Instrukcja bhp w gospodarce elektronarzędziami [nazwa firmy]
Spis Treści :
Wstęp
1. Podstawowe definicje.
2. Kategorie użytkownika elektronarzędzi.
3. Badania kontrolne elektronarzędzi.
3.1. Cel i rodzaj badań kontrolnych.
3.2. Zakres i program badań.
3.3. Ogólne warunki wykonywania badań kontrolnych.
3.4. Wykonywanie badań
4. Organizacja badań i napraw elektronarzędzi.
4.1. Badania.
4.2. Naprawy elektronarzędzi
5. Podstawowe zasady gospodarki elektronarzędziami w [nazwa firmy].
6. Obowiązki użytkownika elektronarzędzi.
7. Załącznik nr 1.
Nowoczesne konstrukcje elektronarzędzi zapewniają użytkownikom coraz lepsze zabezpieczenia przed urazami mechanicznymi, a przede wszystkim przed porażeniem prądem elektrycznym. Niezbędnym warunkiem zachowania bezpieczeństwa jest prawidłowa eksploatacja narzędzi zgodnie ze wskazówkami producentów, a w odniesieniu do elektronarzędzi – ścisłe stosowanie postanowień obowiązujących Polskich Norm, a zwłaszcza:
PN - 85/E – 08400/01, PN – 85/E – 08400/02, PN – 88/E – 08400/10 – narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym.
Przyjmuje się, że napięciem bezpiecznym jest 24V. Warunek ten spełniają elektronarzędzia zasilane z własnych źródeł energii, jednak ich moc jest stosunkowo niewielka, a czas pracy krótki.
Elektronarzędzia zasilane napięciem 220V o częstotliwości 50Hz, w przypadku ich uszkodzenia mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia. Przedstawione w tej instrukcji zasady prawidłowej eksploatacji elektronarzędzi w znacznym stopniu wyeliminują możliwość porażenia prądem użytkowników, a także wpłyną na jakość prac wykonywanych oraz wydłużą okres użytkowania.
1. Podstawowe definicje
Elektronarzędzia – są to narzędzia ręczne, napędzane silnikiem elektrycznym lub magnetycznie, przeznaczone do wykonywania pracy mechanicznej.
Z punktu widzenia konstrukcji elektronarzędzia dzielą się na trzy klasy:
- elektronarzędzia klasy I – w którym ochronę przed porażeniem elektrycznym stanowi nie tylko izolacja podstawowa, ale również zastosowano dodatkowe środki bezpieczeństwa przez połączenie dostępnych części metalowych z żyłą ochroną stałej instalacji elektrycznej w taki sposób, że części te nie mogą znaleźć się pod napięciem w przypadku uszkodzenia izolacji podstawowej,
- elektronarzędzia klasy II – w którym ochronę przed porażeniem elektrycznym stanowi nie tylko izolacja podstawowa, ale izolacja podwójna lub wzmocniona przy czym środki te nie obejmują połączeń z obwodem ochronnym i nie są uzależnione od warunków zainstalowania i połączeń do sieci,
Schematyczny przekrój wiertarki elektrycznej wykonanej w II klasie izolacji
Prezentuje rysunek nr 1.
Przestrzeń zaznaczona na czarno oznacza drugą warstwę plastycznej izolacji, która zabezpiecza przed porażeniem używającego narzędzie, w wypadku uszkodzenia zasadniczej izolacji.
Rys. 1. Wiertarka elektryczna wykonana w II klasie izolacji
Praktycznie są to narzędzia do podłączenia których nie jest wymagane gniazdko z tzw. „Kołkiem uziemiającym”. Są one zawsze oznaczone na tabliczce znamionowej znakiem:
- elektronarzędzia klasy III – w którym ochronę przed porażeniem uzyskuje się przez zasilanie go napięciem bardzo niskim bezpiecznym, tzn. nie przekraczającym 42V, a zasilanym trójfazowym – nie przekraczającym 24V.
2. Kategorie użytkowania elektronarzędzi
Kategoria użytkowania I – elektronarzędzia używane dorywczo (kilka razy wciągu zmiany) i zwracane do wypożyczalni.
Kategoria użytkowania II – elektronarzędzia używane często w ciągu jednej zmiany, które nie są zwracane do wypożyczalni.
Kategorie użytkowania III – elektronarzędzia eksploatowane w sposób ciągły na więcej niż jednej zmianie i zainstalowane na stałe, np. na linii produkcyjnej lub montażowej itp.
Elektronarzędzia eksploatowane w [nazwa firmy] są używane dorywczo w ciągu zmiany i zostały zakwalifikowane do kategorii użytkowania I.
3.1. Cel i rodzaje badań kontrolnych.
Badania bieżące – powinny być wykonywane każdorazowo przed wydaniem elektronarzędzia do użytku oraz po jego zwrocie.
Dla elektronarzędzi II i III kategorii użytkowania badanie takie przeprowadza się przed rozpoczęciem pracy na danej zmianie.
Badania okresowe – powinny być wykonywane:
- dla elektronarzędzi I kategorii użytkowania – co 6 miesięcy,
- dla elektronarzędzi II kategorii użytkowania – co 4 miesięcy,
- dla elektronarzędzi III kategorii użytkowania – co 2 miesięcy,
- po każdym wydarzeniu, które mogło mieć wpływ na stan elektro narzędzia (silne uderzenie, zamoczenie itp.).
Podane terminy badań okresowych dla elektronarzędzi eksploatowanych w bardzo trudnych warunkach jak np. przy silnym zapyleniu, zawilgoceniu, na rusztowaniach itp. – należy skrócić o połowę.
3.2. Zakres i program badań
Obowiązujący zakres badań przedstawia poniższa tabela.
Zakres Badań kontrolnych elektronarzędzi
Lp.
Rodzaj
badania
Oględziny zewnętrzne
Sprawdzenie biegu
jałowego
Demontaż
i oględziny wewnętrzne
Pomiar rezystancji izolacji
Sprawdzenie obwodu ochronnego
1.
Badanie
bieżące
tak
-
2.
okresowe
3.3. Ogólne warunki wykonywania badań kontrolnych
1. Elektronarzędzia przeznaczone do badań powinny być sprawdzane w temperaturze otoczenia 20+5ºC.
2. Przed rozpoczęciem badania okresowego elektronarzędzie powinno być zostawione w pomieszczeniu w którym przeprowadzone będą badania przez okres około 4 godzin (konieczne jest wyrównanie temperatury narzędzia i pomieszczenia).
3. W czasie badania elektronarzędzie powinno być zasilane prądem i napięciem zgodnym z informacją na tabliczce znamionowej.
Oględziny zewnętrzne – przeprowadza się (bez demontażu elektronarzędzia), sprawdzając czy:
- elektronarzędzie jest kompletne i ma czytelną tabliczkę znamionową,
- nie jest uszkodzona obudowa zewnętrzna i rękojeść,
- nie jest uszkodzona wtyczka, a jej parametry są odpowiednie dla danego narzędzia,
- przewód połączeniowy jest dobrze zamocowany we wtyczce i elektronarzędziu oraz nie jest uszkodzona jego izolacja (przecięta, nadpalona itp.),
- zewnętrzne osłony, nakrętki, śruby nie są uszkodzone i poluzowane,
- elementy sterujące (pokrętła, przyciski itp.) działają prawidłowo i nie są uszkodzone,
- uchwyty narzędzi roboczych są sprawne i kompletne,
- osłony narzędzi roboczych są kompletne i prawidłowo zamocowane,
- niema wycieków oleju.
Jeżeli nie stwierdzono uchybień, wynik badania należy uznać za pozytywny.
francmen1