podstawa 2011.pdf
(
280 KB
)
Pobierz
631827135 UNPDF
Centralna Komisja Egzaminacyjna
Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu.
WPISUJE ZDAJĄCY
Miejsce
na naklejkę
z kodem
KOD
PESEL
EGZAMIN MATURALNY
Z FILOZOFII
POZIOM PODSTAWOWY
MAJ 2011
Instrukcja dla zdającego
Czas pracy:
120 minut
1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 8 stron
(zadania
1 – 23).
Ewentualny
brak
zgłoś
przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin.
2. Rozwiązania zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy
każdym zadaniu.
3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym
tuszem/atramentem.
4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.
5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.
6. Podczas egzaminu możesz korzystać z linijki.
7. Na karcie odpowiedzi wpisz swój numer PESEL i przyklej
naklejkę z kodem.
8. Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej
dla egzaminatora.
Liczba punktów
do uzyskania: 50
Część I – 20 pkt
Część II – 30 pkt
MFI-P1_1P-112
2
Egzamin maturalny z filozofii
poziom podstawowy
Część I
(20 punktów)
Zadanie 1.
(3 pkt)
Do każdej szkoły antycznej dopisz jej założyciela.
Szkoła
Założyciel
Stoicy
Sceptycy
Epikurejczycy
Zadanie 2.
(1 pkt)
Do podanego poniżej autora dopisz nazwę jego dowodu na istnienie Boga.
Św. Anzelm z Canterbury
–
dowód .............................................................................................
Zadanie 3.
(2 pkt)
Które z poniższych zdań jest zgodne z duchem/założeniami (także dwudziestowiecznego)
pozytywizmu? Podaj nazwę stanowiska, które to zdanie wyraża.
A. Metoda fizyki jest wzorcową dla wszystkich nauk.
B. Matematyka jest wzorcową nauką.
C. Nauka jest zbiorem przesądów.
D. Nauki humanistyczne różnią się metodą od nauk przyrodniczych.
nazwa stanowiska
........................................................................................................................
Zadanie 4.
(1 pkt)
Które z opisanych zachowań zasługiwałoby na najwyższy szacunek zgodnie z etyką
formalną Immanuela Kanta? Zaznacz trafną odpowiedź.
A. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi z sympatii do niego.
B. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, ponieważ tak ją
wychowano.
C. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, dlatego że tak trzeba.
D. Pani X ustępuje miejsca w tramwaju swojemu starszemu sąsiadowi, by uniknąć nagany.
Zadanie 5.
(4 pkt)
Dopasuj do wymienionych filozofów tytuły ich dzieł oraz dopisz szkoły / kierunki, które
ci filozofowie reprezentują.
Bycie i nicość
,
Metafizyka
,
Myśli
,
Osoba i czyn
,
Rozmyślania
,
Serce
a) Blaise Pascal
dzieło .................................... szkoła/kierunek .......................................
b) Karol Wojtyła
dzieło ................................... szkoła/kierunek ........................................
Egzamin maturalny z filozofii
poziom podstawowy
3
Zadanie 6.
(2 pkt)
Podaj terminy filozoficzne na określenie przedstawionych poniżej poglądów.
a) Celem ludzkiego życia jest osiągnięcie szczęścia.
.......................................................................................................................................................
b)
Działanie rozumu musi opierać się na doświadczeniu.
.......................................................................................................................................................
Zadanie 7.
(2 pkt)
Zaznacz trafną definicję poniższych terminów.
a) Determinizm
1. Pogląd, który głosi, że wszystko, co się wydarza, wydarza się z konieczności.
2. Stanowisko,według którego nie istnieje nic poza bytami zmysłowymi.
3. Pogląd, który głosi, że nie istnieje związek przyczynowy.
b) Sceptycyzm
1. Stanowiskokwestionujące możliwość rozstrzygnięcia kwestii, czy Bóg istnieje.
2. Stanowiskokwestionujące możliwość poznania prawdy.
3. Pogląd, według którego szczęście można osiągnąć, wyzbywając się namiętności.
Zadanie 8.
(2 pkt)
Podaj nazwę stanowiska filozoficznego wyrażonego w poniższym zdaniu oraz określ
dyscyplinę filozoficzną, dla której to zdanie jest charakterystyczne.
Istnieją tylko przedmioty fizyczne.
nazwa stanowiska .........................................................................................................................
dyscyplina ....................................................................................................................................
Zadanie 9.
(1 pkt)
Rozstrzygnij, czy podane zdania są prawdziwe, czy fałszywe. W tabeli w odpowiednich
wierszach napisz słowo
prawda
lub
fałsz
.
A. Zdaniem Arystotelesa działanie dobroczynne jest najbardziej
chwalebne, kiedy jest realizowane w stosunku do przyjaciela.
B. Sokratesgłosił, że wszelkie złe postępowanie jest dobrowolne.
C. Zdaniem Kanta dobra wola to taka wola, która działa zgodnie
z obowiązkiem
.
4
Egzamin maturalny z filozofii
poziom podstawowy
Zadanie 10.
(2 pkt)
Do każdego z podanych cytatów dopasuj autora. Wybierz spośród poniższych:
Jean Paul Sartre, Fryderyk Nietzsche, Karl R. Popper, Henri Bergson
a) To, co jest nam wspólne, to po prostu uznanie, że istnienie poprzedza istotę rzeczy
(egzystencja poprzedza esencję) lub, jeżeli ktoś woli, że punktem wyjścia powinna być
subiektywność.
autor .............................................................................................................................................
b) Czas jest tworzeniem albo nie jest niczym zupełnie.
autor .............................................................................................................................................
Część II
(30 punktów)
Na podstawie tekstu Tadeusza Kotarbińskiego wykonaj polecenia.
Toż przecie nie trzeba odwoływać się do Opatrzności, ani do nieśmiertelności,
by uznać za słuszne, jeśli się chwali męstwo, dobroć serca, prawość, godność własną,
szlachetność motywacji. Każda z tych ocen jest wyrazem uczuciowości istot dzielnych,
uczciwych, istot z górnym polotem. Kto tak czuje, ten nie odczuwa potrzeby pozaświatowych
uzasadnień, by porwać się do obrony słabszego, by zwrócić pożyczone pieniądze, by nie
pozwolić sobie na zdradę wierności małżeńskiej. Czuje on i rozumie, że tak jest dobrze
i słusznie niezależnie od tego, czy istnieje Ktoś Najlepszy i Wszechpotężny, i niezależnie
od tego, jak się to opłaca wobec perspektywy życia przyszłego i pozgonnego wymiaru
sprawiedliwości. Oceny tego rodzaju żywe są nawet u dzieci... Łączą one porządnych ludzi
o różnych ideologiach… Więc potwierdza się charakterystyka etyki niezależnej od religii.
Atoli zarazem ujawniła się nam inna jeszcze niezależność... szersza. Niezależność
filozoficznego światopoglądu… Jak się układa w głowach myślicieli obraz stosunku psychiki
do materii w strukturze wszechświata, czy materia myśli, czy duch od niej odrębny, czy
przedmiotami wiedzy ludzkiej są byty absolutnie obiektywne, czy też wiedza ma do czynienia
tylko z obiektami w postaci materiału zewnętrznego, ukształtowanego przez formy umysłu
ludzkiego, czy wszechświat jest skończony, czy nieskończony w czasie i przestrzeni itp. – co
to ma do rzeczy w przypadku zagadnień etycznych trzeźwo postawionych... Czy tak, czy
owak rzeczy się mają w ogólnej strukturze bytu, jasne jest, że znęcanie jest gałgaństwem,
że stchórzyć – to rzecz podła, że czyn nauczycielki Ludwiki Wawrzyńskiej, która rzuciła się
w ogień, by ratować obce dzieci, zasługuje na cześć. Skonstatujmy więc śmiało, że etyka
rzetelna – to etyka niezależna od filozofii. Czy to paradoks? I tak, i nie. Jeżeli przez filozofię
rozumieć zespół kilku nauk, pod tą rubryką wyliczanych w katalogach bibliotek
i wydawnictw – to będzie rzeczywiście paradoks, gdyż etyka właśnie należy do tego zespołu
obok estetyki, teorii poznania, logiki i in. Jeśli etyka ma być dyscypliną teoretyczną, należącą
do składu filozofii, rozumianej jako zespół pewnych dyscyplin – to rzecz jasna, nawoływanie
do niezależności etyki od filozofii zawierałoby po prostu sprzeczność. Inaczej jednak układają
się stosunki, jeżeli przez filozofię rozumie się systemy światopoglądowe, czyli to, co
Egzamin maturalny z filozofii
poziom podstawowy
5
wypełnia sobą dzieła poświęcone historii filozofii. Etyka, naszym zdaniem w równej mierze
jak lecznictwo lub administracja, nie potrzebuje światopoglądowych uzasadnień.
Jej wskazania pozostają niezmiennikami, wszystko jedno, czy ktoś rozsądny jest materialistą,
czy idealistą, czy spirytualistą w dziedzinie ogólnej teorii bytu. Co tu jedynie potrzebne, ale
za to bardzo potrzebne, to obrona przed fantazmatami w uzasadnieniach. Trzeba się opędzać
od przesądu, skądkolwiek by on pochodził, a więc i od fantastyki pochodzenia filozoficznego,
światopoglądowego. Oto przykład. Uporczywie się powtarza od wieków rozumowanie
zniechęcające, które można nazwać fatalistycznym uzasadnieniem indyferentyzmu. Mówi się
tak: co się ma stać, to się i tak stanie, czy będę działał tak czy owak, skoro panuje
przyczynowość powszechna i wolna wola jest złudzeniem. Ileż tu nieostrożności myślowej,
ile nieporozumień… Wszak po pierwsze, przyczynowość powszechna bynajmniej nie pociąga
za sobą tego, iż wszystko, co ma zajść w przyszłości, zajdzie niezależnie od tego, co kto
zrobi. Właśnie czyny tego lub innego człowieka mogą być niezbędne do pewnych spraw
przyszłych, właśnie w toku działania przyczynowości powszechnej, podobnie jak do wybuchu
burzy potrzebne są uprzednie ruchy i zmiany termiczne prądów atmosfery. Przyczynowość
działa też i poprzez nas, a nie wyłącznie obok nas lub wbrew nam… Po drugie wolna wola
jest złudzeniem tylko, jeżeli się rozumie wolność woli jako bezprzyczynowość naszych
postanowień. Ale do uzasadnień etycznych tak rozumiana wolność woli nie jest potrzebna.
Potrzebna jest wolność w sensie praktycznym, jako możność zrobienia tego, co się zechce,
i tak, jak się zechce. A taką wolność wszyscy mamy, w ograniczonym zakresie oczywiście...
I nie kłóci się ona bynajmniej z determinizmem, z doktryną o uprzyczynowieniu
powszechnych zdarzeń. Strzeżmy się więc złudnego, bezzasadnego wywodzenia fatalizmu
zdeterminizmu. Zwalczajmy przesąd, który prowadzi do indyferentyzmu w etyce,
do doktryny, iż nie ma sensu, a przeto nie warto usiłować zasłużyć sobie na szacunek należny,
skoro w ogóle nic od nas nie zależy. Można by mnożyć przykłady zamętu, pochodzącego
z inwazji pomylonej argumentacji światopoglądowej do zagadnień etyki, zagadnień ściśle
socjotechnicznych, leżących w dziedzinie stosunków praktycznych ludzi względem
współczynników gromad społecznych.
Źródło: Tadeusz Kotarbiński,
Medytacje o życiu godziwym,
Warszawa 1985, s. 155 – 157
Zadanie 11.
(2 pkt)
Na podstawie tekstu podaj pięć zalet cechujących „człowieka godziwego”.
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Zadanie 12.
(2 pkt)
Na czym ma polegać niezależność etyki w rozumieniu Tadeusza Kotarbińskiego?
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Plik z chomika:
Zakuro
Inne pliki z tego folderu:
rozszerzenie 2009.pdf
(229 KB)
rozszerzenie 2010 klucz.pdf
(154 KB)
rozszerzenie 2010.pdf
(275 KB)
rozszerzenie 2011 klucz.pdf
(182 KB)
rozszerzenie 2011.pdf
(295 KB)
Inne foldery tego chomika:
magia okultyzm rytuały demony
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin