytkownika,

· obiekty zarządzane są prLez NDS w sposób hierarchiczny, a więc tworzą "drzewo" (Directory Tree), które powinno odzwierciedlać schemat organizacyjny przedsię­biorstwa,

· użytkownik sieci może odwoływać się do obiektów za pomocą prostych nazw, kojarzonych z typem i cechami obiektów, natomiast NDS przeprowadza ich jednoznaczną identyfikację na podstawie unikalnego systemu nazewnictwa,

· baza NDS może być podzielona na logiczne fragmenty, zwane partycjami, które mogą być kopiowane (replikowane) na wielu serwerach, co zabezpiecza bazę przed utratą integralności w przypadku zniszczenia danych pierwotnej kopii partycji,

· NDS wprowadza globalny system synchronizacji czasowej, kontrolujący spójność danych.

Proces planowania sieci można rozłożyć na kilka kolejnych etapów:

· opracowanie standardu nazewnictwa obowiązującego w danej firmie,

· opracowanie "drzewa obiektów" na podstawie struktury organizacyjnej komputeryzo­wanych oddziałów firmy,

· podział bazy obiektów na partycje,

· określenie metod synchronizacji czasowej w sieci, · ustalenie zasad ochrony zasobów sieci.

4. Określ standardy nazewnictwa

Użytkownik sieci z NetWare 4 otrzymuje wraz z usługami bazy obiektowej bardzo silne narzędzia do wyszukiwania informacji w sieci i jest poinstruowany o sposobach korzystania z nich. Doceni je jednak tylko wtedy, gdy będzie wiedział, czego szuka ...

Baza obiektowa w języku angielskim nazywa się Directory, co ma przywołać analogię do książki telefonicznej, w krajach anglosaskich również nazywanej directory. Jak wiadomo, książka taka zawiera sporo informacji o telefonach, adresach, zawodach abonentów, a odszukiwanie w niej informacji odbywa się nie tylko według alfabetycznych spisów, lecz również na podstawie dodatkowych skojarzeń. Możemy na przykład odnaleźć adresy i telefony wszystkich tapicerów w naszej dzielnicy, albo na podstawie zanotowanego na skrawku papieru numeru telefonu zlokalizować warsztat, do którego sąsiad zaniósł nasz odkurzacz do naprawy. Ta ostatnia czynność zabierze nam nieco więcej czasu, gdyż będziemy musieli przejrzeć fragment spisu dotyczący warsztatów o danej specjalności. Usługi Bazy Obiektowej NetWare 4 potrafią ułatwić nam nawet tą czynność: wystarczy podać tylko numer telefonu użytkownika sieci, a system sam odszuka jego pełne dane, nawet jeśli przechowywane są one na odległym serwerze (pod warunkiem, że serwer ten włączony jest w naszą sieć). Jest dla nas oczywiste, że sposób zapisu numerów telefonów musi być taki sam - jeśli w niektórych miejscach wpisany jest numer bez cyfr oznacza­jących numer kierunkowy, a gdzie indziej będzie on niekompletny, możemy spodziewać się pewnych kłopotów...

Rozwazania te mają na celu uświadomienie nam konieczności unifikacji nazw obiektów a także ich własności. Pamiętajmy, że część tych obiektów to zasoby, z których korzystać będzie chciała duża liczba użytkowników. Nazewnictwo powinno być więc przejrzyste i jednoznaczne.

Warto wspomnieć w tym miejscu o zasadach tzw. kontekstu nazw podobnie jak dla nazw plików, pełna nazwa obiektu jest określona na podstawie jego położenia w drzewie obiektów. Oznacza to, że w różnych gałęziach drzewa mogą znajdować się obiekty o tych samych nazwach i nie prowadzi to do niejednoznaczności.

Dwie podstawowe operacje wykonywane na bazie obiektów to przeglądanie (browsing) i wyszukiwanie (searching). Precyzja obu tych operacji zależy w dużej mierze od właściwego przypisania obiektom nazw i unifikacji wartości przypisywanych poszczególnym ich cechom. W podręczniku NetWare 4 Utilities Reference Manual, dostarczanym w pakiecie NetWare 4, w Dodatku A, wyspecyfikowane są wszystkie własności (ang. properties) obiektów występujących w bazie NDS. Osoba odpowiedzialna za planowanie sieci powinna na podstawie tej specyfikacji opracować dokument (firmową normę) definiujący zasady nadawania nazw obiektom i ich własnościom. Należy zastrzec na samym początku, że nie można mówić o jedynym poprawnym rozwiązaniu problemu -projektant powinien przestrzegać pewnych zasad, lecz z pewnością istnieje wiele struktur bazy obiektowej spełniających podstawowe wymagania. Spróbujmy podać kilka wskazówek dla projektantów:

· aby zasoby sieci były dostępne globalnie, każde przedsiębiorstwo powinno posiadać tylko jedno drzewo obiektów (system tworzy oddzielne bazy danych o obiektach dla każdego drzewa, a informacje z jednej bazy nie są widziane przez obiekty innych),

· struktura drzewa powinna być przejrzysta i odpowiadać logicznie organizacji przedsiębiorstwa,

· jeśli planowane jest centralne zarządzanie siecią, należy starać się planować strukturę "płaską" (o małej liczbie poziomów hierarchii),

· dla organizacji zrzeszającej autonomiczne oddziały (biura, instytuty) wskazana jest struktura wielopoziomowa,

· przekroczenie liczby czterech poziomów hierarchii utrudnia administrowanie siecią i winno być stosowane wyjątkowo,

· dla małych struktur wystarcza na ogól przyjęcie domniemanych parametrów instalacyjnych.

Drzewo tworzone jest z trzech typów obiektów:

· Korzenia (ang. Root),

· Kontenerów (ang. Container),

· Liści (ang. Leaf).

Obiekt typu korzeń tworzony jest automatycznie w trakcie instalacji systemu NetWare 4 na szczycie drzewa i jest jedynym tego typu obiektem w całej strukturze. Nie wprowadza on dodatkowego poziomu do struktury hierarchicznej.

Rozgałęzienia struktury zawierają kontenery i liście, przy czym kontenery mogą zawierać inne obiekty typu kontener. Obiekty typu liść tworzą zakończenia gałęzi drzewa i nie mogą już zawierać innych obiektów.

Istnieją trzy rodzaje obiektów typu kontener (nie licząc obiektu "Korzeń"):

· Kraj (ang. Country) oznaczany literą C,

· Organizacja (ang. Organization) oznaczana literą O,

· Jednostka Organizacyjna (ang. Organizational Unit) oznaczana symbolem OU.

W każdej strukturze drzewa obiektów musi znajdować się co najmniej jeden obiekt typu Organizacja. Jednostki Organizacyjne mogą ułatwiać organizowanie bazy obiektowej, ale ich występowanie w drzewie nie jest obowiązkowe. Przy definiowaniu obiektów typu Organizacja i Jednostka Organizacyjna należy dbać o to, aby ich nazwy były nazwami docelowymi, ponieważ ich zmiana nie jest operacją prostą.

Obiekt Kraj winien być stosowany jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdyż jego obecność w drzewie obiektów komplikuje nieco wykonywanie pewnych operacji na elementach bazy.

Liście to fizyczne lub logiczne obiekty sieci nie zawierające innych obiektów, np. użytkownicy, grupy użytkowników, serwery, woluminy, drukarki, kolejki drukowania, komputery itd. Posiadają one zazwyczaj Ogólne Nazwy (ang. Common Name) oznaczane symbolem CN.