msg- sci�ga.doc

Gini index: G=A/(a+b)

Indeks Gini’ego jest najpopularniejszą miarą nierówności. Przyjmuje on wartości od 0 (równość kompletna) do 1 (nierówność kompletna – wszystkie dobra w rękach jednej osoby).

Index Gini’ego jest często wykorzystywany w ekonometrii do liczbowego wyrażania nierównomiernego rozkładu dóbr, w szczególności nierównomiernego rozkładu dochodu(np. Gospodarstw domowych).

Miary ubóstwa

·       Relatywna granica ubóstwa, np. poniżej 50% przeciętnego dochodu w kraju. Jest ona nieco zawodna, szczególnie w krajach zamożnych. Ponadto, nie nadaje się ona do porównywania krajów między sobą.

·       Bezwzględna granica ubóstwa, oparta np. o minima socjalne – równa koszykowi dóbr i usług niezbędnych do życia.

·       Procent populacji żyjącej poniżej 1$(2$) dziennie (PPP)

·       Luka ubóstwa, czyli przeciętna odległość od granicy ubóstwa części populacji znajdującej się poniżej tej granicy.

Współczynnik dyspersji decylowej

D = konsumpcja najbogatszych 10% społeczeństwa  / konsumpcja najbiedniejszych 10% społeczeństwa

HDI - Human Development Index

Wskaźnik Rozwoju Społecznego( Wskaźnik Rozwoju Ludzkiego) – miernik opisujący efekty w zakresie społeczno-ekonomicznego rozwoju poszczególnych krajów. Wskaźnik wylicza się na podstawie:

•       Oczekiwanej długości życia;

·       Ogólnego współczynnika solaryzacji(Stopa skolaryzacji to odsetek osób uczących się obliczany w stosunku do liczby ludności w określonym przedziale wiekowym) brutto(dla wszystkich poziomów nauczania);

•       Wskaźnika umiejętności pisania i czytania ze zrozumieniem;

•       PKB per capita w USD, liczonego według parytetu nabywczego waluty (PPP $);

•       liczba łóżek szpitalnych na 1000 mieszkańców.

HPI – Human Poverty Index

HPI-1 (dla krajów rozwijających się) – wskaźnik mierzy ubóstwo w krajach rozwijających się. Wartość wskaźnika określają min:

·       Procent ludności, co do którego spodziewany jest zgon przed 40. rokiem życia;

·       Odsetek dorosłych analfabetów;

·       Procent ludzi bez dostępu do nieskażonej wody;

·       Odsetek dzieci do 5.roku życia z niedowagą.

HPI 2 (dla wybranych krajów oecd) –   wskaźnik mierzy ubóstwo w krajach wysoko rozwiniętych. Wartość wskaźnika określają:

•       Odsetek ludności, co do której spodziewany jest zgon przed 60. rokiem życia;

•       Odsetek dorosłych, nie umiejących posługiwać się słowem pisanym w stopniu przynajmniej dostatecznym;

•       Odsetek ludności żyjący poniżej granicy ubóstwa(50% średnich dochodów);

•       Odsetek długoterminowo bezrobotnych.

Krzywa Lorenza*(skumulowany dochód x skumulowana liczebność)

Krzywa Lorenza jest często wykorzystywana w ekonometrii do opisywania stopnia nierówności dystrybucji dochodów w społeczeństwie. Krzywa nachylona pod kątem 45 stopni przedstawia równomierny rozkład dochodów w społeczeństwie.

Terms of Trade – warunki wymiany

Wskaźnik wykorzystywany w ocenie opłacalności handlu zagranicznego, wyrażający zachodzącą w danym okresie zmianę cen(ilości) dóbr eksportowanych w stosunku do zmiany cen(ilości) dóbr importowanych.

Poziom ToT większy od jedności oznacza poprawę efektywności handlu zagranicznego, mniejszy od jedności – jej pogorszenie.

Wolny handel czy protekcjonizm?

Argumenty za wolnym handlem:

A)Arg ekonomiczne: 1)poprawa efektywności produkcji, 2)poprawa efektywności konsumpcji, 3)obniżenie cen i optymalna alokacja zasobów, 4)teoria przewag w wytwarzaniu dóbr( specjalizacja międzygałęziowa), 5)korzyści skali(specjalizacja wewnątrzgałęziowa), 6)wzrost konkurencjil, 7)wzrost inwestycji kapitałowych i technologicznych, 8) spadek inflacji, 9)wzrost dostępności i różnorodności dóbr, 10)lepsze zaspokojenie potrzeb pod wzg jakości

B)Arg moralne: 1)godność i suwerenność jednostki, 2)ograniczenie władzy państwa, 3)zbliżenie państw i jednostki, 4)podniesienie poziomu wykształcenia i świadomości 5)utrzymanie pokoju

Argumenty przeciw wolnemu handlowi:

A)Arg nieracjonalne: 1) wzrost produkcji i zatrudnienia( spadek efektywności, chroniona branża będzie podkupywać zasoby z innych branż), 2)nieuczciwa konkurencja, 3) poprawa bilansu handlowego(bariera handlowa-spadek importu), 4)bezpieczeństwo ekonomiczne, 5)wartości społ-kulturowe

B)Arg racjonalne:1) cło wychowawcze, 2) cło optymalne

Cła

Cła wychowawcze - są nakładane na towary wybranej gałęzi produkcji, które w początkowym okresie działalności otoczone są przez państwo protekcyjną ochroną ceł. Ochrona ta maleje w miarę upływu czasu, aż do całkowitego zaniku.

Cła protekcyjne - mają charakter stały i są nakładane na towary importowane w celu podwyższenia ich ceny do poziomu cen towarów wytwarzanych w kraju. Mają one na celu przede wszystkim ograniczenie importu określonych towarów. Władze państwowe uznają, że towary te powinny być wytwarzane w kraju mimo, że koszty produkcji krajowej są wyższe od kosztów produkcji zagranicznej.

Cła prohibicyjne(zaporowe) - cła te są wyjątkowo wysokie i zmierzają do stworzenia bariery dla importu wybranych towarów. Władze państwowe ustanawiają cła zaporowe chcąc zapobiec importowi określonych towarów.

Cła antydumpingowe – stosowane są w odniesieniu do importu towarów z takich krajów, które uprawiają w handlu międzynarodowym dumping, a więc sprzedają towary po cenie niższej od kosztu wytworzenia ich w kraju importującym. Dumping jest uprawiany celem doprowadzenia do bankructwa producentów krajowych i opanowania danego rynku zbytu.

Cła antydyskryminacyjne – mają wyraźnie odwetowy charakter i stosowane są w odniesieniu do importu towarów z takich krajów, które dyskryminują eksport rozpatrywanego kraju.

Cła antypremiowe – są stosowane w odniesieniu do importu towarów z takich krajów, które subsydiują eksport danych dóbr.

cło optymalne – W przypadku gdy duży(posiadający wpływ na światowy popyt na dane dobro) kraj wprowadzi cła importowe na dany produkt, jego popyt spadnie, pociągając za sobą w konsekwencji ogólnoświatowy spadek popytu na dany produkt. Wynikiem spadku popytu obniżeniu ulegnie światowa cena towaru, co w efekcie pozwoli danemu dużemu krajowi zaspokoić swój popyt po niższych cenach, bo stanowić będzie dla niego dodatkowy zysk. Wartość cła maksymalizującą taki zysk nazywamy cłem optymalnym.

Twierdzenie Heckschera-Ohlina

Kraj będzie eksportował te towary, do wytworzenia których zużywa się relatywnie dużo czynnika produkcji w danym kraju  obfitego(więc taniego), a sprowadzał z zagranicy towary, których produkcja wymaga relatywnie dużo czynnika produkcji w danym kraju rzadkiego(więc drogiego).

Paradoks Leontiefa

Stanowiący zaprzeczenie twierdzenia Heckschera-Olina paradoks zwracający uwagę na fakt, iż po II Wojnie Światowej Stany Zjednoczone, będąc krajem relatywnie bogatym w kapitał, eksportowały więcej dóbr pracochłonnych aniżeli kapitałochłonnych, importując jednocześnie głównie dobra kapitałochłonne.

Paradoks próbowano wytłumaczyć na trzy sposoby:

•       Amerykanie generowali duży popyt na dobra kapitałochłonne, musieli je zatem importować.

•       Cła stosowane przez USA i inne kraje prowadziły do wspomnianych wyżej anomalii.

•       Dostrzegano występowanie również innych czynników wytwórczych – technologię, kapitał ludzi i ziemię. Ich uwzględnienie wykazywało, że USA eksportują najwięcej towarów, wymagających kapitału ludzkiego i technologii.

Inwestycje Zagraniczne

Pośrednie(portfelowe) – zakup zagranicznych papierów wartościowych celem osiągania zysków(odsprzedaż lub/i dywidendy)

Bezpośrednie(BIZ) – firma zagraniczna powołuje firmę w kraju goszczącym, lub przejmuje kontrolę, bądź wywiera wpływ na zarządzanie firmą w nim funkcjonującą. Korporacje podejmują inwestycje zagraniczne, aby lepiej wykorzystywać swą przewagę kapitałową i technologiczną, aby przedłużać cykl życia produktów oraz aby zmaksymalizować korzyści lokalizacji i internalizacji.

Konsekwencje BIZ dla krajów macierzystych – możliwość efektywnego wykorzystania kapitału(uzyskania wyższej renty kapitałowej), możliwy spadek zatrudnienia.

Konsekwencje BIZ dla krajów goszczących – przypływ nowych technologii, kapitału i wiedzy, wzrost konkurencji na rynku dóbr, usług i czynników produkcji, wzrost wymagań wobec przedsiębiorstw lokalnych.

ALTERNATYWNE TEORIE HANDLU ZAGRANICZNEGO

Korzyści skali*

Korzyści skali – korzyści z produkcji masowej, charakteryzujące się malejącym kosztem jednostkowym(przeciętnym).

Spadek przeciętnych kosztów produkcji wraz ze wzrostem ilości wytwarzanych produktów.

Wewnętrzne: wzrost wielkości produkcji wewn przedsiębiorstwa pozwala na obniżenie kosztów przeciętnych

Zewnętrzne: niższe koszty przedsiębiorstwa związane z dużym rozmiarem branży, w której operuje( korzyści aglomeracji)

Statyczne: niezależne od czasu wytwarzania, Dynamiczne: nasilające się wraz z długoletnim wytwarzaniem danego produktu

TEORIA PODOBIEŃSTWA PREFERENCJI(nakładającego się popytu)LINDERA – 1)kraj eksportuje te towary, które znajdują zbyt na rynku krajowym 2)struktura popytu krajowego zależy od wlk PKB per capita. Eksport ma miejsce wtedy gdy popyt w dwóch krajach się pokrywa( kraje p podobnym PKB per capita)

TEORIE RÓŻNICOWANIA PRODUKTU ARMINGTONA – różnicowanie jego cech użytkowych z myślą o sprzedaży różnym grupom odbiorców( korzyść skali)

TEORIA LUKI TECHNOLOGICZNEJ POSNERA – przyczyna handlu jest występowaniem odstępu czasowego między rozpoczęciem produkcji danego dobra w dwóch krajach . Opóźnienia 1)popytu- czas na pojawienie się produktu w kraju innowatora i pojawienie się popytu w kraju imitatora 2)reakcji- czas jaki wpływa od pojawienia się produkcji w kr innowatora a pojawieniem się produkcji w kr imitatora. Handel międzynarodowy pojawi się gdy opóźnieniu reakcji nie będzie towarzyszyło opóźnienie popytu

Bilans płatniczy – zestawienie transakcji i sald pomiędzy rezydentami danego kraju i rezydentami zagranicznymi.

Cykl życia produktu Vernona

Cykl życia produktu – pojęcie z teorii marketingu oznaczające okres, w którym produkt jest obecny na rynku. Innymi słowy jest to rynkowy cykl życia produktu.

Cykl ten składa się z czterech faz:

• wprowadzenie

Wprowadzenie produktu na rynek. Informowanie klientów o pojawieniu się na rynku. Kilka strategii:

Szybkie zbieranie śmietanki – wysoka cena, intensywne promowanie

Wolne zbieranie śmietanki – wysoka cena, mała promocja

Szybka penetracja – niskie ceny, intensywna promocja

Wolna penetracje – niskie ceny, ograniczona promocja

• wzrost

Faza, w której następuje najszybszy wzrost sprzedaży, powodujący obniżenie kosztów jednostkowych produkcji oraz promocji oraz dalszy wzrost rynku. O ile w fazie wprowadzenia na rynek towar nie miał konkurentów, to na etapie wzrostu pojawiają się już substytuty produktu.

• nasycenie / dojrzałość

Sprzedaż w tej fazie rośnie, ale wzrost ten jest słabszy niż wzrostu występujący w fazie poprzedniej. Producent w tej fazie powinien podejmować działania w zakresie zdobywania nowych rynków czy nowych segmentów rynku, na którym przedsiębiorstwo funkcjonuje.

• Spadek

W fazie tej następuje spadek produkcji i sprzedaży. Przestaje działać reklama i inne instrumenty promocji.

HANDEL WEWNĄTRZGAŁĘZIOWY

HANDEL MIĘDZYGAŁĘZIOWY – eksport i import towarów należących do innych grup towarowych i wytwarzanych najczęściej przez inne gałęzie lub branże przemysłowe

HANDEL WEWNATRZGAŁĘZIOWY – eksport i jednoczesny import tych samych typów wyrobów

Indeks dla jednej gałęzi: Bi=(1-|Exi-Imi|\Exi+Imi)*100%

Dla wszystkich gałęzi: B= Suma 1->nBi*ai

ai= udział eksportu i importu gałęzi i w całkowitych obrotach kraju z zagranicą

Przyczyny: 1)Koszt transportu, 2) Różnicowanie produktu 3)dynamiczne korzyści skali 4)budzi mniej protestów społ 5) postępujące procesy różnicowania się dóbr finalnych i dywersyfikacji popytu,6) podobieństwo gustów konsumentów, 7) podobieństwo cen czynników produkcji,8) brak przeszkód w handlu międzynarodowym,