Bolesław Prus „Lalka”
1. Najważniejsze wątki powieści:
- liczne retrospekcje – przeniesienie się w czasie (pamiętnik starego subiekta)
- dzieje Stanisława Wokulskiego
- miłość do Izabeli Łęckiej
- motyw kariery, pieniędzy, sukcesu
- przekrój polskiego społeczeństwa
2. Wokulski jako bohater dwóch epok
Wokulski-romantyk
Wokulski-pozytywista
Idealna miłość do Izabeli Łęckiej
Nieodwzajemnione uczucie
Idealizuje ukochaną
Poświęcenie dla miłości
Walka narodowo-wyzwoleńcza (bierze udział w konspiracji i powstaniu styczniowym)
Ofiarność
Wrażliwość
Ciągły konflikt z otoczeniem
Indywidualista
Idealista (wielkie cele)
Samotny
Niezrozumiany
Wyobcowany
Próba samobójstwa
Zagadkowe zniknięcie Wokulskiego
Całkowite zerwanie z dotychczasowym życiem
Kult nauki, techniki, pieniądza
Entuzjazm do wiedzy i postępu
Umiejętność bogacenia się
Hołdowanie ideałom pracy organicznej i pracy u podstaw (pomaga Magdalence, Węgiełkowi, Wysockim)
Nauka języka angielskiego
Emancypacja kobiet (przyjaźń z panią Stawską)
Tolerancja (asymilacja Żydów)
Przedsiębiorczość (wojna turecko-rosyjska)
Ambicja
Wokulski-umysł pozytywisty, serce romantyka. Romantyk w epoce pozytywizmu, romantyczny pozytywista.
Wychowany na romantycznej poezji, a następnie nowocześnie wykształcony.
Skłócone wpływy dwóch epok - cechy romantyczne i pozytywistyczne poprzez swoją przeciwstawność doprowadzają do niekonsekwencji w działaniu i do klęski bohatera.
3. Tytuł utworu
- tytułowa „Lalka” to Izabela Łęcka-piękna i pusta
- Bolesław Prus przeczytał w prasie artykuł o rzeczywistym procesie o kradzież lalki, jaki miał miejsce w Wiedniu. Umieścił w utworze proces wytyczony pani Stawskiej przez baronową Krzeszowską
- scena, w której Rzecki nocą ustawia zabawki w witrynie sklepu „I przypatrując się ruchowi martwych figur po tysiączny raz w życiu powtarzał: Marionetki!...Wszystko marionetki!...Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna, taka ślepa jak one…” Obserwując lalki, Rzecki ma oczywiście na myśli ludzi.
4. „Lalka” jako powieść realistyczna
Powieść realistyczna- odmiana powieści wykształcona w epoce pozytywizmu. Ma ukazywać życie człowieka i społeczeństwa (różnych warstw społecznych) w sposób obiektywny. Przedstawienie świata we wszystkich jego barwach i odcieniach.
Cechy powieści realistycznej:
-narrator trzecioosobowy, obiektywny, wszechwiedzący, zna myśli bohaterów
-narrator podaje dokładną biografię bohaterów
-przestrzegane są chronologia zdarzeń i związki przyczynowo-skutkowe
-język powieści nie skupia na sobie uwagi czytelnika, jest tylko narzędziem do opisywania rzeczywistości
5. Zadanie domowe
Napisz życiorys Stanisława Wokulskiego.
wildenika