SWIADOMOSC
1892 W. James „rola psychologii jest opisywanie i wyjaśnianie stanow świadomości”
Świadomość;
· spostrzeżenia
· pragnienia
· mysli
· uczucia
· wyobrażenia
· aktywność psychiczna -> skupianie uwagi
· poczucie Ja
(Sens of Self ~ wynik doświadczenia polegającego na obserwacji siebie z pozycji osoby wtajemniczonej)
Procesy nieswiadome
Układ nerwowy kontrolujący informacje fizologiczna
Wspomnienia podświadome
Wspomnienia dostępne świadomości dopiero wtedy gdy cos zwroci uwage , funkcjonuja spokojnie w tle naszej psychiki, az nadarzy się sytuacji w której będą mogly stac się swiadomymi
Informacja odbierana mimowolnie
Nieświadomość
Niemożność wyjaśnienia jakiegos zachowania -> wyjaśnienie czynnikami które podczas zachowania były w świadomości
A) pierwsza teoria mechanizmow nieswiadomych >> FREUD
B) obecnie terminem nieswiadome okresla się info. + procesy raczej nie zagrażające mysli ( w odróżnieniu od psychoanalizy oczywiścieJ
BADANIE TRESCI SWIADOMOSCI
1. protokoly głośnego myslenia
- udokumentowane strategie umysłowe oraz sposoby reprezentowania wiedzy stosowanej w celu wykonania zadania
- rozbieżność miedzy wykonaniem zadania a zdawaniem sobie sprawy z wykonia
2. metoda pobierania probek doświadczenia
- uczestnicy nosza przy sobie urzadzenia które sygnalizuja im kiedy powinni zdac sobie sprawe z tego co czuja i mysla (J)
FUNKCJE SWIADOMOSCI:
· redukcja dopływu bodźców /f.ograniczajaca/
· selektywne przechowywanie /klasyfikowanie zdarzen i doświadczeń pod katem osobistych potrzeb jako istotne lub nieistotne/
· planowanie / zastanawianie się, myslenie, rozwazanie oparte na WIEDZY
Osobisty Model Rzeczywistości - jedyna w swoim rodzaju interpretacja aktualnej sytuacji powstala w wyniku posiadania wiedzy ogolnej, pamieci, aktualnych potrzebach, wartościach, przekonaniach, calach…itp.
/staly ->> JA -> ciągłość w czasie/
Kulturowe Modele Rzeczywistości – sposoby myslenia o swiecie podzielane przez większość członków określonej grupy ludzi
SEN
1. rytmy dobowe
Wew. Regulator czynności rytmicznych (pacemaker) ustawia cykl trwający 24h 18 min. (receptory znajduja się w oczach)
**** JET LAG>> zaburzenie po dlugim locie; stan do którego symptomow naleza; znuzenie senność niezwykle rozkłady snu i czuwania. Jego przyczyna jest wew. Rytm dobowy niezgodny z rytmem w nowym środowisku
2. cykle snu
1937 technologia rejestrowania aktywności bioelektrycznej mozgu (tzw, fal mozgowych)
EEG >> elektroencefalogram (miara aktywności mozgu w czasie snu i czuwania)
a) faza REM (rapie eye movments) serie szybkich ruchow gałek ocznych
b) faza NREM (non Rem sleep) nie ma snu REM
przygotowanie do snu >>> fale mozgowe 14hz
stan odprężenia >>> fale mozgowe 8- 12 hz
1 faza snu >>> fale mozgowe 3-7 hz
2 faza snu z iglicami snu >>> fale mozgowe 12-16 hz
3/4 faza snu (stan głębokiego odprężenia) >>> fale mozgowe 1-2 hz (spada rytm oddychania i akcja serca
5 faza snu (rem + marzenia senne) >>> sen PARADOKSALNY…. fale mozgowe nieregularne i szybkie
4 fazy snu = 90 min
SEN REM = 10 min powtarzaja się 4-6 w ciagu nocy
Wydluza się w ciagu nocy
Nrem à 75 -80%
Remà 20 -25 %
Niemowlak spi 16h/ dobe …….ok 8h REM
50 latek spi 6h/ dobe……ok. 20% tego snu REM
Funkcje snu:
NREM
· ochronna (zachowanie energii)
· regeneracyjna
a) synteza neuroprzekaznikow
b) receptory postsynaptyczne osiągają optimum
c) odzyskanie zaopatrzenia w energie
REM
· okres niemowlęcy ( wytwarzanie drog nerwowych + mięśniowych) poruszanie galkami
· nabywanie zdolności motorycznych
· przywrócenie równowagi po snie nrem
· dopasowanie niedawnych doświadczeń do sieci wczensniejszych wspomnien czy przekonan
· przechowywanie wspomnien
Zaburzenia snu:
A) INSOMNIA= bezsenność; chroniczny brak snu zadawalającego, charakteryzuje się nizdolnoscia do szybkiego zasypiania czestym budzeniem się w czase snu i wczesnym budzeniem się rano, powstaje w skutek czynnikow psychologicznych, środowiskowych, biologicznych
B) NARKOLEPSJA = okresowe zasypianie w ciagu dnia + katapleksja (zwiotczenie miesn prawie natychmiast przechodza w stan snu REM, zywe obrazy senne, ma podloze gentyczne
C) BEZDECH W CZASIE SNU = sleep apnea; oddechowe zaburzenie snu, okresowy brak oddychania, poziom tlenu spada -> wzrost hormonow -> obudzenie się. 2% osob
D) SOMNAMBULIZM = sennowłóctwo, wstaja z lozka i chodza mimo ze spia 7% dzieci, 2 % dorosłych
E) SENNOSC W CIAGU DNIA =zmniejszenie czyjnosci, wydłużenie czasu reakcji, pogarszanie wynikow w zad. Ruchowych i poznawczych
James Haas à sleep alert à zywe trupy
Marzenia senne:
Rem 80% tresci angazaujace emocje
nRem 54 % mysli wystepnujace w dzien
1. freudowska analiza marzen sennych:
· Przemijające psychozy
· Model pojawiającego się co noc szaleństwa
· Krolewska droga do nieświadomości
SEN= symboliczna ekspresja silnych, nieswiadomych wypartych pragnien (zamaskowane zadze np. pozadanie odnoszące się do rodzica innej plci)
*pragnienie
*cenzura -> tresc utajona ó tresc jawna
*symbole + metafory maja znaczenie indywidualne, specyficzne dla poszczególnych jednostek lub znaczenie uniwersalne wiele o charakterze seksualnym J
2. Inne niż zachodnie podejście do tematyki marzen sennych.
Grupy predestynowane do interpretacji snow np. Majowie – szamani >>sen =nawiedzenie przez bogow <<
Barbara Tedlock; zwiekszenie znaczenia przypisywanego snom i widzeniom które pozwalaja pozostawac w kontakcie z przodkami i swieta ziemia.
Sny jako wizje przyszłości.
Fizjologiczne teorie marzen sennych:
a) model aktywacji i syntezy ( Hobson + McCarley)
sygnaly nerwowe wychodza z pnia mozgu i pobudzaja okolice kory mozgowej co 90 min aktywność ok. 30 min (cykliczność rem i nrem) wyladowania aktywuja przodomózgowie i pola kojarzeniowe kory à wspomnienia i związki z przeszłymi doświadczeniam = aktywacja okolic emocji + mniej aktywne inne pola
Badania sugeruja ze TRESC snow ma zw, z realnymi zainteresowaniami w trakcie stanu czuwania
William Domhoff ogolna tresc marzen sennych taka samaà wyklucza przypadkowość sygnałów
b) latwiej przypomniec sobie sny z fazy rem, i wtedy kiedy się intencjonalnie nastawi do takie zadania
· Koszmary senne- sen przeraza, osoba czuje się bezradna, syt. wymyka się spod kontroli;
Dzieci czesciej niż dorośli
Ludzie po traumatycznych przejsciach
Znajduja się NAJDALEJ granicy zwyklej świadomości
· Przytomne sny = sny jasne – zdawanie sobie sprawy z faktu ze się sni możliwość objecia kontroli nad wlasnym snem zgodnie z osobistymi celami
Stephen LaBerqe
HIPNOZA
Zmienniony stan świadomości charakteryzujący się specyficzna zdolności niektórych ludzi do reagowania na sugestie zmiany w zakresie percepcji, pamieci, motywacji, poczucia samokontroli.
Zwieksza gotowość do reagowania na sugestie hipnotyzera (bez zamiaru i swiadomego wysilku)
Indukcja hipnotyczna
Sekwencja czynności minimalizujących wpływ czynnikow odwracających uwage + sklaniajcych osoby hipnotyzowane do koncentracji tylko na sugerowanych im bodzcach + by wierzyly ze za moment osiagna szczególny poziom. (stan świadomości)
Np. 1,sugestia by wyobrazic sobie specyficzne doznania
2, relaksacja
Podatnośc na hipnoze.
Stopien wrażliwości na podawane jej (os.) standardowe sugestie by doświadczyła rekacji hipnotycznych. (zupełny brak ó pelna gotowość) cecha względnie trwala u dorosłych, dzieci bardziej podatne, cecha genetyczna
Efekty:
· Rekacja na sugestie dot. Zdolności ruchowych i percepcyjnych
· Zdolność redukowania bolu
· Nauczenie się nowych sposobow sprawowania Kontroli
MEDYTACJA
Forma zmiany swidomosci majaca na celu zwiekszenie samowiedzy i polepszenie samopoczucia przez osiagniecie głębokiego stanu uspokojenia
· z uwaga ograniczona -> rekacja oddychania mnimalizowanie wew. Stymulacja , wytwarzanie obrazow w umysle, oczyszczenie umysłu
· z uwaga pelna -> nauka pozwolenia + wspomnienia przepływania swobodnie przez umysl bez reagowania na nie -> rekacje stresowe
· poprawa wynikow poznawczych
· wymierny wzrost ilorazu inteligencji
HALUCYNACJE =OMAMY
Zywe, wyraziste spostrzeżenia które maja miejsce przy braku obiektywnej stymulacji, umyslowa konstrukcja zastepujaca danej jednostce rzeczywistość.
· Indywidualne doświadczenia
· Krotkotrwale
· Wysoki poziom pobudzenia.
SRODKI ZNIEKSZTALCAJACE PSYCHIKE
1. psychotropowe.
Substancje chem. Które wpływają na procesy psych. I zachowanie, zmieniając na pewien czas świadomość, odzialywuja na receptory synaptyczne blokując/ stymulując pewne rekacje wpływaj na:
· percepcje
· pamiec
· rozwoj
· zachowanie
Tolerancja (ciagle zazywanie)
Uzależnienie fizjologiczne (org. Adaptuje się do danego środowiska + uzależnienie bo nie ma neuroprzekaznikow)
Nałog (wymaga danego srodka w swoim org. + przykre objawy odstawienia; dreszcze poty, mdłości)
Uzależnienie psychiczne (uwzanie zazycia jakiegos srodka za pozdane + przyjemne +/- nalog)
Rodzje Srodkow Psychotropowych:
A) Halucynogenne: >> „psychodeliczne”
· Zmiana percepcji + świadomości wew.
· Wywołują halucynacje
LSD, PCP, MDMA (ecstasy)Konopie Indyjskie
è haszysz + marihuana => male dawki haj, duze halcucynajce.
è Kanabinoidy => aktywne sub. chem. w marysce wiaza się z receptorami w hipokampie, hamuja wydzielanie GABA
B) Opiaty
· Tłumią wrazenia fizyczne i rekacje na bodzce
· Początkowo przypływ przejmnosci
· Laczenie się z receptorami endorfin
· Mozg traci równowagę
à morfina
àheroina
C) Srodki obinizajace aktywność OUN
· Tłumienie fizyczniej i chem. aktywności org.
· Hamowanie przekazow impulsow nerwowych
à Barbiturany (w tym alkohol) -> amnezja
à Rohypnol GHB -> date rape drugs J
D) Srodki pobudzajce (stimulatory)
· Wyzoki poziom pobudzenia
· Euforia
· Podnoszenie w mozgu poziomow przekaźników (norepinefryny,serotoniny, dopaminy)
->amfetamina
->metamfetamina zwiekszona pewność siebie, przypływ energii, skarajne
Ozywanie umysłu, zmiany nastroju, halucynacje
Urojenia paranoidalne, high and lows
->kokaina
è kofeina – wypływ na uk. Krazenia
è nikotyna – pobudzenie receptorw które sprawiaja ze zrobi cos jak należy (zapali) czuje się dobrze.
atomowkaa