Mechanizm humoralny czynności tarczycy:

·       podwzgórze → tyreoliberyna (TRH)

·       przysadka mózgowa → hormon stymulujący tarczycę (TSH)

·       tarczyca:

                → trójjodotyronina (T3)

                → tyroksyna (T4)

Układ krążenia w chorobach tarczycy:

·       pobudzenie receptorów β-1 serca przyspiesza czynność serca

·       aktywacja cyklazy adenylowej

·       wzrost aktywności cAMP powoduje wzrost wewnątrzkomórkowego Ca

co prowadzi do:

-        zwiększenia siły skurczu mięśnia sercowego

-        ↑ RR

Zaburzenia ustrojowe w nadczynności tarczycy:

1.   hiperdynamia układu krążenia:

-        ↑ objętość krwi krążącej

-        ↑ pojemność wyrzutowa serca

-        ↑ lepkość krwi (policytemia czerwonokrwinkowa)

2.   zwiększony poziom amin katecholowych → w mięśniu sercowym (tachyarytmie, nadciśnienie tętnicze)

3.   miopatia tyreotoksyczna

4.   zaburzenia metabolizmu i utleniania

5.   hiper- i dyslipidemia

6.   dyselektrolitemia i odwodnienie przy uporczywych biegunkach i wymiotach

Układ wegetatywny w chorobach tarczycy:

-        zwiększenie liczby receptorów adrenergicznych β-1 w sercu

-        zmniejszenie liczby receptorów cholinergicznych w sercu → tzw. stan hiperadrenergiczny

Wzrost stężenia noradrenaliny działa poprzez:

·       pobudzenie receptorów α-1 i α-2

·       pobudzenie receptorów β-1 serca

co prowadzi do:

-        przyspieszenia i niemiarowości rytmu serca

-        ↑ RR

Przełom tarczycowy

I.                 chirurgiczny

II.             internistyczny

Cechy:

·       narastanie niepokoju, aż do pobudzenia ruchowego i utraty przytomności

·       wzrost ciepłoty ciała w ciągu 1-2h    do + 40˚C

·       narastanie tachyarytmii serca pochodzenia nadkomorowego:

a)   trzepotanie przedsionków

b)   migotanie przedsionków

Śmiertelność w przełomie tarczycowym  wynosi 10-20%

Leczenie – winno być natychmiastowe i wielokierunkowe:

·       uspokojenie chorego (benzodwuazepiny i.v. – diazepam (Relanium), midazolam (Dormicum))

·       tlenoterapia (maska tlenowa, cewnik donosowy lub intubacja)

·       umiarowienie rytmu serca → propranolol i pochodne:

-        rezerpina i.m.  1mg co 6h

-        guanetydyna p.o.   1-2mg/kg

·       leczenie specyficzne:

-        favistan i.m.   4x20mg (4x1amp.)

-        metizol            30mg  co 6h

-        jodek sodu (płyn Lugola) do 2,0g/dobę w powolnym wlewie i.v.

·       hipotermia -  luminal lub mieszanka lityczna + oziębianie fizykalne

·       steroidoterapia  - HCT 100-300mg i.v.  co 6h  (ogranicza konwersję T4 do T3)

·       nawodnienie -   3-4litry/dobę  i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych

·       transfuzja wymienna 250-500ml/dobę

·       FFP

·       plazmafereza

Niedoczynność tarczycy

-        3-6% populacji w Europie

-        postacie:

·       niedczynność wrodzona → obrzęk śluzakowaty

·       n. nabyta → np. po leczeniu chirurgicznym

Objawy ostrej niedoczynności tarczycy:

·       bradykardia

·       hipotensja

·       depresja psychiczna

·       śpiączka

·       hipotermia

·       hipowentylacja

·       w osoczu niskie wartości T4 < 1 μg/dl; wysokie wartości TSH: nawet 10μg/ml

·       hiponatremia

Leczenie:

- trójjodotyronina   12,5-25 μg  i.v., wstępnie do 100μg/dobę

- L-tyroksyna 500μg   i.v.

-        HCT 100mg  i.v.   co 6h

-        wyrównanie hipoglikemii

-        ogrzanie chorego

-        ustalenie dziennej dawki L-tyroksyny p.o.