UNIXscript.pdf

Przypomnienie

Podstawowe katalogi i ich funkcja

/bin - tu zapisywane s a wszystkie podstawowe pliki bez których niemozliwy jest start i póz-

niejsza praca systemu

/boot - zawiera j adro systemu oraz pliki niezbedne do poprawnego uruchomienia i pracy sys-

temu

/dev - zgodnie z zaimplementowan a w systemach unixowych koncepcj a urz adzen systemo-

wych katalog ten zawiera pliki reprezentuj ace poszczególne komponenty sprzetowe na-

szej maszyny

/etc - tu s a zapisywane pliki konguracyjne wszystkich zainstalowanych w systemie progra-

mów

/home - tu tworzone s a katalogi domowe uzytkowników. Katalog ten powinien znajdowac sie

na innej partycji.

/lib - gromadzi biblioteki współdzielone przez zainstalowane w systemie aplikacje

/lost+found - tu zapisywane s a pliki i katalogi tworzone podczas naprawiania systemu plików

/mnt - autorzy systemu proponuj a własnie tu podmontowywac zewnetrzne systemy plików

/omt - odpowiednik Program Files w MS Windows

/proc - podczas pracy system tworzy tu pliki umozliwiaj ace kontrole jego działania

/root - katalog osobisty superuzytkownika

/tmp

/usr - bardzo duzy objetosciowo katalog zawieraj acy pliki i biblioteki tworz ace srodowisko X-

Window i inne podstawowe aplikacje unixowe, t.j. greep, awk, more, less itd. (podkatalog

/bin)

/var - tutaj przechowywane s a pliki dzienników systemowych (/log), w których zapisywane s a

poszczególne zdarzenia. Tu takze traa poczta przychodz aca do uzytkowników systemu

oraz tworzone s a kolejki poczty wychodz acej i drukowania

Przykład wykorzystania potoku

ls --help | more

Przekierowanie standardowego we-wy

echo "Ala ma kota" > alafile

echo "i psa" >> alafile

2 Programowanie w Shellu - Podstawy

Pisanie skryptu polega na ł aczeniu polecen shella tak, aby zrealizowane były potrzeby uzyt-

kownika. Uzytkownik tworzy skrypt za pomoc a wpisania polecen shella do pliku. Mozna przy

tym uzywac dowolnego edytora, np. vi, emacs lub edytora z programu Midnight Commander.

Plik musi byc wykonywalny, zatem nalezy mu ustawic odpowiednie prawa dostepu np.

chmod 755 skrypt1

2.1 Kilka podstawowych polece n wykorzystywanych przy pisaniu skryp-

tów

Uwaga!!! Wszystkie ponizsze polecenia nalezy przetestowac pisz ac odpowiednie skryp-

Polecenie grep szuka okreslonych napisów w plikach i wyswietla je na standardowym

wyjsciu.

grep "i psa" alafile grep -n "i psa" alafile

Zliczanie słów i wierszy, przykład sprawdzaj acy ilu uzytkowników pracuje w systemie

who | wc -l

Znajdz nazwisko uzytkownika np.

w pliku /etc/passwd za pomoc a polecenia

grep g3 /etc/passwd

Polecenia cut i paste

Wycinanie potrzebnych pól (z wyniku wyswietlonego przy uzyciu poprzedniego polecenia)

za pomoc a polecenia cut ( pola s a ograniczone za pomoc a znaku : ). Opis pól: 1 - nazwa konta,

2 - hasło itd.

Interesuje nas pozycja 1 i 5, wiec

grep student /etc/passwdgrep | cut -f1,5 -d:

Zakres pól wskazuje sie za pomoc a znaku - .

Z wyjscia polecenia ls wytnij prawa dostepu i nazwe pliku

ls -l | cut -c1-9,55-

Zapoznac sie z poleceniem paste ( man paste ). Napisac skrypt wykorzystuj acy to polece-

nie.

Przetwarzanie informacji

Zamiana napisu ala na heniek w pliku alafile

sed -e "s/ala/heniek/" alafile

Zamiana znak po znaku

Zamiana małych liter na duze z pliku ala do pliku ALA

tr "[a-z]" "[A-Z]" < ala > ALA

zamiana spacji na entery

tr "[ ]" "[\012]" < ala

usuwanie (squeeze) nadmiarowych spacji itp.

tr -s "[ ]" "[ ]" < ala

usuniecie tabulatora

tr -d "[\t]" < ala

uzywanie awk , kilka prostych polecen

awk -F: ’{print $1 $5}’ /etc/passwd

ls -l | awk -F: ’{print $1}’

2.2 Troche o zmiennych

Zmienna reprezentuj aca sciezke do katalogu osobistego uzytkownika

$HOME lub ~

Odnajdywanie polecen przez shell zmienna $PATH .

Zapoznaj sie z zawartosci a pliku .bash_profile . Zmodykuj zmienn a $PATH tak, aby

był widoczny katalog bin znajduj acy sie w twoim katalogu osobistym umiesc nim którys z

wczesniej stworzonych plików, a nastepnie spróbuj go uruchomic z innego katalogu.

Zmienne specjalne - dostarczaj a informacji o procesie shella. S a one zawsze ustawiane przez

shell - ich zawartosc jest dostepna po odwołaniu sie do nich za pomoca znaku $ . Wartosci

tych zmiennych nie mozna zmieniac za pomoc a zwykłych polecen. np. zmiennym $0 do $9

przekazywane s a parametry przekazywane do skryptu.

$# - nazwa programu shellowego

$1 ... - argumenty pozycyjne

$* - rozwijane do "$1 $2 ..."

$@ - rozwijane do "$1" "$2" ...

$$ - numer procesu biez acego procesu shella

$! - numer procesu ostatniego zadania shellowego

Zmienne srodowiska - wykorzystywane przez shell do przechowywania danych pomocnych do

nadzorowania sesji shella. Uzytkownik ma dostep do nich i moze je zmieniac.

$PS1 - znak zachety

\t - biez acy czas

\d - biez aca data

\w - biez acy katalog roboczy

\u - nazwa uzytkownika

\h - nazwa hosta

HISTFILE - nawa pliku z historia polecen

HISTSIZE - liczba pamietanych polecen

Wyswietl zawartosc zmiennej $PS1 , tzn. echo $PS1 .

Zmienne programowe

Przykład

temp_name=/usr/tmp

cd $temp_name

2.3 Instrukcje warunkowe

Polecenie test

Podstawowe warunki testujace ( $? - kod powrotu ostatniego polecenia)

-r plik - prawda, jesli plik istnieje i ma prawa do czytania

-w plik - prawda, jesli plik istnieje i ma prawa do pisania

-x plik - prawda, jesli plik istnieje i ma prawa do pisania

-f plik - prawda, jesli plik istnieje i jest zwykłym plikiem

-d plik - prawda, jesli plik istnieje i jest katalogiem

-s plik - prawda, jesli plik istnieje i ma rozmiar wiekszy od zera

-z s1 - prawda, jesli długosc napisu s1 wynosi zero

-n s1 - prawda, jesli długosc napisu s1 jest rózna od zera

s1 = s2 - prawda, jesli s1 i s2 s a identyczne

s1 != s2 - prawda, jesli s1 i s2 s a rózne

l1 -eq l2 - równe liczby

l1 -ne l2 - rózne

l1 -gt l2 - l1>l2

l1 -ge l2 - l1>=l2

l1 -lt l2 - l1<l2

l1 -le l2 - l1<=l2

Powyzsze wyrazenia mozna ł aczyc za pomoc a operatorów

AND (-a)

OR (-o)

Mozliwe jest takze uzycie operatora NOT (!) . Przykłady:

test -r filename

echo $?

dwa napisy

test "myname" = "lja"

echo $?

test -w ala -a -r ala

echo $?

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: